Kategoria: TERAPIA BEHAWIORALNO-POZNAWCZA

28 lutego, 2021

Osoby zainteresowane psychoterapią poznawczo-behawioralną zapraszamy do psychoterapeutki CBT  Weroniki Molińskiej. Zapisy pod nr tel: 790-250-587

Model poznawczy sugeruje istnienie kilku poziomów oceny poznawczej. Najbardziej dostępnym poziomem są myśli automatyczne, które pojawiają się spontanicznie, wydają się trafne i wiążą się z problematycznym zachowaniem bądź przykrymi emocjami. Owe myśli można klasyfikować jako: czytanie w myślach, personalizację, nadawanie etykiet, przepowiadanie przyszłości, snucie czarnych wizji przyszłości , myślenie typu “wszystko albo nic”.

JAK MYŚLI WYWOŁUJĄ UCZUCIA

U podstaw terapii poznawczej leży założenie, że sposób, w jaki interpretujemy zdarzenia, określa nasze uczucia i zachowanie. Uczucia to wewnętrzne doznawanie emocji- czucie, że jestem zalękniony, przygnębiony, zły, przestraszony, pozbawiony nadziei, szczęśliwy, podekscytowany, obojętny, ciekawy, bezradny, rozżalony czy samokrytyczny. Warto obserwować swoje negatywne uczucia. Kiedy zauważymy negatywne uczucie warto je zapisać. Uczucia to na przykład: smutek, lęk, strach, poczucie beznadziejności, złość, zmieszanie. Warto dodać towarzyszącą temu negatywnemu uczuciu myśl. Na przykład uczuciem może być lęk, a towarzyszącą mu myślą: “Boję się, że źle mi pójdzie w pracy”. Cała myśl brzmi więc: “Czuję lęk, ponieważ boję się, że źle mi pójdzie w pracy”.

ROZRÓŻNIANIE MYŚLI OD FAKTÓW

Kiedy czujemy złość lub jesteśmy przygnębieni, często traktujemy myśli tak, jakby były faktami. Warto uważnie obserwować zdarzenia wywołujące bądź poprzedzające określone przekonania i uczucia, i zapisać je. Warto również sprawdzić, czy bierzemy wszystkie możliwości i fakty pod uwagę. Na przykład osoba mająca myśl “Nie jestem przygotowany do egzaminu”, nie uwzględnia tego, że jest inteligentna, chodziła na zajęcia i przeczytała zadany materiał.

OCENA NASILENIA EMOCJI I WIARY W TRAFNOŚĆ MYŚLI

Kiedy czujemy złość warto zadać sobie pytanie “Jak bardzo jestem zdenerwowany i jak mocno wierzę w słuszność przekonania?”. Ocenić nasilenie uczucia (emocji) na skali od 0 do 100% gdzie 0 oznacza całkowity brak danego uczucia, a 100% odpowiada największemu jego nasileniu. Podobnie należy postąpić z oceną wiary w słuszność myśli: 0% oznacza całkowity brak wiary, a 100%- pełne przekonanie o jej słuszności. Warto też zastanowić się dlaczego czasem czujemy się lepiej. Czy w momentach przygnębienia angażujemy się w określone czynności? Czy w momentach przygnębienia myślimy inaczej niż zwykle?

KLASYFIKOWANIE ZNIEKSZTAŁCEŃ W MYŚLENIU

Do zniekształceń w myśleniu należą: wyciąganie pochopnych wniosków, etykietowanie, czytanie w myślach, umniejszanie znaczenia sytuacji i wydarzeń pozytywnych. Czytanie w myślach polega na zakładaniu, że wiemy, co myślą inni, choć nie mamy na to wystarczających dowodów. Na przykład “On myśli, że jestem do niczego”.

Etykietowanie to przypisywanie cech negatywnych sobie lub innym. Filtr negatywny to skupianie się na aspektach negatywnych i niezauważanie pozytywnych. Postrzeganie ludzi w kategoriach czarno-białych. Uważnie obserwuj swoje negatywne myśli i nazwij zniekształcenia myślowe im towarzyszące.