Zaburzenia Dysocjacyjne

1 15 marca, 2020

centrum Amygdala oferujemy terapię zaburzeń dysocjacyjnych u psychoterapeutki Aleksandry Radomskiej. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 535-021-194.

Po przeżyciu silnego urazu psychicznego następują czasem głębokie i trwałe zaburzenia pamięci, które są istotą zaburzeń dysocjacyjnych. Nazywa się je dysocjacyjnymi, ponieważ polegają na współistnieniu lub przemienności kilku procesów psychicznych bez ich wzajemnej świadomości i bez oddziaływania pomiędzy nimi. Następuje oderwanie pewnego obszaru pamięci od świadomości. Teoretycy sądzą, że utrata pamięci pozwala człowiekowi uciec przed nietolerowanym lękiem, jaki niesie za sobą uraz.

Doświadczenie dysocjacji może mieć następujące objawy:

  • amnezja– znaczny okres życia ulega zapomnieniu
  • depersonalizacja– człowiek czuje się oddzielony od siebie- jakby chodził dzięki ruchom innych osób albo patrzył na siebie z zewnątrz
  • derealizacja– świat wydaje się nierealny
  • pomieszanie tożsamości– człowiek nie jest pewny własnej tożsamości
  • zmiana tożsamości– osoba wykazuje niezwykłe umiejętności, o których nie wiedziała

Istnieją 3 rodzaje zaburzeń dysocjacyjnych:

  • amnezja dysocjacyjna– utrata pamięci wskutek silnego urazu, jak śmierć dziecka albo koniec kariery zawodowej
  • zaburzenia depersonalizacji– trwałe doświadczenie oddzielenia od własnego umysłu lub ciała
  • dysocjacyjne zaburzenia tożsamości (zaburzenia osobowości wielorakiej)- dwie lub więcej odrębnych tożsamości istnieje w tej samej osobie i każda z nich prowadzi samodzielne życie.

AMNEZJA DYSOCJACYJNA

Jak zostało wspomniane wcześniej amnezja to utrata pamięci. Amnezja globalna/uogólniona. Wszystkie szczegóły życia osobistego zacierają się. Tego rodzaju amnezja ma tendencję do nawrotów, ponad 40 % pacjentów powtórnie przeżywa jej epizod. Amnezja wsteczna. Polega na zapomnieniu wszystkich faktów bezpośrednio poprzedzających uraz. Amnezja pourazowa. Ten rodzaj amnezji opisuje utratę pamięci zdarzeń po wypadku. Amnezja następcza. Oznacza trudności w zapamiętywaniu nowego materiału. Amnezja selektywna/kategorialna. Ten rodzaj amnezji występuje wtedy, gdy zacierają się tylko wspomnienia faktów związanych z pewnym tematem.

Amnezję może powodować również uraz fizyczny, na przykład wylew krwi do mózgu lub uszkodzenia w skutek alkoholizmu, choroby Alzheimera czy udaru. Osoby z amnezją dysocjacyjną wykazują 4 charakterystyczne cechy utraty pamięci, które nie występują w amnezji o podłożu fizycznym. Po pierwsze, w amnezji dysocjacyjnej następuje utrata przeszłości, zarówno bliskiej, jak i odległej- pacjent nie pamięta, ile ma rodzeństwa, nie przypomina sobie dobrze znanych faktów z dalekiej przeszłości ani co jadł na śniadanie, zanim stracił pamięć. Po drugie, osoba z amnezją dysocjacyjną nie pamięta własnej tożsamości- nazwiska, adresu, zawodu, nienaruszony pozostaje natomiast magazyn wiedzy ogólnej. Chory nadal wie, kto jest prezydentem, jaki mamy dzień tygodnia. Po trzecie, osoby z amnezją dysocjacyjną dobrze pamiętają to, co się wydarzyło od czasu wystąpienia amnezji. Amnezja dysocjacyjna często nagle się cofa. Niekiedy ustępuje w ciągu kilku godzin lub dni, a po 24 godzinach od przywrócenia pamięci można nawet przypomnieć sobie traumatyczny epizod, który spowodował niepamięć. Amnezja dysocjacyjna współwystępuje z pourazowym zaburzeniem stresowym (PTSD), samookaleczeniem i dysfunkcjami seksualnymi.

ZABURZENIA DEPERSONALIZACJI

Doświadczenie z pogranicza śmierci jest typowym przykładem doświadczenia głębokiej depersonalizacji. W tym stanie człowiek czuje się odłączony od własnego ciała i umysłu. Powtarzające się epizody depersonalizacji nazywa się zaburzeniami depersonalizacji. W takim stanie człowiek może czuć się jak automat albo czuje, jakby znajdował się we śnie. Emocje są spłaszczone i rozmyte, odczuwa się brak poczucia kontroli. Człowiek ma świadomość rzeczywistości i wie, że to nie dzieje się naprawdę. Osoby z tymi zaburzeniami często mają wypaczone doświadczenie kształtów i przedmiotów. Zaburzenia depersonalizacji występują łącznie z depresją, hipochondrią, narkomanią, lękiem panicznym, fobią i zaburzeniem stresu pourazowego (PTSD).

DYSOCJACYJNE ZABURZENIA TOŻSAMOŚCI

Dysocjacyjne zaburzenia tożsamości polegają na występowaniu dwóch lub więcej różnych tożsamości (osobowości) u tego samego człowieka. W tych zaburzeniach również główną rolę odgrywa amnezja. Zwielokrotnione tożsamości i amnezja wszystkich pozostałych wcieleń służą łagodzeniu nietolerowanego lęku. Niepamięć- definiowana jako “niezdolność odtworzenia ważnych informacji dotyczących własnej osoby”- stanowi część diagnozy. Zaburzenia dysocjacyjne rozpoczynają się od wypieranego urazu z okresu dzieciństwa, przed którym człowiek broni się tworząc inne tożsamości. Terapia tego zaburzenia polega na reintegracji tożsamości.

Poszczególne osobowości pacjenta mogą mieć różne wspomnienia, pragnienia, postawy, zainteresowania, uzdolnienia, wiedzę, moralność, orientację seksualną, wiek, sposób mówienia, wyniki testów psychologicznych i badań fizjologicznych (częstotliwość pracy serca, ciśnienie krwi, EEG). Każda osobowość ma też inny charakter pisma. Wśród osób z dysocjacyjnymi zaburzeniami tożsamości jest przewaga kobiet. Tożsamości różnią się także pod względem zdrowia psychicznego. Często tożsamość dominująca jest osobowością najzdrowszą. Tożsamość dominująca nie zawsze jest najzdrowsza i wtedy tożsamość wtórna czasami jej współczuje i stara się pomóc.

Dysocjacyjne zaburzenia tożsamości rozwijają się na skutek przebytego traumatycznego doświadczenia między 4 a 6 rokiem życia. Dysocjacyjne zaburzenia tożsamości mają wiele wspólnego z pourazowymi zaburzeniami stresowymi (PTSD). Osoby radzą sobie z urazem przez tworzenie odrębnej tożsamości, która bierze na siebie problem. Pacjenci posługują się nową tożsamością, aby bronić się przed przykrymi doznaniami w dalszym życiu.

PSYCHOTERAPIA

Zgodnie z podejściem poznawczym terapeuta rozpoznaje automatyczne myśli pacjenta, uczy go dyskutowania z irracjonalnymi myślami i sprzeciwiania się im oraz próbuje znaleźć przyczyny, z powodu których irracjonalne myśli są dla pacjenta wiarygodne.

W terapii psychodynamicznej pierwszym etapem jest uświadomienie pacjentowi problemu. Terapeuta przywołuje alternatywne osobowości i pozwala im się swobodnie wypowiadać. Pacjentowi poleca słuchać tych wypowiedzi, a następnie przedstawia mu niektóre tożsamości. Pacjent ma możliwość zdecydowania, które aspekty tożsamości chce zachować.