13 kwietnia, 2020

OPISYWANIE

Opisywanie polega na wyrażaniu słowami tego, co jest obserwowane. Rozwija zdolność do oddzielenia i odróżnienia spostrzeżeń od pojęć i myśli na temat tego, co obserwujemy. Pozwala na uzyskanie informacji zwrotnych od szerszej społeczności. Dla wielu osób prowadzenie dziennika może być bardzo pomocne w uporządkowaniu zdarzeń, które obserwują w ciągu dnia. Opisywanie i nazywanie emocji pomaga w ich regulacji. Badania obrazowe mózgu wykazują, że kiedy ludzie opisują swoje reakcje emocjonalne, sam akt nazywania emocji zmienia reakcje mózgu. Opisywanie to wyrażanie doświadczeń słowami.

ĆWICZENIA PRAKTYCZNE Z OPISYWANIA

  • Obserwuj, a następnie opisz pierwszą myśl, jaka przychodzi Ci do głowy.
  • Obserwuj, a następnie opisz obraz na ścianie lub przedmiot na stole.
  • Obserwuj dźwięki w pokoju przez kilka minut, a następnie opisz to, co słyszałeś.
  • Obserwuj swoje myśli, tak jakby przesuwały się na taśmociągu. W miarę ich pojawiania się poukładaj je według kategorii opisowych w skrzynkach- np. myśli związane z planowaniem, myśli związane z obawami.
3 kwietnia, 2020

RODZICU ZADBAJ O SIEBIE

To ty jesteś opiekunem swojego dziecka, musisz najpierw zadbać o siebie, żeby móc zadbać o swoje dziecko. O to garść porad dla rodziców:

  • Technika EMDR “Butterfly Hug”- “Uścisk Motyla” pomoże Ci znaleźć chwilę wytchnienia.
  1. Usiądź wygodnie, zamknij oczy i wyobraź sobie spokojne, piękne miejsce, brzeg morza, las, łąkę.
  2. Wyobraź sobie, że tam jesteś.
  3. Skup się na tym, jakie dźwięki słyszysz w tym miejscu, jakie zapachy, co czujesz pod stopami, pod palcami.

4.Skrzyżuj ramiona na klatce piersiowej i dotknij dłońmi ramion. Obejmij się. Cały czas wyobrażaj sobie siebie w tym spokojnym, pięknym miejscu. Co słyszysz? Co czujesz?

  • Nie trać kontaktu z rodziną i przyjaciółmi: dzwoń i pisz do nich często. Rozmawiajcie o tym, jak się czujecie w tej sytuacji w danym dniu.
  • Praktykuj UWAŻNOŚĆ : obserwuj swoje emocje. Zauważ swoje myśli. Obserwuj reakcje Twojego ciała na otoczenie. Nie osądzaj siebie, ani swoich myśli czy uczuć. Po prostu bądź.
  • Wyraź swoje myśli i uczucia poprzez sztukę, muzykę, pisanie pamiętnika.
  • Spróbuj jogi, tai chi lub medytacji.

Zamknij oczy i skup się na jednej rzeczy np. oddechu. Oddychaj głęboko i swobodnie. Pozwól by myśli przepływały koło Ciebie jak obłoki.

  • Pójdź na spacer. Sam/Sama.
  • Przygotuj swoją ulubioną przekąskę.
  • Weź rozluźniającą kąpiel.
  • Posłuchaj ulubionej muzyki lub programu radiowego, kanału na YouTube, czy podcastu.
  • Poczytaj książkę, taką którą zawsze chciałeś/chciałaś przeczytać. Poczytaj choćby przez 5 minut dziennie.
  • Bądź dla siebie dobry i czuły.

OBSERWUJ SWOJE DZIECKO

  • Zauważaj zmiany w jego/ jej zachowaniu. Dzieci często nie potrafią mówić o trudnych emocjach. Ich smutek, stres, czy lęk może przybierać różne formy:
  • Lęk separacyjny, lęk przed zasypianiem bez rodzica, marudzenie/płaczliwość, zmienne humory i drażliwość, zachowania buntownicze, napady złości, bolący brzuch lub głowa, bycie nienaturalnie cichym, nadmierne pobudzenie.

DZIECI I MŁODZIEŻ ZMAGAJĄ SIĘ W TYM TRUDNYM CZASIE Z UTRATĄ

  • kontaktu z rówieśnikami, przyjaciółmi, nauczycielami
  • możliwości uczestniczenia w wyczekiwanych wydarzeniach: urodziny, wyjście do kina
  • bezpiecznego, uregulowanego trybu życia
  • kontaktu z dziadkami i z dalszą rodziną

KIEDY ZACHOWANIE DZIECKA STAJE SIĘ TRUDNE

  • Zastosuj wizualizację ulubionego, bezpiecznego miejsca
  • Zaproponuj relaksującą, radosną czynność: puszczanie baniek, pieczenie ciastek
  • wspólne ćwiczenia np. aerobik
  • lepienie z plasteliny
  • wycinanki

CO MOŻESZ ROBIĆ WSPÓLNIE Z NASTOLATKIEM?

  • Obejrzyjcie razem jego ulubiony serial
  • Zagrajcie w jego ulubioną grę komputerową
  • Wysłuchaj
  • Ugotujcie lub upieczcie coś razem

TRAKTUJ POWAŻNIE EMOCJE SWOJEGO DZIECKA

  • Okaż zrozumienie dla emocji swojego dziecka.
  • Zachęcaj do wyrażania emocji.
  • Nie bój się płakać przy dziecku. Wytłumacz, że każdy może czuć się źle, a płacz to normalna reakcja

SZKOŁA W CZASIE EPIDEMII

  • Dzieci tęsknią za kolegami i koleżankami, za nauczycielami i atmosferą szkoły.
  • Powiedz, że rozumiesz stres związany ze zmianą.
  • Pomagaj dziecku w lekcjach, ale pamiętaj że ważniejsze od ocen jest samopoczucie twojego dziecka i twoja więź z nim w trudnym czasie.
  • Ogranicz dostęp do ciągłego napływu informacji o epidemii.
  • Zawsze bądź gotów wysłuchać pytań i wątpliwości dziecka na temat koronawirusa.
  • Stwórz przestrzeń na rozmowę.
  • Powiedz:
  1. Koronawirus to choroba, która szybko się rozprzestrzenia. Wielu mądrych ludzi na całym świecie pracuje nad tym, jak rozwiązać problemu wirusa.
  2. Wspólny wysiłek wielu ludzi na pewno doprowadzi nas do pokonania tego kryzysu, ale to zajmie trochę czasu.
  3. Nasza rodzina jest silna, razem przetrwamy wszystko.
  4. Rodzice, nauczyciele i inni dorośli współpracują ze sobą, żeby chronić dzieci. Jesteście pod dobrą opieką.
  5. Nie jesteś sam/sama. Bardzo Cię kochamy.
  6. W przeszłości ludzkość wiele razy zmagała się z różnymi epidemiami. Zawsze w końcu udawało się znaleźć rozwiązanie i przetrwać.
  • Nie bój się sięgnąć po profesjonalną pomoc terapeuty, jeśli sytuacja przerasta Ciebie lub Twoje dziecko.

Terapeutą EMDR przyjmującym w Centrum Amygdala jest Michał Dolistowski. Osoby zainteresowane umówieniem konsultacji zapraszamy do kontaktu: 535 021 194

22 marca, 2020

Człowiek może robić tylko jedną rzecz w danej chwili- obserwować, opisywać lub uczestniczyć- ale nie wszystko na raz. Zaletą obserwowania jest to, że daje nam ono kontakt z rzeczywistą, faktyczną, obecną chwilą. Obserwowanie jest przeciwieństwem wielozadaniowości. Badania wykazują, że informacje docierające do naszych zmysłów pomagają nam zmienić się w pożądany sposób.

Obserwujemy świat zewnętrzny za pomocą pięciu zmysłów: wzroku, słuchu, węchu, dotyku i smaku. Obserwujemy również nasz świat wewnętrzny przez rozpoznawanie myśli, emocji i wewnętrznych doznań cielesnych.

ĆWICZENIA PRAKTYCZNE Z OBSERWOWANIA

  1. Skup uwagę na ręce leżącej na chłodnej powierzchni (stół lub krzesło) albo ciepłej powierzchni np. na drugiej ręce.
  2. Skup uwagę na swoim brzuchu i ramionach i spróbuj je poczuć.
  3. Nasłuchuj dźwięków.
  4. Śledź swoje wdechy i wydechy, zwróć uwagę na odczucie unoszenia się i opadania brzucha.
  5. Obserwuj w swoim umyśle pierwszą myśl, jaka przyjdzie ci do głowy.
  6. Stań w niewielkim rozkroku, z ramionami zwisającymi luźno wzdłuż ciała. Skup swą uwagę na uczuciu kontaktu stóp z podłogą. Nie poruszając stopami, znajdź pozycję, w której twoje ciało osiąga najlepszą równowagę.

8 marca, 2020

Mądry umysł to związana z uważnością praktyka docierania do wewnętrznej mądrości. Wchodząc w stan mądrego umysłu integrujemy przeciwieństwa (racjonalny i emocjonalny stan umysłu) i jesteśmy otwarci na doświadczanie rzeczywistości takiej, jaka jest. W przybliżeniu zagadnienia mądrego umysłu pomoże ilustracja.

Znalezione obrazy dla zapytania: dbt mindfulness handout 3

Mądrość wewnętrzna obejmuje zdolność do rozpoznawania i wykorzystywania zręcznych środków do osiągnięcia wartościowych celów. Można ją również definiować jako zdolność docierania do wiedzy, doświadczenia i zdrowego rozsądku oraz zastosowania ich do bieżącej sytuacji.

RACJONALNY I EMOCJONALNY UMYSŁ

Racjonalny i emocjonalny umysł to te jego stany, które kolidują z mądrym umysłem. Emocjonalny umysł to taki jego stan, kiedy emocje sprawują kontrolę i nie są równoważone rozumem. Kontrolują one nasze myślenie i zachowanie. Do czynników, które sprawiają, że stajemy się podatni na działanie pod wpływem emocjonalnego umysłu należą:

  • choroba
  • brak snu/zmęczenie
  • narkotyki lub alkohol
  • głód, przejedzenie się lub złe odżywianie się
  • stres związany z dużą ilością wymagań ze strony otoczenia
  • zagrożenia ze strony otoczenia

Czasami silne emocje powodują, że ludzie wyłączają się i działają jak roboty. Mogą ulegać dysocjacji i wydawać się bardzo, opanowani. Mogą się też izolować i zachowywać bardzo spokojnie. Sprawiają wrażenie chłodnych, rozważnych i rozsądnych, ale ich zachowanie w rzeczywistości pozostaje pod kontrolą przytłaczających emocji, których doświadczyliby, gdyby pozwolili sobie na to.

Racjonalny umysł to rozum, który nie jest równoważony emocjami i wartościami. Planuje i ocenia wszystko z logicznego punktu widzenia. Kiedy działamy pod wpływem racjonalnego umysłu, rządzą nami fakty, racje i logika.

Mądry umysł jest integracją przeciwieństw; emocjonalnego i racjonalnego umysłu. Jest on niekiedy doświadczany jako określone miejsce w organizmie. Może to być środek ciała (brzuch), miejsce w środku głowy lub pomiędzy oczami. Niekiedy można znaleźć to miejsce, śledząc swój wdech i wydech. Mądry umysł jest podobny do intuicji. Jest to rodzaj poznania będącego czymś więcej niż rozumowanie i czymś więcej niż bezpośrednia obserwacja. Jest on wolny od konfliktów. Mądry umysł to docieranie do sedna sprawy. To widzenie lub poznawanie czegoś bezpośrednio i wyraźnie. To poczucie dokonania właściwego wyboru. Mądry umysł jest niczym spokój, który nastaje po burzy.

JAK ĆWICZYĆ MĄDRY UMYSŁ?

Podczas ćwiczenia uważności można mieć oczy otwarte lub zamknięte.

Ćwiczenie 1: Odłamek kamienia w jeziorze

Usiądź w wygodnej, ale uważnej pozycji. Zamknij oczy. Skoncentruj się na swoim oddechu. Zwróć uwagę, jak powietrze wchodzi do płuc i wydostaje się na zewnątrz gdy w sposób naturalny wdychasz je i wydychasz. Wyobraź sobie, że jesteś nad jeziorem w ciepły, słoneczny dzień. Jest to duże, przejrzyste, błękitne jezioro. Słońce świeci, ogrzewając wodę swoimi promieniami. Wyobraź sobie, że jesteś małym odłamkiem, który odpadł z kamienia leżącego w pobliżu jeziora, i wyobraź sobie, że zostałeś delikatnie wrzucony do jeziora, na środek jeziora, muskając taflę chłodnej, jasnej, błękitnej wody. Wyobraź sobie, że powoli, bardzo powoli opadasz w głąb jeziora, zauważając wszystko, co w nim jest, w miarę jak łagodnie opadasz, w chłodnej, czystej, błękitnej wodzie, patrząc na to, co jest dookoła, a teraz osiadasz na jasnym dnie jeziora, na środku jeziora, wpatrując się w czystą wodę i to, co jest w pobliżu. Kiedy będziesz gotowy, otwórz oczy, starając się zachować świadomość tego jasnego, centralnego miejsca, które jest w tobie.

Ćwiczenie 2: Schodzenie po kręconych schodach

Usiądź w wygodnej, ale uważnej pozycji. Zamknij oczy. Skoncentruj się na swoim oddechu. Zwróć uwagę, jak powietrze wchodzi do płuc i wydostaje się na zewnątrz gdy w sposób naturalny wdychasz je i wydychasz. Wyobraź sobie, że wewnątrz ciebie znajdują się kręcone schody. Wyobraź sobie, że schodzisz tymi schodami, poruszając się w swoim tempie, są one tak jasne lub ciemne, jak tylko chcesz, z tyloma oknami, ile sobie życzysz, i gdy powoli idziesz w dół, zauważ czy jesteś zmęczony lub pełny obaw, usiądź na schodach jeśli zapragniesz, schodząc po schodach tak stromych lub niskich, jak tylko chcesz, jasnych lub ciemnych, zauważ podczas schodzenia, że zbliżasz się do swojego centralnego miejsca, do własnego mądrego umysłu, do mądrości, schodząc we własnym tempie, zatrzymuj się i siadaj, gdy dochodzisz do nieruchomego punktu. Kiedy będziesz gotowy, otwórz oczy, starając się zachować świadomość tego jasnego, centralnego miejsca, które jest w tobie.

1 29 lutego, 2020

Celem ćwiczenia umiejętności związanych z uważnością jest zmniejszenie cierpienia i zwiększenie poczucia szczęścia. Celem uważności jest doświadczanie rzeczywistości takiej, jaka jest.

CELE UWAŻNOŚCI

Ćwiczenie uważności pomaga zmniejszyć odczuwane cierpienie i zwiększyć poczucie szczęścia. Pomaga zmniejszyć ból, napięcie i stres. Zwiększa radość. Poprawia zdrowie fizyczne, relacje i tolerancję na dolegliwości psychiczne. Istnieją dowody naukowe potwierdzające, że systematyczne ćwiczenie uważności przynosi korzystne skutki tj.: poprawa regulacji emocji, zmniejszenie depresyjnego nastroju, zwiększona aktywność okolic mózgu powiązanych z pozytywnymi emocjami, zwiększenie odporności immunologicznej, zmniejszenie lęku, zmniejszenie gniewu i drażliwości emocjonalnej, dezorientacji oraz objawów krążeniowo-oddechowych i żołądkowo-jelitowych, zmniejszenie objawów bólowych, poprawa objawów depresyjnych u pacjentów z przewlekłym bólem i poprawa radzenia sobie z bólem, zmniejszenie cierpienia psychicznego i poprawa samopoczucia, obniżenie ryzyka nawrotu lub ponownego wystąpienia depresji.

Ćwiczenie uważności pomaga w większym panowaniu nad swoim umysłem. Panowanie nad umysłem oznacza panowanie nad uwagą, czyli nad tym, na co zwracamy uwagę i jak długo to robimy. Uważność zmniejsza automatyzm procesów uwagi. Poprawia zdolność do odrywania się od myśli, wyobrażeń i doznań. Uważność poprawia umiejętności dostrzegania różnicy między rzeczywistością a wyobrażeniami i myślami jej dotyczącymi.

Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) kładzie nacisk na nabieranie dystansu, aby oderwać się od swoich myśli, wyobrażeń i emocji. Głównym elementem tej terapii jest nauczanie dystansowania się i obserwowania własnego umysłu. Terapia Poznawcza podkreśla znaczenie odróżniania myśli, wyobrażeń i emocji od faktów.

Uważność to praktyka obserwowania tego, o dzieje się zarówno wewnątrz nas, jak i na zewnątrz, bez podejmowania jakichkolwiek działań, aby to zmienić. Jest to praktyka obserwowania czegoś bez reagowania na to lub dążenia do zmiany tego.

Uważność pomaga doświadczać rzeczywistość taką, jaka jest. Dzięki niej stajemy się bardziej obecni we własnym życiu. Bycie obecnym we własnym życiu jest przeciwieństwem unikania życia oraz dążenia do rezygnacji z własnych doświadczeń lub ich tłumienia. Uważność to praktyka postrzegania siebie takimi, jakimi jesteśmy.

DEFINICJE UWAŻNOŚCI

Świadome życie w chwili obecnej. Oznacza to obudzenie się z automatycznych lub mechanicznych zachowań, by uczestniczyć i być obecnym we własnym życiu.

Bez osądzania lub odrzucania chwili obecnej. Oznacza to zauważanie konsekwencji, a także dostrzeganie przydatności i szkodliwości- ale bez oceniania, unikania, tłumienia lub blokowania chwili obecnej.

Bez przywiązywania się do danej chwili. Oznacza to uczestniczenie w przeżywaniu każdej nowej chwili, a nie ignorowanie teraźniejszości przez kurczowe trzymanie się przeszłości lub chwytanie przyszłości.

Uważność można praktykować w dowolnym czasie, w dowolnym miejscu, podczas dowolnych czynności. Uważność opiera się na medytacji. Polecenia dotyczą skupienia uwagi. Kładzie się nacisk na obserwowanie nieosądzające. Ważne jest porzucenie analiz intelektualnych oraz logiki i rozpraszających bodźców. Elementem uważności jest też uważny ruch. Może on przybierać wiele form, takich jak:

  • taniec
  • sztuki walki
  • spacer lub piesza wędrówka ze świadomością skupioną na chodzeniu/poruszaniu się i na przyrodzie
  • tworzenie rytualnej muzyki (gra na bębnach)
19 lutego, 2020

Umiejętności związane z uważnością zajmują centralne miejsce w Terapii Dialektyczno-Behawioralnej (DBT). Umiejętności związane z uważnością są psychologicznymi i behawioralnymi odpowiednikami praktyk medytacyjnych pochodzących z tradycji duchowej Wschodu. Uważność wiąże się ze świadomością lub obecnością, jaką osoba wnosi do swojego codziennego życia. Jest to styl życia przytomnego. Praktyka uważności stanowi intencjonalny proces obserwowania i opisywania rzeczywistości oraz uczestniczenia w niej w sposób nieosądzający w danej chwili i skutecznie. Uważność czerpie z praktyk zen oraz z zachodnich praktyk kontemplacyjnych i wschodnich praktyk medytacyjnych. DBT została opracowana jako metoda bezwyznaniowa, czyli zgodna z całym wachlarzem wierzeń i tradycji. Umiejętności związane z uważnością wykorzystywane są w programach leczenia psychologicznego i redukcji stresu (np. terapii poznawczej opartej na uważności, profilaktyki nawrotów opartej na uważności, redukcji stresu opartej na uważności).

CZYM JEST UWAŻNOŚĆ?

Uważność to akt świadomego skupiania umysłu na chwili obecnej bez osądzania i bez przywiązywania się do niej. W stanie uważności jesteśmy świadomi w obecnej chwili i mamy jej świadomość. Uważności możemy przeciwstawić automatyczne, nawykowe lub mechaniczne zachowania i czynności. W stanie uważności jesteśmy otwarci na zmienność każdej chwili. Uważności możemy przeciwstawić odrzucanie, tłumienie, blokowanie lub unikanie chwili obecnej. W stanie uważności angażujemy się w każdą chwilę.

Praktyka uważności to wielokrotnie powtarzany wysiłek ponownego uświadomienia sobie chwili obecnej, bez osądzania i bez przywiązania. Uważność to porzucenie osądów i przywiązania do bieżących myśli, emocji doznań, czynności, zdarzeń lub sytuacji życiowych. Uważność to praktyka angażowania się w chwilę obecną bez zastrzeżeń lub urazy, ze świadomością, że życie podlega ciągłej zmianie.

Medytacja to praktykowanie uważności podczas spokojnego siedzenia lub stania przez pewien czas. Medytacja uważności to czynność polegająca na zwracaniu uwagi na coś, przypatrywaniu się temu, obserwowaniu lub kontemplowaniu tej rzeczy. Medytacja jako praktyka kontemplacyjna lub praktyka uważności jest zarówno praktyką świecką (np. w medytacji nad sztuką), jak i praktyką religijną lub duchową (np. w modlitwie kontemplacyjnej).

W medytacji i uważności istnieją dwa rodzaje praktyk: “otwieranie umysłu” i “skupianie umysłu”. Otwieranie umysłu to praktyka obserwowania lub oglądania wszystkiego, co staje się treścią świadomości. W medytacji w pozycji siedzącej polega ona na zauważaniu myśli, emocji, doznań, które trafiają do świadomości, bez trzymania się ich czy podążania za nimi.

Podczas skupiania umysłu koncentrujemy się na konkretnych zdarzeniach wewnętrznych lub zewnętrznych. W kierowanych ćwiczeniach uważności terapeuta lub głos z nagrania medytacyjnego daje wskazówki, na czym i w jaki sposób skupić umysł.

STANY UMYSŁU

W DBT są prezentowane trzy podstawowe stany umysłu: “racjonalny umysł”, “emocjonalny umysł” i “mądry umysł”. Osoba znajduje się w stanie racjonalnego umysłu, gdy dochodzi do wiedzy w sposób intelektualny, myśli racjonalnie i logicznie, interesują ją tylko fakty empiryczne, ignoruje emocje, empatię, miłość lub nienawiść na rzecz planowania i “chłodnego” podejścia do problemów. Decyzje i działania znajdują się pod kontrolą logiki. Osoba jest w stanie emocjonalnego umysłu, gdy jej myślenie i zachowanie zależą głównie od bieżących stanów emocjonalnych. W stanie “emocjonalnego umysłu” rozsądek i logika sprawiają trudności, fakty są wyolbrzymiane lub zniekształcane w celu uzgodnienia ich z bieżącym stanem emocjonalnym.

“Mądry umysł” łączy emocjonalny i racjonalny umysł. Uzupełnia przeżywanie emocjonalne i analizę logiczną o poznanie intuicyjne. W terapii poznawczej opartej na uważności są również omawiane dwa inne stany umysłu: “działanie” lub “tryb-działania” oraz “bycie” lub “tryb-bycia”. Działanie skupia się na dążeniu do jakiegoś celu. Jest to stan wielozadaniowy, ukierunkowany na zadanie. Bycie jest natomiast stanem, w którym nacisk kładzie się na przeżywanie, a nie na działanie. Mądry umysł można również traktować jako połączenie działania i bycia.

Umiejętności związane z uważnością pozwalają na równoważenie emocjonalnego i racjonalnego umysłu, bycia i działania oraz innych skrajnych postaw dotyczących myślenia i działania w celu osiągnięcia mądrego umysłu i mądrego działania. Istnieją trzy umiejętności “co” (obserwowanie, opisywanie i uczestniczenie), a także trzy umiejętności “jak” (przyjmowanie nieosądzającej postawy, skupianie się na jednej rzeczy w danej chwili i bycie skutecznym).

Ostatecznym celem umiejętności związanych z uważnością jest rozwinięcie stylu życia polegającego na świadomym uczestnictwie. Nieświadome uczestnictwo jest charakterystyczną cechą zachowań impulsywnych i zależnych od nastroju. Obserwowanie to zwracanie uwagi na zdarzenia, emocje i inne reakcje behawioralne. Kolejną umiejętnością związaną z uważnością jest opisywanie, które polega na opisywaniu zdarzeń i osobistych reakcji słowami. Uczestniczenie to zdolność brania udziału bez skupiania uwagi na sobie. Osoba uczestnicząca całkowicie zanurza się w tym, co się dzieje w danej chwili, nie oddzielając się od bieżących zdarzeń i interakcji. Nieuważność to uczestniczenie bez zwracania uwagi na zadanie; uważność to uczestniczenie z uwagą.

Przyjmowanie postawy nieosądzającej oznacza nie osądzanie czegoś ani jako dobrego ani jako złego. Ludzie często osądzają oraz przedstawiają siebie i innych albo w nadmiernie pozytywnym świetle (idealizacja), albo w nadmiernie negatywnym świetle (deprecjacja). Postawa nieosądzająca polega na tym, by w większości wypadków w ogóle odrzucić osądzanie. W terapii dialektyczno- behawioralnej (DBT) podkreśla się znaczenie następstw zachowań i zdarzeń. Podejście nieosądzające polega na obserwowaniu konsekwencji i ewentualnym proponowaniu zmiany zachowań lub zdarzeń, ale bez dodawania do nich etykiety “złe”. W DBT ważne jest opisywanie tego, co jest przedmiotem obserwacji. W uważności bardzo ważne jest skupianie się na jednej rzeczy. Jest to skupianie umysłu i świadomości na czynności w bieżącej chwili zamiast dzielenia uwagi między kilka czynności lub między bieżącą czynność a myśli o czymś innym. Bycie skutecznym to robienie tego, co jest słuszne lub wymagane w danej sytuacji.

PRAKTYKA UWAŻNOŚCI :PERSPEKTYWA DUCHOWA

Uważność z perspektywy duchowej ma swoje korzenie w prastarych praktykach duchowych. Cele uważności z perspektywy duchowej obejmują doświadczanie ostatecznej rzeczywistości takiej, jaka jest, kultywowanie mądrości, porzucanie przywiązań, radykalne akceptowanie rzeczywistości takiej, jaka jest oraz zwiększanie miłości i współczucia do siebie i innych.

MĄDRY UMYSŁ Z PERSPEKTYWY DUCHOWEJ, MIŁUJĄCA DOBROĆ

Mądry umysł z perspektywy duchowej przedstawia różne rodzaje praktyk duchowych, zapewnia również opis doświadczenia mądrego umysłu z tej perspektywy. Wiele praktyk duchowych ma wspólne cechy z praktyką uważności, w tym milczenie, wyciszenie umysłu, koncentrację, kierowanie się ku własnemu wnętrzu i otwartość. Uważność to praktyka bezwyznaniowa i transkonfesyjna (czyli zgodna z całym wachlarzem wierzeń i tradycji).

MĄDRY UMYSŁ:PODĄŻANIE DROGĄ ŚRODKOWĄ

Podążanie drogą środkową to życie pomiędzy skrajnościami lub znalezienie syntezy między skrajnościami. Uważność zbliża do siebie przeciwieństwa, znajdując prawdę w nawzajem wykluczających się i przeciwstawnych stronach. Umiejętności związane z uważnością koncentrują się na syntezie racjonalnego i emocjonalnego umysłu, a także działania i bycia.