Diagnoza Zespołu Aspergera

24 lutego, 2020

Brak umiejętności społecznych, ograniczona zdolność do prowadzenia dialogu i silne zainteresowanie jakimś szczególnym tematem stanowią główne objawy Zespołu Aspergera (ZA). Rodzice będą mówić o izolacji dziecka w szkole i braku prawdziwych przyjaciół. Dzieci te wydają się niezdolne do prawidłowego odczytywania języka ciała innych ludzi i mogą też wygłaszać komentarze, które są zgodne z prawdą, ale niewłaściwe. Osoby z ZA nie rozumieją, dlaczego ich komentarz spotyka się z dezaprobatą, skoro stanowi właściwą ocenę rzeczywistego stanu rzeczy. Często osoby z tym zespołem mają długą historię intensywnej fascynacji jakimś szczególnym tematem, jak transport, zwierzęta lub nauki ścisłe.

Diagnoza Zespołu Aspergera może być przeprowadzona w dwóch etapach. W fazie pierwszej rodzice i nauczyciele wypełniają kwestionariusz lub skalę ocen, które mogą być użyte w celu opisania dziecka z podejrzeniem Zespołu Aspergera. Drugi etap to badanie diagnostyczne prowadzone przez klinicystów z doświadczeniem w badaniu zachowania i umiejętności dzieci z zaburzeniami rozwoju, stosujących ustalone kryteria jasno opisujące zespół objawowy. Badanie diagnostyczne trwa co najmniej godzinę, a składa się na nie badanie specyficznych aspektów kompetencji społecznych, językowych, poznawczych i motorycznych oraz jakościowa analiza zainteresowań dziecka. Stosuje się też testy psychologiczne. Prowadzone są także wywiady z rodzicami mające na celu zebranie informacji na temat historii rozwoju dziecka oraz jego zachowania w określonych sytuacjach. Ważnym źródłem informacji są relacje nauczycieli, terapeutów mowy i terapeutów zajęciowych. Dziecku zadawane są pytania dotyczące jego koncepcji przyjaźni, a także jest proszone o określenie i wyrażenie różnych emocji. Rodzice są pytani o stopień zrozumienia przez ich dziecko określonych kodów postępowania w sytuacjach społecznych, o jego reakcje na naciski ze strony grupy rówieśniczej, udział we współzawodnictwie oraz umiejętności ujawniane w trakcie zabawy z innymi dziećmi. Zbierane są informacje na temat poziomu rozwoju mowy dziecka. Podczas badania diagnostycznego notowane są błędy w praktycznym użyciu języka, a więc jak dziecko posługuje się językiem w kontekście społecznym. Często obserwuje się u tych dzieci brak prób uzyskania wyjaśnienia niezrozumiałych treści w sytuacji, gdy nie wiedzą, co odpowiedzieć na pytanie w trakcie rozmowy, oraz ich trudności w przyznaniu się do niewiedzy, tendencję do zmiany tematu na inny bardziej im znajomy lub długotrwałe namyślanie się przed udzieleniem odpowiedzi. Ich słownictwo może być bogate, ale dobór słów jest niezwykły, pedantyczny i nadmiernie sformalizowany.

Badaniu poddawane są również zdolności poznawcze (myślenie i uczenie się). Częścią takiego badania jest test, w którym ocenia się za pomocą historyjek, jak dobrze dziecko rozumie myśli i uczucia innych ludzi. Pod uwagę brany jest także wybór typu literatury, pamięć długotrwała w odniesieniu do detali i nieistotnych elementów zdarzeń, jakość zabawy twórczej zarówno w pojedynkę, jak i w grupie. Ważne są również informacje uzyskane od nauczycieli oraz wynik formalnego badania inteligencji.

Indywidualne zainteresowania dziecka są analizowane pod kątem ich zbieżności z tym co typowe dla innych dzieci w tym samym wieku, jeśli zainteresowania te dominują w wolnym czasie dziecka i w rozmowach. Rodzice są także pytani o to, jak dziecko reaguje na zmiany w rutynie dziennej, na drobne niedoskonałości, na chaos i krytycyzm.

Badaniu jest również poddawana sprawność motoryczna. Dziecko jest proszone o złapanie lub kopnięcie piłki, przebiegnięcie jakiegoś odcinka, narysowanie i napisanie czegoś. Notowane są obserwacje wszelkich nietypowych manier w używaniu rąk, kołysania się, gdy dziecko jest w stresie lub podekscytowane, tików mimowolnych lub skurczów mięśni i grymasów twarzy. Rodzice są pytani o niezwykłą wrażliwość dziecka na dźwięki, dotyk, konsystencję lub smak jedzenia, a także o stopień wrażliwości na lekki ból lub dolegliwości.

Klinicyści sprawdzają również, czy dziecko ma jakiekolwiek objawy lękowe, objawy depresji lub ADD (zespół deficytu uwagi) oraz czy w rodzinie były inne dzieci z podobnymi zaburzeniami. Notowane są wszelkie dane na temat medycznej historii ciąży, porodu i niemowlęctwa.

KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE

Badania wskazują, że średni wiek diagnozy ZA to osiem lat. Istnieje 6 dróg prowadzących do diagnozy Zespołu Aspergera.

  1. DIAGNOZA AUTYZMU WE WCZESNYM DZIECIŃSTWIE
  2. ROZPOZNANIE OBJAWÓW WE WCZESNYM OKRESIE SZKOLNYM
  3. NIETYPOWE OBJAWY W OBRĘBIE INNEGO ZESPOŁU OBJAWOWEGO
  4. DIAGNOZA AUTYZMU LUB ZA U KREWNEGO DZIECKA
  5. WTÓRNE ZABURZENIE PSYCHIATRYCZNE

Może się zdarzyć, że człowiek z Zespołem Aspergera kończy szkołę podstawową z opinią dziecka izolującego się lub w jakiś sposób ekscentrycznego, ale może nie ujawniać żadnych objawów, które spowodowałyby skierowanie na badania diagnostyczne. Jednakże osoba taka jako nastolatek może sobie uświadomić fakt swojej izolacji społecznej i może próbować stać się bardziej towarzyska. Próby włączenia się w życie towarzyskie prowadzą do ośmieszenia i wyłączenia z grona kolegów, co z kolei wywołuje depresję. Depresja prowadzi do skierowania młodego człowieka do psychiatry, który stwierdza, że jest to zaburzenie wtórne wobec pierwotnego Zespołu Aspergera. Młody człowiek w okresie dojrzewania może uciekać w swój świat wewnętrzny i tracić zainteresowanie kontaktami towarzyskimi lub zacząć ignorować higienę osobistą. Może to stwarzać podstawy do podejrzenia schizofrenii, ale dokładne badanie dowodzi, że jego zachowanie nie jest psychotyczne, lecz stanowi zrozumiałą reakcję na objawy Zespołu Aspergera w okresie adolescencji.

6. PORONNA POSTAĆ ZESPOŁU ASPERGERA U OSÓB DOROSŁYCH

Skierowania na badania nie dotyczą wyłącznie dzieci i młodzieży. Niektórzy dorośli sami zgłaszają się z prośbą o badanie. Może to być rodzic lub krewny dziecka z ZA, który sądzi, że w dzieciństwie miał niektóre cechy typowe dla tego zaburzenia. Podczas przeprowadzania badania diagnostycznego osób dorosłych, robi się wywiad na temat historii rozwoju umiejętności i zachowania w dzieciństwie.


centrum Amygdala dyplomowanym psychologiem diagnostą -certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego- jest Michał Dolistowski tel: 796-881-238. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty zapraszamy do kontaktu.