Trauma Seksualna

28 marca, 2020

DEFINICJA

Za przemoc seksualną uznaje się takie sytuacje, w których dochodzi do wymuszenia zachowań o charakterze seksualnym. Zdarzeń, które mogą być traumatyzujące jest wiele- od wulgarnych żartów, komentarzy i zaczepiania w miejscach publicznych, przez naruszanie nietykalności cielesnej (dotykanie, poklepywanie, wymuszanie pocałunków) do prób lub wymuszania stosunków seksualnych.

Sprawca przemocy chce szybko osiągnąć satysfakcję seksualną kosztem ofiary, z pominięciem jej potrzeb i prawa odmowy uczestniczenia. Sprawca przemocy zwykle wcześniej planuje swoje działania, traktuje je jako utrwalony nawyk zaspokojenia popędu seksualnego z użyciem przemocy, w taki sposób wyładowuje agresję na innej osobie.

Dzieci, które są ofiarami przemocy seksualnej nie posiadają wiedzy o seksualności, co ogranicza ich skuteczną obronę przed tego rodzaju przemocą. Często osoby, które doznały przemocy we wczesnym dzieciństwie (3-8 lat) wspominają, że wiedziały, iż spotyka je coś złego, ale nie potrafiły właściwie zinterpretować sytuacji.

DZIECI-OFIARY PRZEMOCY SEKSUALNEJ

Najbardziej charakterystycznymi zdarzeniami traumy seksualnej małych dzieci (0-12 lat) są przede wszystkim akty przemocy ze strony osób o skłonnościach pedofilnych, często członków rodziny- ojczyma, ojca lub rodzeństwa. Akty seksualne ze strony członków rodziny określa się jako kazirodcze. Zależność od sprawcy, groźby, przywileje w zamian za przyzwolenie na zachowania seksualne, izolacja społeczna rodziny, wstyd, brak wiedzy o tym, gdzie szukać pomocy- to czynniki ukazujące sytuację dziecka uwikłanego w ten typ relacji. Dodatkowo negatywny wpływ traumy potęguje długi czas jej trwania (średnio około 3 lat) i występujące czasem nieme przyzwolenie ze strony matki dla relacji kazirodczego męża z dzieckiem.

Kazirodcze kontakty seksualne mają negatywny wpływ na rozwój emocjonalny, seksualny oraz społeczny. Wpływ ten dostrzegany jest w okresie dorastania i utrzymuje się w życiu dorosłym ofiar. Ofiary przemocy ze strony członków rodziny często dopiero po wielu latach zmagań z objawami depresji, uzależnienia od alkoholu, po kilku bezowocnych próbach stworzenia udanego związku zgłaszają się po pomoc psychologiczną. Najczęściej traumatyczne zachowania seksualne wobec dzieci polegają na całowaniu lub manipulowaniu w obrębie narządów płciowych ofiary lub namawianiu dziecka do stymulacji lub całowaniu genitaliów sprawcy.

NASTĘPSTWA TRAUMY SEKSUALNEJ

Początkowe występowanie smutku może przybrać formę klinicznej depresji, a stany lęku- napadów paniki lub fobii przed miejscami związanymi z aktem przemocy seksualnej. Częstym następstwem są zaburzenia snu, obniżona samoocena, zagrożenie podjęcia próby samobójczej lub nadużywanie substancji psychoaktywnych.

Zespół stresu pourazowego (PTSD) jest jedną z najczęstszych reakcji na przeżycie traumy seksualnej. U osób, które przeżyły traumę seksualną i u których zdiagnozowano PTSD mogą pojawić się następujące objawy:

  • nadwrażliwość emocjonalna
  • odtwarzanie przeżytej traumy w snach
  • trudności w zasypianiu
  • fobie związane z miejscem lub innymi bodźcami odnoszącymi się do traumatycznego zdarzenia
  • izolowanie się od otoczenia
  • lęk przed ponowną traumą
  • przeżywanie w umyśle traumy, tak jakby działa się ponownie

POMOC PSYCHOLOGICZNA

Uspokojenie ofiary przemocy, oddzielenie jej od sprawcy, zmiana miejsca przebywania, zapewnienie stałej obecności kogoś bliskiego to cele pierwszego etapu interwencji kryzysowej. Najczęściej spotykanymi objawami psychopatologicznymi obserwowanymi po latach od traumy są depresja (wraz z podejmowaniem prób samobójczych), nadużywanie bądź uzależnienie od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych, kłopoty ze stworzeniem stabilnego związku i niezadowolenie ze swojego życia seksualnego. Mogą pojawić się również objawy PTSD, zaburzenia snu, fobie, lęk przed ponownym przeżyciem traumatycznego doświadczenia, wycofanie z kontaktów społecznych. Terapia nie usuwa wspomnień traumy, pozwala natomiast przyjąć je i traktować jak element historii własnego życia.


W centrum „Amygdala” zapraszamy na konsultacje do psychotraumatologa Michała Dolistowskiego tel: 796-881-238