Diagnostyka psychologiczna jest jedną z podstawowych form praktycznej działalności zawodowej psychologów. Celem diagnozy może być przygotowanie programu oddziaływań wobec klienta, a w konsekwencji pomoc psychologiczna, w trakcie której dokonuje  się bardzo precyzyjnego opisu jego problemów i potrzeb. Działania psychologa diagnosty kończą się opracowaniem charakterystyki funkcjonowania klienta w wybranych aspektach np. mechanizmy motywacyjne, sprawność psychofizyczna, rozwój społeczny. Psycholog bada i opisuje możliwości podjęcia przez klienta pracy na stanowisku wymagającym specyficznych predyspozycji psychicznych. Podobnie psycholog dziecięcy bada dziecko z trudnościami szkolnymi, poszukuje ich przyczyn i formułuje wskazówki dla rodziców oraz szkoły. Orzeka też, czy nie ma potrzeby zmiany trybu i sposobu edukacji na bardziej dostosowaną do rozwojowych i psychicznych możliwości dziecka. Psycholog- biegły, powołany przez sąd, analizuje mechanizmy motywacyjne oskarżonego, bada relacje emocjonalne między rozwodzącymi się rodzicami a ich dziećmi, określa zaburzenia w procesie socjalizacji nieletnich przestępców i stopień ich asocjalności. W niektórych przypadkach, określonych przez prawo, badania psychologiczne są obligatoryjne i psycholog decyduje, czy klient może otrzymać dane uprawnienia (kierowca, detektyw). Wykonując czynności zawodowe, psycholog zawsze dąży do tego, żeby kontakt z nim był pomocny dla drugiego człowieka. Psycholog z racji swojego zawodu poczuwa się do udzielania pomocy psychologicznej w każdych okolicznościach, gdy zachodzi taka potrzeba

CECHY RELACJI PSYCHOLOG-KLIENT

Psycholog, przyjmując konkretnego klienta powinien rozważyć przyczyny, dla których się do niego zgłosił, i uwzględnić wynikającą z nich motywację do udziału w procesie diagnostycznym. Diagnoza psychologiczna powinna uwzględniać tylko dane zebrane w samym badaniu i dostępne dane obiektywne.

ETAPY PROCESU DIAGNOSTYCZNEGO

Każde profesjonalne działanie psychologa składa się z trzech podstawowych etapów. Są to:

  • zawarcie kontraktu diagnostycznego
  • przeprowadzenie diagnozy
  • zakończenie diagnozy poprzez udzielenie informacji zwrotnych badanemu oraz opracowanie opinii o nim

KONTRAKT DIAGNOSTYCZNY

Początek kontaktu psychologa z klientem to ustalenie zasad współpracy oraz wyjaśnienie jej podstawowych cech. Zawieranie kontraktu pozwala klientowi zrozumieć to, co będzie miało miejsce w czasie badania i jakie będą tego skutki, jakie jest znaczenie diagnozy i komu zostanie ona przekazana. Zawierając kontrakt psycholog musi omówić z klientem następujące problemy:

  • Jaki jest cel działania psychologa?
  • Jaki jest zakres interwencji psychologicznej?
  • Czego oczekuje klient?
  • Jaki będzie czas trwania badania?
  • Jakie jest wynagrodzenie psychologa?

Psycholog ma prawo zbierać tylko niezbędne informacje o swoim kliencie, konieczne do postawienia diagnozy.

ZAKOŃCZENIE PROCESU DIAGNOSTYCZNEGO

Zakończenie diagnozy składa się z dwóch części. Kontakt z klientem zostaje zakończony przekazaniem mu informacji zwrotnych i wskazaniem, kiedy psycholog przygotuje pisemną diagnozę. Uzyskanie od psychologa informacji zwrotnych dotyczących diagnozy jest podstawowym prawem klienta. Przekazanie klientowi informacji o uzyskanych wynikach to także wypełnienie zobowiązania zawartego w kontrakcie.

BADANIA DIAGNOSTYCZNE DZIECI I MŁODZIEŻY

Ważnym elementem pracy z osobą niepełnoletnią jest ustalenie poufności relacji. Dziecko musi uzyskać od psychologa zapewnienie, że rodzice nie usłyszą informacji przekazanych przez nie, chyba że będzie to konieczne ze względu na jego zdrowie czy życie, ale wtedy psycholog poinformuje je o tym.

Diagnoza psychologiczna jest bardzo ważnym elementem diagnozy pacjenta. Mieści się w zakresie diagnozy psychiatrycznej i jest niezbędna do uzyskania całościowego obrazu danej osoby. Diagnozę psychologiczną w centrum Amygdala przy ulicy Indiry Gandhi 27A w Warszawie, wykonują wyłącznie doświadczeni specjaliści z wieloletnim doświadczeniem klinicznym.

Konsultacje diagnostyczne dedykowane są dzieciom, młodzieży i osobom dorosłym.

– opis stanu pacjenta i jego funkcjonowania w życiu codziennym,
– ocena mocnych stron, zasobów oraz trudności danej osoby,
– wykrycie mechanizmów leżących u podstaw objawów chorobowych,
– próba odpowiedzi na pytanie, czy i jakiego leczenia potrzebuje pacjent,
–przygotowanie i wprowadzenie zindywidualizowanego postępowania leczniczego i terapeutycznego.
W zależności od rodzaju diagnozy i problemu, z jakim przychodzi pacjent, cele te mogą ulegać zmianie.

  • W zależności od rodzaju diagnozy, celu oraz potrzeb pacjenta, wykonywane są różne testy. Podstawą każdej diagnozy, bez względu na wykonywane badanie, jest wywiad z pacjentem. Ważne jest, aby na wizytę diagnostyczną przyjść odpowiednio przygotowanym. Powinno się więc być wyspanym i wypoczętym. Niedopuszczalne jest bycie pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.

1.Diagnoza osobowościowa – wykonywane są liczne kwestionariuszowe testy osobowości (takie jak  SCID-5 MMPI-2, EPQ-R, ACL, NEO-FFI, STAI, CISS, FCZKT) oraz testy projekcyjne (m.in. , Test Zdań Niedokończonych Rottera):

  •  w celu stworzenia charakterystyki profilu osobowościowego – pozwala odpowiedzieć na pytanie „kim jestem?”, stworzyć charakterystykę psychologiczną osoby, poznać swoje mocne oraz słabe strony, jest przydatna w życiowych wyborach (np. kierunek studiów lub praca zawodowa), określa funkcjonowanie osoby w kontaktach społecznych, w sferze uczuciowej, poznawczej i motywacyjnej.
  • w kierunku zaburzeń osobowości – pozwala określić trudności, jakie przejawia dana osoba, rodzaje zaburzeń i mechanizmów ich powstawania, funkcjonalność procesów psychicznych, ocenę zasobów i dysfunkcji procesów psychicznych. Zaproponowanie odpowiedniej metody terapii i rodzaju zmiany jaka musi nastąpić w procesie leczenia.

2. Diagnoza neuropsychologiczna – testy wykonywane są w zależności od rodzaju trudności pacjenta. Pomagają w ocenie funkcjonowania poznawczego pacjenta i określeniu ewentualnych dysfunkcji ośrodkowego układu nerwowego:

  • badanie w kierunku otępienia – wykonywane są testy badające różne rodzaje pamięci (bezpośredniej, operacyjnej, długotrwałej) np. poszczególne podtesty z WAISR, Test 15 Słów Reya, CVLT
  • badanie funkcji poznawczych – wykonywane są testy badające pamięć operacyjną, bezpośrednią, długotrwałą, procesy uwagi, funkcje wykonawcze, funkcje wzrokowo-przestrzenne oraz uczenie się, gotowość szkolną. Testy, które są wykonywane to m.in. Test Sortowania Kart Wisconsin, Test Łączenia Punktów, Test Fluencji Słownej, CVLT, Test Pamięci Wzrokowej Bentona.
  • badanie intelektu (IQ) – określanie poziomu inteligencji ogólnej, globalnej. Wykonywane są m.in. WAIS-R oraz WISC-R, Test Matryc Ravena.