Koncepcja Własnej Skuteczności

1 26 marca, 2020

Koncepcja własnej skuteczności, zwanej także samoskutecznością, została sformułowana w 1977 roku na Uniwersytecie Stanforda, a jej twórcą był Albert Bandura, zajmujący się modyfikacją zachowań ludzkich. Koncepcja ta dotyczy przekonania jednostki o możliwości działania zgodnie z obranym celem niezależnie od pojawiających się przeszkód na drodze do jej realizacji i mieści się w społeczno-poznawczym podejściu do człowieka.

Zgodnie z założeniami teorii społeczno- poznawczej zachowaniami ludzkimi kierują oczekiwania dotyczące: sytuacji, wyniku działania oraz własnej skuteczności. Własna skuteczność to przekonanie jednostki o jej możliwościach działania ukierunkowanych na wybrany cel. Bandura przekonanie o własnej skuteczności zalicza do podstawowych przekonań, kształtujących wszystkie pozostałe przekonania obejmujące pełne funkcjonowanie człowieka. Przekonanie o własnej skuteczności i oczekiwania z nim związane są trwałe i kształtują się w trakcie rozwoju.

Własna skuteczność to czynnik determinujący zmianę zachowań: umożliwia właściwą ocenę sytuacji oraz poszukiwania skutecznego sposobu radzenia sobie w obliczu napotkanych trudności i przeszkód. Wraz ze wzrostem przekonania, że jest się w stanie rozwiązać określony problem, wzrasta poziom motywacji do podejmowania kroków w celu jego rozwiązania. Im poziom poczucia własnej skuteczności jest silniejszy, tym jednostka stawia sobie ambitniejsze cele.

Niskie poczucie własnej skuteczności wiąże się z lękiem, poczuciem bezradności, natomiast wysoki poziom poczucia własnej skuteczności sprzyja podejmowaniu wyzwań, formułowaniu celów oraz osiąganiu sukcesów w ich realizacji. Ponadto poczucie własnej skuteczności ma wpływ na intencję zmiany ryzykownych zachowań na wysiłek podjęty dla osiągnięcia tego celu i na wytrwałość w dążeniu do niego pomimo napotkanych przeszkód i niepowodzeń, które mogą osłabiać motywację.

Podsumowując, własna skuteczność wpływa na zdrowie człowieka. Im silniejsze poczucie własnej skuteczności, tym ludzie chętniej podejmują zachowania zdrowotne, stawiają sobie wyższe cele, a ich zaangażowanie w zamierzone zachowania jest silniejsze mimo piętrzących się porażek. Unikanie zachowań ryzykownych jest tym skuteczniejsze, im bardziej osoba jest przekonana o swoim wpływie na zdrowie.


Zapraszamy na konsultacje do psychotraumatologa Michała Dolistowskiego tel: 796-881-238. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty zapraszamy do kontaktu.