Dysleksja

24 kwietnia, 2020

Dysleksja to zaburzenie w rozwoju umiejętności czytania, należy do grupy specyficznych trudności w uczeniu się. Oprócz dysleksji wyróżnia się zaburzenie opanowania poprawnej pisowni (dysortografię) oraz dyskalkulię, czyli zaburzenie w umiejętności wykonywania operacji arytmetycznych. Dysgrafia, która może współwystępować z dysleksją, przejawia się w tak niskim poziomie graficznym pisma, że jest ono nieczytelne lub trudne do odczytania. Specyficzne zaburzenia uczenia się ujawniają się około 6-7 roku życia.

Według badań dysleksja występuje u 3-10% dzieci. Jest specyficzną trudnością w uczeniu się o pochodzeniu neurobiologicznym. Charakteryzuje się trudnościami w poprawnym i/lub płynnym rozpoznawaniu słów oraz niskim poziomem zdolności pisania. Trudności te zazwyczaj wynikają z deficytu w fonologicznym aspekcie języka. Wtórnymi konsekwencjami mogą być trudności w czytaniu ze zrozumieniem oraz uboższe doświadczenia w zakresie czytania, które mogą spowolnić rozwój słownictwa i wiedzy. Nieprawidłowe różnicowanie podobnych kształtów, wzorów graficznych (w tym liter), gorsza analiza i synteza wzrokowa oraz pamięć wzrokowa utrudniają poprawne utrwalenie obrazu liter czy słów i w konsekwencji naukę czytania.

DIAGNOZA DYSLEKSJI

Dysleksja jest zaburzeniem neurobiologicznym. Podstawowym celem psychologicznej diagnozy dysleksji jest rozpoznanie specyficznych zaburzeń procesów poznawczych, które utrudniają dziecku naukę czytania. Warto badać dzieci pod kątem ryzyka dysleksji oraz ich gotowości do nauki od około 6 roku życia. W pierwszym etapie diagnozy dysleksji u dzieci dokonuje się pomiaru tempa oraz stopnia rozumienia czytania.

Diagnoza mechanizmów dysleksji polega na zbadaniu stopnia rozwoju procesów poznawczych zaangażowanych w naukę czytania- wzrokowych i fonologicznych. W diagnozie deficytu wzrokowego uwzględnia się: różnicowanie podobnych kształtów, pamięć i uczenie się materiału wzrokowego, zdolności analizy i syntezy, a także koordynację wzrokowo-ruchową. Wystąpienie deficytu fonologicznego badane jest w zakresie: percepcji słuchowej, różnicowania podobnie brzmiących głosek czy sylab (słów), powtarzania słyszanych słów, zdań i ich zapamiętywania. Badane są również tempo nazywania oraz analiza i synteza fonemowa.

W postępowaniu diagnostycznym dzieci są badane również skalą inteligencji, w celu poznania poziomu inteligencji i struktury zdolności. Badanie testem inteligencji może ujawnić mocne strony dziecka, które mogą pełnić funkcję kompensacyjną w stosunku do stwierdzonych nieprawidłowości rozwoju. Badanie daje też możliwość poznania niektórych cech temperamentalnych dziecka oraz jego koncentracji uwagi.