Kategoria: PEDAGOGIKA

30 kwietnia, 2020

centrum Amygdala dyplomowanym psychologiem diagnostą -certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego- jest Michał Dolistowski . Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

Zaburzenie ADHD nazywa się zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (Attention Deficit Hyperactivity Disorder). W Europie zaburzenie to nazywa się również zespołem hiperkinetycznym. Na zaburzenie ADHD składają się zaburzenia koncentracji uwagi oraz nadruchliwość i impulsywność.

OBJAWY I KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE

Dzieci z ADHD bardzo łatwo się nudzą, nie potrafią się skupić dłużej niż kilka minut, chyba że je coś zainteresuje lub robią coś, co lubią. Problemy te wynikają ze specyficznych cech uwagi, które nie funkcjonują u dzieci nadpobudliwych prawidłowo. Dzieci z ADHD charakteryzuje nadruchliwość, która może objawiać się zewnętrznie jak i wewnętrznie (odczuwany niepokój). Jednym z przejawów nadruchliwości jest wzmożona gadatliwość. Często nadruchliwość określa się jako nieumiejętność wypoczywania. Nieumiejętność panowania nad swoimi reakcjami jest wynikiem osłabionych mechanizmów hamowania i kontroli. Dzieci z ADHD nie potrafią poczekać na swoją kolej, odpowiadają, za nim pytanie zostanie sformułowane w całości, często przerywają innym wypowiedzi lub rozmowę oraz wypowiadają się bez uwzględniania norm społecznych tzn. przeklinają. Z impulsywnością wiążą się także nieumiejętność przewidywania konsekwencji własnego działania oraz duże problemy z planowaniem pracy.

ZABURZENIA WSPÓŁWYSTĘPUJĄCE

Jednym z częściej występujących problemów dzieci nadpobudliwych jest niedojrzałość emocjonalna i społeczna. Przyczyną deficytu kompetencji społecznych są słabe umiejętności rozpoznawania emocji u innych osób. Także nieadekwatna samoocena powoduje u dzieci z ADHD trudności w kontaktach z rówieśnikami. U 20-30% dzieci nadpobudliwych występują specyficzne trudności szkolne. W wieku przedszkolnym ograniczają one rozumienie niektórych dźwięków i słów, natomiast w okresie szkolnym pojawiają się trudności z czytaniem, poprawnym pisaniem oraz działaniami matematycznymi.

Częstym towarzyszącym ADHD zaburzeniem są zachowania opozycyjno-buntownicze (ODD) oraz zaburzenia zachowania. Zachowania opozycyjno-buntownicze przejawiają się przeciwstawianiem się dorosłym i ustanowionym przez nich normom oraz celowym dręczeniem innych ludzi. ODD występuje u około połowy dzieci z ADHD. Zaburzenia zachowania występują u 20-40% dzieci nadpobudliwych. Zaburzenia zachowania mogą manifestować się przez agresję wobec ludzi i zwierząt, niszczenie czyjejś własności, oszustwo, kradzież i łamanie ważnych reguł.

Innym powikłaniem ADHD jest otyłość. Dzieci nadpobudliwe niejednokrotnie objadają się tak, jakby organizm nie sygnalizował im, że są najedzone. Ciągłe chrupanie czegoś i podjadanie jest częstym zjawiskiem wśród dzieci z ADHD. U wielu osób z ADHD występują zaburzenia nastroju i zaburzenia lękowe, drażliwość, depresja oraz tiki. Zaburzeniem współtowarzyszącym ADHD jest ChAD, choroba afektywna dwubiegunowa.

PSYCHOTERAPIA

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest najczęściej wykorzystywana w leczeniu ADHD. Istotą poznawczego składnika CBT jest uczenie dzieci skuteczniejszego rozwiązywania problemów i umiejętności samokontroli. Oddziaływania behawioralne obejmują takie metody pracy jak: systemy punktowe połączone z nagrodami, dzienne i tygodniowe raporty dotyczące zachowania, treningi umiejętności społecznych i rozwiązywania problemów. Ważne jest również dopasowanie środowiska szkolno-klasowego do potrzeb dziecka z ADHD. Dostosowanie klasy szkolnej do potrzeb ucznia z ADHD wymaga od nauczyciela podjęcia określonych działań:

  • zapewnienia odpowiedniego miejsca w klasie (możliwie blisko nauczyciela)
  • informowania dzieci o wszystkich zmianach
  • zapoznania uczniów z regulaminem i klasowymi zasadami
  • wyznaczenie zadań i obowiązków uczniom
  • wyznaczenia w klasie spokojnego miejsca, w którym dzieci będą mogły uspokoić się i wyciszyć
  • stosowania systemu krótkich i jednoznacznych poleceń

24 kwietnia, 2020

Dysleksja to zaburzenie w rozwoju umiejętności czytania, należy do grupy specyficznych trudności w uczeniu się. Oprócz dysleksji wyróżnia się zaburzenie opanowania poprawnej pisowni (dysortografię) oraz dyskalkulię, czyli zaburzenie w umiejętności wykonywania operacji arytmetycznych. Dysgrafia, która może współwystępować z dysleksją, przejawia się w tak niskim poziomie graficznym pisma, że jest ono nieczytelne lub trudne do odczytania. Specyficzne zaburzenia uczenia się ujawniają się około 6-7 roku życia.

Według badań dysleksja występuje u 3-10% dzieci. Jest specyficzną trudnością w uczeniu się o pochodzeniu neurobiologicznym. Charakteryzuje się trudnościami w poprawnym i/lub płynnym rozpoznawaniu słów oraz niskim poziomem zdolności pisania. Trudności te zazwyczaj wynikają z deficytu w fonologicznym aspekcie języka. Wtórnymi konsekwencjami mogą być trudności w czytaniu ze zrozumieniem oraz uboższe doświadczenia w zakresie czytania, które mogą spowolnić rozwój słownictwa i wiedzy. Nieprawidłowe różnicowanie podobnych kształtów, wzorów graficznych (w tym liter), gorsza analiza i synteza wzrokowa oraz pamięć wzrokowa utrudniają poprawne utrwalenie obrazu liter czy słów i w konsekwencji naukę czytania.

DIAGNOZA DYSLEKSJI

Dysleksja jest zaburzeniem neurobiologicznym. Podstawowym celem psychologicznej diagnozy dysleksji jest rozpoznanie specyficznych zaburzeń procesów poznawczych, które utrudniają dziecku naukę czytania. Warto badać dzieci pod kątem ryzyka dysleksji oraz ich gotowości do nauki od około 6 roku życia. W pierwszym etapie diagnozy dysleksji u dzieci dokonuje się pomiaru tempa oraz stopnia rozumienia czytania.

Diagnoza mechanizmów dysleksji polega na zbadaniu stopnia rozwoju procesów poznawczych zaangażowanych w naukę czytania- wzrokowych i fonologicznych. W diagnozie deficytu wzrokowego uwzględnia się: różnicowanie podobnych kształtów, pamięć i uczenie się materiału wzrokowego, zdolności analizy i syntezy, a także koordynację wzrokowo-ruchową. Wystąpienie deficytu fonologicznego badane jest w zakresie: percepcji słuchowej, różnicowania podobnie brzmiących głosek czy sylab (słów), powtarzania słyszanych słów, zdań i ich zapamiętywania. Badane są również tempo nazywania oraz analiza i synteza fonemowa.

W postępowaniu diagnostycznym dzieci są badane również skalą inteligencji, w celu poznania poziomu inteligencji i struktury zdolności. Badanie testem inteligencji może ujawnić mocne strony dziecka, które mogą pełnić funkcję kompensacyjną w stosunku do stwierdzonych nieprawidłowości rozwoju. Badanie daje też możliwość poznania niektórych cech temperamentalnych dziecka oraz jego koncentracji uwagi.

10 kwietnia, 2020

centrum Amygdala psychoterapię dzieci, nastolatków i młodych dorosłych prowadzi  Aleksandra Radomska. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587.

UJĘCIE TEORETYCZNE

Tematem psychologii dzieci i młodzieży są pojawiające się w okresie dzieciństwa i dorastania zaburzenia dotyczące zachowania i/lub wewnętrznych przeżyć, a przedmiotem działań psychologów są czynności diagnostyczne i terapeutyczne. Zaburzenia zachowania ujawniają się wówczas, gdy dziecko sygnalizuje, że nie zaspokaja swoich potrzeb i/ lub nie spełnia oczekiwań, jakie w stosunku do niego mają dorośli. Zaburzenia mogą dotyczyć każdej sfery życia psychicznego. Zaburzenia rozwoju to niespełnianie zadań rozwojowych przypisanych poszczególnym okresom rozwoju dziecka. W odniesieniu do przyczyn i mechanizmów kształtowania się zaburzeń ważną rolę odgrywają zarówno czynniki natury biologicznej, jak społecznej.

W psychologii dzieci i młodzieży najczęściej wykorzystywane jest podejście behawioralno-poznawcze, akcentujące uczenie się zachowań oraz rozumienie przez dziecko samego siebie i otaczającego je świata. Podejście to, w części dotyczącej zachowania, stawia sobie za główny cel jego modyfikację, natomiast w części zorientowanej na procesy poznawcze, istotną rolę przypisuje kształtowaniu postaw dziecka poprzez oddziaływania odwołujące się do poziomu jego rozumowania. Podejście psychodynamiczne sięga do poziomu nieświadomości. Podejście to jest szczególnie skuteczne przy rozwiązywaniu problemów związanych z lękiem i z mechanizmami obronnymi. Natomiast w nurcie psychologii humanistycznej akcentowane są potrzeby autonomii i godności. Wraz z rozwojem badań nad genetycznym uwarunkowaniem zachowań człowieka i poznawaniem funkcjonowania mózgu, coraz większego znaczenia nabiera neuropsychologia rozwojowa.

DZIECKO JAKO OSOBA

Dziecko jest jednostką aktywną i poszukującą. Ma sobie właściwe tempo i rytm rozwoju. Dziecko włączone jest w system więzi rodzinnych: z czego wynikać mogą zarówno zasoby jego psychicznej odporności, jak i potencjalne zagrożenia wystąpienia zaburzeń. Dziecko jest związane ze środowiskiem rówieśniczym: potrzeba przebywania wśród dzieci w zbliżonym wieku jest naturalną potrzebą rozwojową. W dzieciństwie trudne problemy współczesności docierają do dziecka przez pryzmat rodzicielskich uczuć, pełniących funkcję ochronnej tarczy. Dziecko ma od początku swojego rozwoju poczucie własnej godności: poczucie własnej godności należy do elementarnych składników rozwijającej się na przestrzeni lat tożsamości.

RODZAJE ZABURZEŃ WYSTĘPUJĄCYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY

Zaburzenia dzielimy na 4 kategorie: zaburzenia emocjonalne (dominuje w nich lęk), zaburzenia rozwojowe (m.in autyzm, niepełnosprawność intelektualna), zaburzenia odżywiania i nawyków (anoreksja, bulimia, jąkanie, tiki) oraz zaburzenia zachowania (brak samokontroli np. ponad przeciętna aktywność, zachowania destrukcyjne).

OKRES WCZESNEGO DZIECIŃSTWA (NIEMOWLĘCY I PONIEMOWLĘCY)

W tym okresie pojawiają się problemy związane z deprywacją matczyną, zerwaniem więzi matka-dziecko, a także z zaburzeniami rozwoju. Deprywacja matczyna to pozbawienie dziecka zaspokojenia jego potrzeb psychicznych, wskutek czego zaburzony zostaje zarówno jego psychiczny, jak fizyczny rozwój. Może wynikać z niedojrzałości matki do pełnienia funkcji opiekuńczych, jednak częściej występuje w skutek emocjonalnego odrzucenia dziecka. Zerwanie więzi matka-dziecko (bądź jej zakłócenie) jest dla dziecka traumą o długotrwałych skutkach. Za wiek szczególnie podatny na traumę zerwanej więzi uznaje się 3-4 rok życia. Istnieją 3 fazy reagowania dziecka na oddzielenie od matki: faza protestu, rozpaczy i wyparcia. Pojawiające się u dzieci w związku z zerwaną więzią zaburzenia mogą być różne. Dominują reakcje lękowe. Reakcje płaczu, smutku, zaburzenia snu oraz łaknienia są typowe dla dzieci młodszych. U starszych dzieci reakcją na oddzielenie od matki są często upór, wybuchy złości i agresja. Uczuciowa więź między matką a dzieckiem może być zakłócona także z powodu zaburzonego rozwoju dziecka, uwarunkowanego czynnikami biologicznymi. Do zaburzeń rozwojowych zaczynających się w tym okresie życia należą zespół Downa i autyzm. Tego typu zaburzenia rozwoju są chroniczne i często występuje w nich słaby rozwój umysłowy.

WIEK PRZEDSZKOLNY

W tym okresie oprócz zaburzeń rozwoju pojawiają się: zaburzenia odżywiania , zaburzenia snu, komunikowania się, reakcje lękowe. Zaburzenia odżywiania mogą wystąpić w postaci nadmiernego apetytu, braku łaknienia, awersji pokarmowych oraz szkodliwych upodobań pokarmowych. Zaburzenia snu polegające na trudnościach w zasypianiu, budzeniu się, na śnie przerywanym i niespokojnym, są zazwyczaj uwarunkowane emocjonalnymi problemami występującymi podczas dnia. Zaburzenia komunikowania się mogą być różnorodne. Najczęściej ogólny rozwój języka i mowy jest opóźniony, a wynikające z tego faktu trudne dla dziecka sytuacje społecznej interakcji stają się też trudne emocjonalnie. Zaburzeniem komunikacji wywołującym bardzo duży stres jest jąkanie się. Jest to zaburzenie płynności wymowy np powtarzanie głosek, ich przeciąganie, “zachłystywanie się” powietrzem podczas mówienia, spowodowane skurczami mięśni uczestniczących w mechanizmie mowy. Wyróżnia się 3 rodzaje jąkania: rozwojowe (pojawia się wraz z rozwojem mowy i trwa kilka miesięcy), łagodne (pojawia się na początku nauki szkolnej) oraz jąkanie trwałe (którego początek może wystąpić na przestrzeni całego dzieciństwa). Najczęściej występującym zaburzeniem wieku przedszkolnego jest lęk. Może wystąpić jako silna reakcja na sytuacje nowe, których dziecko nie rozumie i interpretuje jako zagrażające np występowanie lęku u dzieci rozpoczynających przedszkole (lęk separacyjny), lęk przyrodniczy (lęk przed ciemnością, burzą, huczącym morzem) oraz lęk oczekiwania przed karą.

WIEK SZKOLNY

Przypadające na ten wiek zadania rozwojowe, w tym rozwój nowej tożsamości, ustalenie relacji z rówieśnikami oraz określenie swoich umiejętności i nabywanie nowych- pociągają za sobą występowanie wielu trudnych sytuacji, wśród których szczególnie negatywną rolę odgrywają sytuacje doznawania niepowodzenia. Często występujące niepowodzenie obniża poczucie własnej wartości, co czyni dziecko bardziej podatnym na zranienia psychiczne. Do najczęściej występujących w tym wieku zaburzeń można zaliczyć: nadpobudliwość ruchową, specyficzne trudności w uczeniu się, fobie szkolne, tiki oraz destrukcyjne zachowanie. Nadpobudliwość ruchowa dziecka staje się problemem, gdy jest powodem znacznych trudności dziecka i jego otoczenia. Objawy nadpobudliwości dotyczą nieuwagi, impulsywności bądź (albo równocześnie) nadmiernej aktywności dziecka. Objawy te są określane jako zespół zaburzeń uwagi i aktywności (Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD). Diagnoza specyficznych trudności w uczeniu się odnosi się do dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, których trudności dotyczą przede wszystkim takich czynności jak czytanie, pisanie oraz liczenie. Odnoszą się do nich nazwy- dysleksja, dysgrafia oraz dyskalkulia. Ze środowiskiem szkolnym związane jest występowanie lęków szkolnych oraz ich nasilonej postaci, jaką są fobie szkolne. Istnieją 3 rodzaje fobii szkolnych: fobia związana z rozpoczęciem nauki szkolnej, w której istotną rolę odgrywa zachwiane poczucie bezpieczeństwa, fobia powstająca w wyniku uporczywych niepowodzeń szkolnych oraz fobia u prymusów, oparta o mechanizm lęku przed niepowodzeniem przy wysokim poziomie aspiracji. Innym często występującym zaburzeniem w wieku szkolnym są tiki, czyli mimowolne ruchy dotyczące różnych części ciała. Nasilone tiki przyjmujące postać spazmatycznych ruchów ciała, łącznie z niekontrolowaną ekspresją wokalną określa się jako Zespół Tourette’a. Zaburzenia zachowania typu destrukcyjnego przyjmują zazwyczaj postać mniej lub bardziej złożonych zachowań agresywnych, skierowanych ku rówieśnikom.

OKRES DOJRZEWANIA (WIEK MŁODZIEŃCZY)

U młodzieży, która sobie nie radzi, typowe dla tego okresu rozwoju są następujące zaburzenia: lęki ( dotyczące osiągnięć szkolnych, pozycji wśród rówieśników), zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia), uzależnienia (nikotyna, alkohol, narkotyki), zachowania destrukcyjne i autodestrukcyjne (agresywne, przestępcze oraz samobójcze) oraz depresja. Depresja ujmowana jest jako zaburzenie uwarunkowane wieloczynnikowo, w tym biologicznie (genetycznie, biochemicznie, endokrynologicznie), społecznie oraz psychologicznie (kognitywnie, jako wyuczona bezradność, lub emocjonalnie jako gromadzenie negatywnych emocji). Do listy najważniejszych sygnałów depresji u dzieci i młodzieży należą:

  • uzewnętrznienie nieszczęścia
  • zauważalne zmiany dotyczące jedzenia i/lub spania
  • poczucie bezradności, beznadziejności i nielubienie siebie
  • niemożność skoncentrowania się oraz zajęcia się czymkolwiek
  • wszystko (np rozmawianie, ubieranie się) uważane jest za wysiłek
  • zachowania drażliwe i agresywne
  • nagła zmiana w szkolnym uczeniu się
  • ciągłe poszukiwanie rozrywek i nowych aktywności
  • podejmowanie niebezpiecznych i ryzykownych czynności (narkotyki, alkohol, udział w akcjach przestępczych)
  • odrzucanie lub ignorowanie przyjaciół

POMOC PSYCHOLOGICZNA

Pomoc psychologiczna polega na wprowadzaniu w życie dziecka korzystnych dla niego zmian. Wczesna interwencja oraz wspomaganie rozwoju są realizowane przy pomocy metod usprawniających funkcjonowanie dziecka oraz poprzez wzmacnianie (mobilizowanie) istniejących kompetencji. Metody usprawniające dostosowane są do rodzaju dysfunkcji i mogą dotyczyć rozwoju motorycznego, sensorycznego, poznawczego, emocjonalnego, społecznego oraz sfery komunikacji interpersonalnej. Wybór formy psychologicznej pomocy kierowanej do dzieci i młodzieży zależy od wielu czynników, które można podzielić na odnoszące się do: dziecka i jego sytuacji, psychologa (jego zawodowej wiedzy i umiejętności), obiektywnych możliwości realizacyjnych. Najbardziej rozpowszechnionymi metodami psychoterapii dzieci i młodzieży są: modyfikacja zachowania, terapia zabawą, terapia poprzez sztukę (muzykę, plastykę), poprzez ruch (rytmikę, taniec, sport), bajkoterapia i relaksacja, a w stosunku do młodzieży także psychodrama i desensytyzacja. Terapia dzieci i młodzieży może być prowadzono indywidualnie albo w grupie. Oprócz terapii skoncentrowanej na dziecku, rozwinęła się także terapia rodzinna, sięgająca do różnych źródeł teoretycznych, najczęściej do teorii społecznego uczenia się oraz do koncepcji psychoanalitycznych, a w ich obrębie do teorii relacji z obiektem. Jej celem jest zrozumienie trudności występujących w życiu rodzinnym oraz znalezienie sposobów ich pokonania, przy czym rodzina jest ujmowana jako system wzajemnych powiązań między jej członkami. Do najczęściej stosowanych strategii należy rodzinna terapia behawioralna, której celem jest wyuczenie sposobów wzajemnego odnoszenia się do siebie, sprzyjających rozwojowi rodziny, jak również rozwojowi osobowości poszczególnych jej członków. W rodzinnej terapii behawioralnej wykorzystywane są metody wzmacniania, wygaszania oraz modelowania. Celem strukturalnej terapii rodzinnej jest restrukturyzacja rodziny, pełnionych przez jej członków dotychczasowych ról oraz sposobów komunikowania się.

6 kwietnia, 2020

Jeśli potrzebujesz porozmawiać, czujesz, że wsparcie psychologiczne jest Ci potrzebne, zachęcamy do konsultacji psychologicznych prowadzonych online. W sprawie umówienia konsultacji prosimy o kontakt: 790-250-587

  • Jak nie tracić kontroli nad swoim życiem?
  • Jak radzić sobie z nadmiarem energii będąc w 4 ścianach?
  • Jak na nowo ułożyć zdezorganizowane przez kwarantannę życie?

ADHD

Obecny kryzys związany z epidemią, może być szczególnie trudny dla ludzi aktywnych, spontanicznych, żywiołowych, nadpobudliwych, wykazujących rys zaburzenia koncentracji uwagi z kręgu ADHD. ADHD to zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi. W Polsce rozpoznaje się go i leczy głównie u dzieci i młodzieży, jednak coraz częściej diagnozuje się go również u dorosłych. U osób dorosłych najczęściej występuje pod typ ADHD o nazwie ADD, czyli zaburzenia koncentracji uwagi bez nadpobudliwości ruchowej. Objawia się on roztargnieniem, brakiem umiejętności skupienia się na jednym zadaniu, zaczynaniu wielu projektów naraz i niekończeniu ich, niecierpliwością i impulsywnością. Jest to schorzenie, które nie leczone bardzo utrudnia codzienne funkcjonowanie, może też prowadzić do zaburzeń lękowych oraz depresji.

PRACA W CZASIE EPIDEMII

Kryzys związany z Koronawirusem może być szczególnie trudny dla osób ze zdiagnozowanym ADHD. Spędzając czas w domu osoby te są pozbawione struktury i zewnętrznej motywacji. Osoby z ADHD i ADD mogą mieć trudności z odnalezieniem się w sztywnym, narzuconym rytmie pracy, ale również potrzebują pewnej dozy struktury i regularności, by nie zagubić się w nadmiarze niestrukturyzowanych pomysłów i niedokończonych projektów. Praca zdalna, która stała się codziennością dla wielu z nas, wymaga dużej samodyscypliny, a nadmiar wolnego czasu stwarza idealne warunki do prokrastynacji i pogłębia dezorganizację. Chaos życiowy źle wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne oraz utrudnia wywiązywanie się z codziennych i zawodowych zobowiązań. Bycie aktywnym na tyle na ile jest to możliwe jest zdrowe i pomaga poradzić sobie z nową, nieznaną, kryzysową sytuacją. Jak to osiągnąć?

RADY DLA OSÓB Z ADHD

  • Wstawaj zawsze o tej samej porze.
  • Nie zapominaj o przyjmowaniu przepisanych leków.
  • Utrzymuj regularną higienę, nie chodź cały dzień w piżamie.
  • Nie leż cały dzień w łóżku. Wstań i poruszaj się.
  • Pij dużo wody.
  • Ustal stałe godziny pracy i trzymaj się ich.
  • Skup się na jednej czynności na raz.
  • Przynajmniej raz dziennie wyjdź z domu.


3 kwietnia, 2020

centrum Amygdala psychoterapię dzieci i nastolatków prowadzi  Aleksandra Radomska. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587.

RODZICU ZADBAJ O SIEBIE

To ty jesteś opiekunem swojego dziecka, musisz najpierw zadbać o siebie, żeby móc zadbać o swoje dziecko. O to garść porad dla rodziców:

  • Technika EMDR “Butterfly Hug”- “Uścisk Motyla” pomoże Ci znaleźć chwilę wytchnienia.
  1. Usiądź wygodnie, zamknij oczy i wyobraź sobie spokojne, piękne miejsce, brzeg morza, las, łąkę.
  2. Wyobraź sobie, że tam jesteś.
  3. Skup się na tym, jakie dźwięki słyszysz w tym miejscu, jakie zapachy, co czujesz pod stopami, pod palcami.

4.Skrzyżuj ramiona na klatce piersiowej i dotknij dłońmi ramion. Obejmij się. Cały czas wyobrażaj sobie siebie w tym spokojnym, pięknym miejscu. Co słyszysz? Co czujesz?

  • Nie trać kontaktu z rodziną i przyjaciółmi: dzwoń i pisz do nich często. Rozmawiajcie o tym, jak się czujecie w tej sytuacji w danym dniu.
  • Praktykuj UWAŻNOŚĆ : obserwuj swoje emocje. Zauważ swoje myśli. Obserwuj reakcje Twojego ciała na otoczenie. Nie osądzaj siebie, ani swoich myśli czy uczuć. Po prostu bądź.
  • Wyraź swoje myśli i uczucia poprzez sztukę, muzykę, pisanie pamiętnika.
  • Spróbuj jogi, tai chi lub medytacji.

Zamknij oczy i skup się na jednej rzeczy np. oddechu. Oddychaj głęboko i swobodnie. Pozwól by myśli przepływały koło Ciebie jak obłoki.

  • Pójdź na spacer. Sam/Sama.
  • Przygotuj swoją ulubioną przekąskę.
  • Weź rozluźniającą kąpiel.
  • Posłuchaj ulubionej muzyki lub programu radiowego, kanału na YouTube, czy podcastu.
  • Poczytaj książkę, taką którą zawsze chciałeś/chciałaś przeczytać. Poczytaj choćby przez 5 minut dziennie.
  • Bądź dla siebie dobry i czuły.

OBSERWUJ SWOJE DZIECKO

  • Zauważaj zmiany w jego/ jej zachowaniu. Dzieci często nie potrafią mówić o trudnych emocjach. Ich smutek, stres, czy lęk może przybierać różne formy:
  • Lęk separacyjny, lęk przed zasypianiem bez rodzica, marudzenie/płaczliwość, zmienne humory i drażliwość, zachowania buntownicze, napady złości, bolący brzuch lub głowa, bycie nienaturalnie cichym, nadmierne pobudzenie.

DZIECI I MŁODZIEŻ ZMAGAJĄ SIĘ W TYM TRUDNYM CZASIE Z UTRATĄ

  • kontaktu z rówieśnikami, przyjaciółmi, nauczycielami
  • możliwości uczestniczenia w wyczekiwanych wydarzeniach: urodziny, wyjście do kina
  • bezpiecznego, uregulowanego trybu życia
  • kontaktu z dziadkami i z dalszą rodziną

KIEDY ZACHOWANIE DZIECKA STAJE SIĘ TRUDNE

  • Zastosuj wizualizację ulubionego, bezpiecznego miejsca
  • Zaproponuj relaksującą, radosną czynność: puszczanie baniek, pieczenie ciastek
  • wspólne ćwiczenia np. aerobik
  • lepienie z plasteliny
  • wycinanki

CO MOŻESZ ROBIĆ WSPÓLNIE Z NASTOLATKIEM?

  • Obejrzyjcie razem jego ulubiony serial
  • Zagrajcie w jego ulubioną grę komputerową
  • Wysłuchaj
  • Ugotujcie lub upieczcie coś razem

TRAKTUJ POWAŻNIE EMOCJE SWOJEGO DZIECKA

  • Okaż zrozumienie dla emocji swojego dziecka.
  • Zachęcaj do wyrażania emocji.
  • Nie bój się płakać przy dziecku. Wytłumacz, że każdy może czuć się źle, a płacz to normalna reakcja

SZKOŁA W CZASIE EPIDEMII

  • Dzieci tęsknią za kolegami i koleżankami, za nauczycielami i atmosferą szkoły.
  • Powiedz, że rozumiesz stres związany ze zmianą.
  • Pomagaj dziecku w lekcjach, ale pamiętaj że ważniejsze od ocen jest samopoczucie twojego dziecka i twoja więź z nim w trudnym czasie.
  • Ogranicz dostęp do ciągłego napływu informacji o epidemii.
  • Zawsze bądź gotów wysłuchać pytań i wątpliwości dziecka na temat koronawirusa.
  • Stwórz przestrzeń na rozmowę.
  • Powiedz:
  1. Koronawirus to choroba, która szybko się rozprzestrzenia. Wielu mądrych ludzi na całym świecie pracuje nad tym, jak rozwiązać problemu wirusa.
  2. Wspólny wysiłek wielu ludzi na pewno doprowadzi nas do pokonania tego kryzysu, ale to zajmie trochę czasu.
  3. Nasza rodzina jest silna, razem przetrwamy wszystko.
  4. Rodzice, nauczyciele i inni dorośli współpracują ze sobą, żeby chronić dzieci. Jesteście pod dobrą opieką.
  5. Nie jesteś sam/sama. Bardzo Cię kochamy.
  6. W przeszłości ludzkość wiele razy zmagała się z różnymi epidemiami. Zawsze w końcu udawało się znaleźć rozwiązanie i przetrwać.
  • Nie bój się sięgnąć po profesjonalną pomoc terapeuty, jeśli sytuacja przerasta Ciebie lub Twoje dziecko.
1 28 marca, 2020

DEFINICJA

Za przemoc seksualną uznaje się takie sytuacje, w których dochodzi do wymuszenia zachowań o charakterze seksualnym. Zdarzeń, które mogą być traumatyzujące jest wiele- od wulgarnych żartów, komentarzy i zaczepiania w miejscach publicznych, przez naruszanie nietykalności cielesnej (dotykanie, poklepywanie, wymuszanie pocałunków) do prób lub wymuszania stosunków seksualnych.

Sprawca przemocy chce szybko osiągnąć satysfakcję seksualną kosztem ofiary, z pominięciem jej potrzeb i prawa odmowy uczestniczenia. Sprawca przemocy zwykle wcześniej planuje swoje działania, traktuje je jako utrwalony nawyk zaspokojenia popędu seksualnego z użyciem przemocy, w taki sposób wyładowuje agresję na innej osobie.

Dzieci, które są ofiarami przemocy seksualnej nie posiadają wiedzy o seksualności, co ogranicza ich skuteczną obronę przed tego rodzaju przemocą. Często osoby, które doznały przemocy we wczesnym dzieciństwie (3-8 lat) wspominają, że wiedziały, iż spotyka je coś złego, ale nie potrafiły właściwie zinterpretować sytuacji.

DZIECI-OFIARY PRZEMOCY SEKSUALNEJ

Najbardziej charakterystycznymi zdarzeniami traumy seksualnej małych dzieci (0-12 lat) są przede wszystkim akty przemocy ze strony osób o skłonnościach pedofilnych, często członków rodziny- ojczyma, ojca lub rodzeństwa. Akty seksualne ze strony członków rodziny określa się jako kazirodcze. Zależność od sprawcy, groźby, przywileje w zamian za przyzwolenie na zachowania seksualne, izolacja społeczna rodziny, wstyd, brak wiedzy o tym, gdzie szukać pomocy- to czynniki ukazujące sytuację dziecka uwikłanego w ten typ relacji. Dodatkowo negatywny wpływ traumy potęguje długi czas jej trwania (średnio około 3 lat) i występujące czasem nieme przyzwolenie ze strony matki dla relacji kazirodczego męża z dzieckiem.

Kazirodcze kontakty seksualne mają negatywny wpływ na rozwój emocjonalny, seksualny oraz społeczny. Wpływ ten dostrzegany jest w okresie dorastania i utrzymuje się w życiu dorosłym ofiar. Ofiary przemocy ze strony członków rodziny często dopiero po wielu latach zmagań z objawami depresji, uzależnienia od alkoholu, po kilku bezowocnych próbach stworzenia udanego związku zgłaszają się po pomoc psychologiczną. Najczęściej traumatyczne zachowania seksualne wobec dzieci polegają na całowaniu lub manipulowaniu w obrębie narządów płciowych ofiary lub namawianiu dziecka do stymulacji lub całowaniu genitaliów sprawcy.

NASTĘPSTWA TRAUMY SEKSUALNEJ

Początkowe występowanie smutku może przybrać formę klinicznej depresji, a stany lęku- napadów paniki lub fobii przed miejscami związanymi z aktem przemocy seksualnej. Częstym następstwem są zaburzenia snu, obniżona samoocena, zagrożenie podjęcia próby samobójczej lub nadużywanie substancji psychoaktywnych.

Zespół stresu pourazowego (PTSD) jest jedną z najczęstszych reakcji na przeżycie traumy seksualnej. U osób, które przeżyły traumę seksualną i u których zdiagnozowano PTSD mogą pojawić się następujące objawy:

  • nadwrażliwość emocjonalna
  • odtwarzanie przeżytej traumy w snach
  • trudności w zasypianiu
  • fobie związane z miejscem lub innymi bodźcami odnoszącymi się do traumatycznego zdarzenia
  • izolowanie się od otoczenia
  • lęk przed ponowną traumą
  • przeżywanie w umyśle traumy, tak jakby działa się ponownie

POMOC PSYCHOLOGICZNA

Uspokojenie ofiary przemocy, oddzielenie jej od sprawcy, zmiana miejsca przebywania, zapewnienie stałej obecności kogoś bliskiego to cele pierwszego etapu interwencji kryzysowej. Najczęściej spotykanymi objawami psychopatologicznymi obserwowanymi po latach od traumy są depresja (wraz z podejmowaniem prób samobójczych), nadużywanie bądź uzależnienie od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych, kłopoty ze stworzeniem stabilnego związku i niezadowolenie ze swojego życia seksualnego. Mogą pojawić się również objawy PTSD, zaburzenia snu, fobie, lęk przed ponownym przeżyciem traumatycznego doświadczenia, wycofanie z kontaktów społecznych. Terapia nie usuwa wspomnień traumy, pozwala natomiast przyjąć je i traktować jak element historii własnego życia.


W centrum „Amygdala” zapraszamy na konsultacje do Psychotraumatologa Michała Dolistowskiego, który jest dyplomowanym psychologiem diagnostą- certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

1 28 lutego, 2020

centrum Amygdala psychoterapię dzieci i nastolatków prowadzi  Aleksandra Radomska. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587.

Zastraszanie i dręczenie przez rówieśników jest formą przemocy i zachowaniem agresywnym, obecnym przeważnie na terenie szkoły i powodującym poważne konsekwencje dla rozwoju psychicznego i emocjonalnego dziecka oraz wpływającym na jego możliwości uczenia się. Zastraszanie może przybierać różne formy przemocy bezpośredniej i pośredniej, takie jak:

  • przemoc fizyczna
  • wykluczenie z grupy
  • rozsiewanie plotek (zastraszanie społeczne)
  • grożenie (zastraszanie werbalne)
  • molestowanie seksualne

Badania wskazują, że od 10 do 15% uczniów staje się ofiarami różnych form agresji w szkole. Formy przemocy mogą przybrać 3 rodzaje: słowny, fizyczny lub pozawerbalny. Przemoc słowna to używanie wyzwisk, ośmieszanie, wyszydzanie oraz poniżanie (deprecjonowanie ofiary, jej cech i zachowań; okrutne drwiny, jawne przeciwstawienie się próbom nawiązania wspólnoty). Przemoc słowna to także: nakłanianie innych do obrażania i wyzywania, rozsiewanie złośliwych plotek, nakłanianie innych do wykluczenia z grupy, zerwania znajomości, rozsyłanie i publikowanie obraźliwych SMS-ów, e-maili, blogów, wpisów w Social Media, fabrykowanie obraźliwych zdjęć i szantaż.

Do przemocy fizycznej zalicza się: popychanie, zastawianie drogi, szarpanie, bicie, kopanie, opluwanie, rzucanie przedmiotami, zabieranie rzeczy. Przemoc fizyczna to również: kradzieże przedmiotów, zabieranie i ukrywanie rzeczy, zmuszanie do publicznego wykonywania obraźliwych i poniżających czynności, gestów, do wypowiadania poniżających słów, zmuszanie do podejmowania niechcianych zachowań oraz zmuszanie do niepodejmowania własnych zachowań (zgłaszania się do odpowiedzi, napisania poprawnie pracy klasowej, szukania wsparcia u dorosłych).

Do przemocy pozawerbalnej należą takie zachowania jak: zastraszające gesty i zachowania świadczące o możliwości uruchomienia agresji lub zrealizowania zapowiedzianej groźby, przedrzeźnianie i wyszydzanie, ostentacyjne ignorowanie, lekceważenie obecności oraz pomijanie w aktywności grupy, wykluczanie z grupy.

Pojęcia “przemoc szkolna”, “przemoc rówieśnicza”, “zastraszanie”, “znęcanie się”, “prześladowanie”czy “dręczenie”, proponowane jako polskie odpowiedniki angielskiego słowa bullying, są używane do opisu sytuacji, w której pojawiają się celowe, niesprowokowane, systematyczne i powtarzające się akty przemocy oraz agresywne zachowanie wśród dzieci i młodzieży, mające na celu wymuszanie, gnębienie i spowodowanie cierpienia fizycznego bądź psychicznego uczniów ze strony rówieśników w szkole lub poza nią.

Zjawisko przemocy szkolnej i zastraszania jest złożone i spowodowane przez interakcję czynników osobistych, emocjonalnych i poznawczych oraz środowiskowych- rodzinnych, społecznych i wyuczonych. W szczególności ważną rolę odgrywają:

  • cechy indywidualne dziecka (osobowość, temperament, tempo rozwoju, traumatyczne doświadczenia)
  • cechy rodziny dziecka (zbyt rygorystyczne lub zbyt swobodne metody wychowawcze, modele agresywnego zachowania, przemoc między rodzicami lub przemoc rodziców w stosunku do dzieci, niestabilne więzi między dziećmi i rodzicami)
  • różnorodne aspekty środowiska szkolnego (niewystarczający nadzór, zbyt duża liczba uczniów, brak personelu dydaktycznego)
  • psychologiczne środowisko szkoły (zmuszające do rywalizacji, nadzorujące, bezosobowe, skoncentrowane na wynikach, a nie na relacjach)
  • polityka systemu edukacji (nadużywanie kar i wydalenia jako metod dyscyplinarnych, nagrody nieproporcjonalne do pozytywnych zachowań uczniów)
  • stosunek dzieci, rodziców i nauczycieli do przemocy
  • sposób ukazywania przemocy w mediach
  • powszechne problemy społeczne powodujące wzmocnienie antyspołecznych zachowań (bezrobocie, ksenofobia i dyskryminacja wybranych grup społecznych)

Przemoc szkolna jest zjawiskiem z obszaru interakcji grupowych. Dotyczy nie tylko zastraszającego i jego ofiary, ale również wszystkich osób obecnych i świadomych zjawiska, czyli obserwatorów.

OBJAWY ZASTRASZANIA

Nauczyciele lub inni członkowie personelu szkoły (a nawet rodzice) mogą nie zauważyć bezpośrednich zdarzeń świadczących o znęcaniu się. Takie podejrzenia można powziąć, gdy zauważy się następujące przejawy bądź zdarzenia:

  • poszarpane, uszkodzone i zdekompletowane książki, części ubioru
  • trudne do wytłumaczenia blizny, siniaki, otarcia i nacięcia, mogące być śladami pobicia
  • małą liczbę (lub brak) przyjaciół
  • jawne lub zakamuflowane obawy dziecka przed chodzeniem do szkoły, powrotem ze szkoły, udziałem w aktywnościach rówieśniczych (np. zajęciach sportowych)
  • spędzanie czasu podczas przerw w pobliżu nauczycieli i pomieszczeń administracyjnych
  • \wybieranie przez dziecko nielogicznie dłuższej drogi do szkoły lub powrotu do domu
  • utratę zainteresowania pracą szkolną lub nagłe wyraźne pogorszenie w nauce
  • smutek, płaczliwość, depresyjność dziecka po powrocie ze szkoły
  • częste skargi na bóle głowy, bóle brzucha lub inne problemy somatyczne
  • kłopoty ze snem lub częste koszmary senne
  • utratę apetytu
  • lękliwość dziecka i niską samoocenę

Możliwe reakcje dziecka na doznanie przemocy obejmują:

  • brak pewności siebie i niemożność sprzeciwu
  • bierną akceptację aktów przemocy
  • strach przed dalszymi aktami przemocy i karami ze strony dorosłych
  • zakłopotanie, zagubienie, silny stres i panikę
  • odosobnienie i rozpacz, lęk, depresję i próby samobójcze
  • przekonanie o nieefektywności interwencji dorosłych
  • przekonanie, że z powodu rozmów z dorosłymi o problemie zostaną poddane jeszcze większej agresji ze strony napastników

Dzieci, które stały się ofiarami zastraszania i przemocy, mogą:

  • mieć zaniżoną samoocenę
  • przejawiać stałe poczucie bezradności
  • ujawniać pesymistyczne nastawienie wobec siebie i świata
  • mieć małą wiarę w siebie
  • być bardzo nieszczęśliwe w otoczeniu szkolnym
  • mieć fałszywe przekonanie, że są odpowiedzialne za bycie nękanym
  • często odczuwać silne napięcie i stres
  • przejawiać niechęć do szkoły i odmawiać chodzenia do niej
  • skarżyć się na brak kolegów bądź wykluczenie z grupy
  • prosić o większe kieszonkowe (ponieważ są szantażowane przez sprawców przemocy)
  • mieć mniejszy apetyt
  • oddalać się od rodziny

Trudności w nauce i psychologiczne problemy spowodowane przeżywaniem lęku mogą powodować objawy psychosomatyczne, takie jak bóle głowy, bóle brzucha, zaburzenia snu, moczenie nocne. Wiele dzieci ma problemy psychiczne-lęki , fobie, depresję, ataki paniki. Niektóre mogą spróbować samookaleczenia, inne podejmują próby samobójcze. Dzieci systematycznie zastraszane mogą mieć objawy depresji w dorosłym życiu.

DOROŚLI JAKO OBSERWATORZY ZASTRASZANIA

Dorośli mają tendencję do niedoceniania powagi i nasilenia zjawiska zastraszania w szkole. Dzieci i młodzież wymagają wsparcia. Rodzice powinni uważnie wsłuchiwać się, w to co mówią im dzieci. Należy zadbać o dokumentowanie (sporządzanie notatek) wszystkich incydentów znęcania się, o jakich opowiada dziecko. Rodzice powinni zanotować nazwiska dzieci włączonych w zachowanie przemocowe, miejsce i czas jego występowania oraz to, co dokładnie się stało. Powinni niezwłocznie spotkać się z wychowawcą klasy i przedstawić mu swoje obawy. Powinni też dowiedzieć się, co zaobserwował nauczyciel- czy zauważył znęcanie się fizyczne bądź psychiczne nad dzieckiem, czy podejrzewał takie działania? Czy zaobserwował, że dziecko było prześladowane w trakcie zajęć klasowych lub podczas przerw, wykluczane z zabaw na boisku lub izolowane z innych form aktywności rówieśniczej? Jak dziecko daje sobie radę w relacjach z rówieśnikami? Warto zapytać nauczyciela, co zamierza zrobić, by wyjaśnić i powstrzymać przypadki znęcania się. Warto poprosić o pomoc pedagoga szkolnego lub zwrócić się do psychologa z poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Aby zapobiec przemocy i zastraszaniu w szkole, nauczyciele powinni:

  • omawiać z uczniami ich prawa, zasady zachowania w szkole i sposoby radzenia sobie z przemocą i zastraszaniem
  • zapewniać uczniom odpowiednie alternatywne sposoby wyrażania agresji (sport, sztuka) oraz zbliżone sposoby odnoszenia sukcesów i zdobywania uznania
  • wzmacniać przyjaźnie między uczniami i podkreślać solidarność przyjaciół jako środek zwalczania przemocy i zastraszania
  • uwrażliwiać rodziców na te zagadnienia w rozmowach indywidualnych lub na spotkaniach grupowych
  • zająć się przyczynami izolacji i społecznego marginalizowania poszczególnych uczniów
  • zabiegać o integrację szkolną nowych uczniów lub uczniów z problemami i specjalnymi potrzebami
  • skutecznie kontrolować teren szkolny, na którym mogą wystąpić akty przemocy

Stwierdzenie przez nauczyciela faktu prześladowania w klasie obliguje go do bezzwłocznych działań:

  • upewnienia dziecka-ofiary, że nie jest ono odpowiedzialne za przemoc wobec niego
  • przypomnienia dziecku, że nauczyciel opiekuje się nim i jest po to, by je chronić
  • zapewnienia dziecka, że wszystko może się zmienić, jeśli przerwie ono zmowę milczenia, i że mówienie dorosłym o aktach przemocy czy znęcania się nie jest donosicielstwem
  • przedyskutowania na forum klasy (przy zachowaniu anonimowości osoby poszkodowanej) incydentu znęcania się jako poważnego problemu, za który wszyscy są odpowiedzialni, w celu pobudzenia klasowej solidarności
  • przedstawienia dziecku praktycznych sposobów radzenia sobie z trudną sytuacją
  • natychmiastowego poinformowania o wszystkim rodziców dziecka
  • poinformowania grona pedagogicznego i władz szkoły
  • jeśli zajdzie taka potrzeba- zwrócenia się (za zgodą rodziców dziecka) o pomoc do pedagoga szkolnego lub specjalisty w zakresie zdrowia psychicznego

Zwiększeniu bezpieczeństwa w szkole i sprawieniu, by przemoc była nieakceptowana, sprzyjają między innymi następujące działania podejmowane przez nauczyciela i wychowawcę w klasie:

  • opracowanie wraz z uczniami listy zasad i konsekwencji znęcania się, przedyskutowanie jej i wywieszenie na stałe w dostępnym dla nich miejscu
  • traktowanie wszystkich uczniów i każdego z osobna z szacunkiem i przyjaźnie
  • ujawnianie pozytywnego zainteresowania sprawami ucznia i zaangażowania w nie
  • ukazywanie siebie jako autorytetu odpowiedzialnie zabiegającego o szkołę bezpieczną i przyjazną
  • nagradzanie uczniów za zachowania pozytywne i integrujące klasę
  • umożliwienie uczniom wypowiadania się na temat znęcania w szkole i relacji rówieśniczych
  • chronienie uczniów narażonych na zostanie ofiarą prześladowań zgodnie z zasadami i założeniami szkoły
  • uważne wsłuchiwanie się w informacje od rodziców i uczniów, gdy mówią o znęcaniu się w klasie
  • szybkie i skuteczne rozwiązywanie takich sytuacji, by uniknąć wzmacniania tych zachowań
  • podejmowanie natychmiastowego działania po zaobserwowaniu przemocy i znęcania się, niebagatelizowanie i nielekceważenie dostrzeganych przejawów przemocy rówieśniczej
  • nieodwołalne i nieuchronne wyciąganie konsekwencji wobec uczniów łamiących zasady
  • zgłoszenie uczniów prześladowanych do pedagoga szkolnego, a jeśli sytuacja tego wymaga- do psychologa i/lub psychiatry dziecięco-młodzieżowego
  • informowanie rodziców o sytuacjach związanych ze znęcaniem się i rozwiązywanie ich zgodnie z zasadami szkoły
  • zachęcanie rodziców, by włączali się w system zapobiegania przemocy w szkole i przeciwdziałali znęcaniu się

Rodzice dziecka prześladowanego w szkole powinni być gotowi:

  • słuchać
  • wierzyć
  • oferować wsparcie- zapewniać, że dziecko nie jest winne prześladowaniu i nie zasłużyło na nie. Rodzice powinni unikać osądzających komentarzy dotyczących zarówno swojego dziecka, jak i sprawcy, takie komentarze mogą bowiem pogłębić jego poczucie osamotnienia
  • być cierpliwymi
  • dostarczyć wiedzę- wyjaśnić, czym jest zastraszanie w szkole, jakie są jego mechanizmy i jak sobie z nim radzić
  • opracować strategie radzenia sobie