Psychoterapia Osobowości Typu Borderline

1 31 maja, 2020

centrum Amygdala oferujemy terapię dialektyczno-behawioralną u Aleksandry Radomskiej. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587.

Ze względu na częstość występowania wynoszącą około 3% w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości, zaburzenie osobowości typu borderline (BPD) należy do najczęstszych zaburzeń psychicznych. Głównymi problemami są zaburzenia regulacji emocji, tożsamości i interakcji społecznej. W ostatnich latach opracowano wiele metod terapeutycznych, wśród których są 3 o potwierdzonej naukowo skuteczności: terapia dialektyczno behawioralna (DBT), terapia oparta na mentalizacji (MTB) i terapia schematu.

REGULACJA EMOCJI

Często dominują stany intensywnego napięcia, które są przeżywane jako zewnętrzna niechęć i udręczenie, często towarzyszą im dysfunkcjonalne zachowania mające przynieść ulgę, ale dające ją tylko na chwilę, takie jak samookaleczenia, epizody niekontrolowanego objadania się lub używanie alkoholu. Często też pojawia się też uczucia, takie jak: poczucie winy, wstyd, bezsilność i pogarda dla siebie samego.

ZABURZENIA TOŻSAMOŚCI

W zaburzeniu osobowości typu Borderline pojawiają nastęujące zaburzenia tożsamości:

  • absorpcja roli (pełne oddanie się tylko jednej roli społecznej)
  • uczucie “wewnętrznego rozdarcia”
  • bolesna bezpostaciowość (brak jednej stałej tożsamości)
  • brak akceptacji roli

ZABURZENIA INTERAKCJI SPOŁECZNYCH

Relacje interpersonalne wyróżniają dwie zauważalne cechy, wyraźna obawa, że zostanie się opuszczonym i niski odczuwany poziom bezpieczeństwa w relacji u osób z BPD. Problemy w interakcjach społecznych polegają na problemach z prawidłową interpretacją emocji, potrzeb, wyobrażeń, zamiarów, oczekiwań i opinii innych.

Z jednej strony osoby z BPD cechują się silną potrzebą bliskości społecznej, bezpieczeństwa, z drugiej strony silnie wyrażonym lękiem przez właśnie taką bliskością społeczną.

PSYCHOTERAPIA OPARTA NA DOWODACH

W psychoterapii zaburzenia osobowości typu Borderline wykorzystywane są 3 programy terapeutyczne o udowodnionej skuteczności:

Przyjęło się, że już na początku terapii zostają ustalone granice czasowe. W przypadku większości terapii obejmują one okres od roku do 3 lat. Wszystkie formy terapii charakteryzują się jasnymi regułami i ustaleniami dotyczącymi postępowania w przypadku zamiarów samobójczych, interwencji kryzysowych i naruszenia zasad terapii. Są one uzgadniane na początku terapii i tworzą kontrakt terapeutyczny.

W terapii BPD ustala się kolejność celów terapii: w pierwszej kolejności są zawsze leczone próby samobójcze lub uporczywe myśli samobójcze. Do celów o najważniejszym priorytecie zalicza się również wzorce zachowań lub myśli, które zagrażają samemu procesowi terapii lub silnie obciążają terapeutów lub współpacjentów.

Psychoterapia BPD łączy ze sobą różne moduły terapeutyczne, takie jak terapię indywidualną, grupową, farmakoterapię i interwencje kryzysowe (coaching telefoniczny). Integralną częścią terapii jest superwizja lub interwizja psychoterapeutów.

TERAPIA DIALEKTYCZNO BEHAWIORALNA

Terapia Dialektyczno Behawioralna (DBT) została opracowana w latach 80. XX wieku. przez Marshę Linehan jako ambulatoryjna terapia dla przewlekle zagrożonych samobójstwem pacjentek z diagnozą BPD. Terapia ta dzieli się na kilka faz.

Stadium I koncentruje się na ciężkich zaburzeniach kontroli zachowania, takich jak tendencje samobójcze, samookaleczenia, wybuchy agresji. Stadium II DBT koncentruje się na istotnych problemach związanych ze współwystępowaniem innych zaburzeń: zaburzenia stresowego pourazowego PTSD, zaburzeń odżywiania się, nadużywania narkotyków i alkoholu lub uogólnionego lęku społecznego.

W pierwszym etapie leczenia terapia indywidualna skupia się na poprawie motywacji do mających nastąpić zmian oraz dokładnym rozumieniu sytuacji oraz problemów emocjonalnych i poznawczych leżących u podstawy każdego dysfunkcjonalnego wzorca zachowań. Podczas treningu umiejętności uczy się regulacji emocji, tolerancji na stres, uważności i adekwatności zachowania w trakcie interakcji społecznej. Coaching telefoniczny zajmuje się wzmacnianiem wykorzystywania nabytych umiejętności w życiu codziennym.

W drugiej fazie terapii wchodzi w grę modyfikacja rozpoczętego procesu leczenia pod kątem zaburzeń współwystępujących np. leczenie zaburzenia stresowego pourazowego lub ciężkich postaci zaburzeń odżywiania się.

TERAPIA OPARTA NA MENTALIZACJI

Terapię opartą na mentalizacji (MTB, Mentalisation Based Therapy) opracowali badacze zorientowani psychodynamicznie. Terapia ta opiera się na założeniu, że u osób z BPD występują trudności z powodu wczesnych zaburzeń systemu przywiązania. Dlatego na podstawie obserwacji zachowań innych innych ludzi osoby z BPD mają trudności z wyciąganiem wniosków na temat zamiarów innych.

Ważnym elementem terapii opartej na mentalizacji jest relacja terapeutyczna. W MTB cele są zhierarchizowane i w pierwszej kolejności skoncentrowane na poprawie regulacji emocji.

TERAPIA SCHEMATU

Jeffrey E. Young opracował terapię schematu (Schema Therapy) do leczenia zaburzeń osobowości, opierając się na “terapii poznawczej w zaburzeniach osobowości” Becka. Postulował, że tzw. schematy, w dzieciństwie i w ciągu dalszego życia powstają ze wspomnień, emocji, myśli oraz doznań cielesnych jako głęboko utrwalone wzorce, które następnie kreują każde zachowanie. Schematy służą przede wszystkim bezpieczeństwu spójności wewnętrznej, a przez wpływ na uwagę i interpretacje mają tendencję do powtarzania się oraz utrwalania w ciągu życia.

Terapia schematu jest terapią skupioną na poprawie umiejętności pacjenta w rozpoznawaniu aktywnych schematów, sprawdzania ich funkcjonalności w aktualnych kontekstach i rewidowaniu odpowiednio do potrzeb.