Empatia

14 marca, 2020

Artykuł powstał na podstawie wyników badań dotyczących empatii, które przeprowadził zespół psychologów z naszego centrum: Aleksandra Jerzmanowska i Michał Dolistowski.

Empatia jest jedną z kluczowych umiejętności społecznych. Składa się na nią wiele czynników. Badania, o których będzie mowa w dalszej części tego artykułu, opisują zależność pomiędzy poziomem responsywności, czyli tendencją do przejmowania uczuć innych ludzi, a umiejętnością wyobrażenia sobie cudzej perspektywy.

WYOBRAŻENIE SOBIE CUDZEJ PERSPEKTYWY

By wyobrazić sobie cudzą perspektywę musimy częściowo zrezygnować z kierowania się własną perspektywą. Zjawisko to na podstawowym poziomie może odnosić się do perspektywy wzrokowej czyli wyobrażenia sobie jak dany obiekt wygląda z perspektywy osoby stojącej w innym miejscu. Dzieci do czwartego roku życia nie potrafią różnicować perspektyw, sądząc , że inni ludzie widzą, to samo co one, niezależnie  od miejsca, w którym się znajdują. Na bardziej zaawansowanym poziomie zjawisko to można odnosić do procesów poznawczych, a więc wyobrażenia sobie myśli i motywów działania innej osoby. Mamy wtedy do czynienia z poznawczym przyjmowaniem perspektywy.

METODOLOGIA BADANIA

Umiejętność wyobrażenia sobie perspektyw została zmierzona za pomocą specjalnej gry komputerowej: na ekranie wyświetlona jest wizualizacja szafy z 16-stoma otwartymi półkami, na których znajdują się różne przedmioty. Osoba badana siedzi przed komputerem i ma za zadanie przesuwanie obiektów pomiędzy półkami zgodnie z instrukcjami wydawanymi przez wirtualnego partnera,  który stoi po drugiej stronie szafy. Niektóre półki są z tyłu zaślepione, a więc są niewidoczne dla wirtualnego partnera. Żeby zatem poprawnie wykonać to zadanie, trzeba postawić się na miejscu osoby wydającej instrukcję – innymi słowy: przyjąć jej perspektywę.

WYNIKI

Wyniki wskazują na ciekawą zależność. Tendencja do empatycznego współodczuwania (czyli zarażania się uczuciami innych) negatywnie wpływa na poprawność wykonania w zadaniach wymagających przyjęcia perspektywy innej osoby, jednak zależność ta się odwraca, kiedy poprawne wykonanie zadania nie wymaga przyjęcia cudzej perspektywy (półka nie jest zaślepiona) – wtedy empatyczne współodczuwanie sprzyja lepszemu wykonaniu.


Zapraszamy na konsultacje do psychologa Michała Dolistowskiego. Osoby zainteresowane umówieniem terminu konsultacji zapraszamy do kontaktu: 535-021-194