31 maja, 2020

WSTĘP

Ze względu na częstość występowania wynoszącą około 3% w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości, zaburzenie osobowości typu borderline (BPD) należy do najczęstszych zaburzeń psychicznych. Głównymi problemami są zaburzenia regulacji emocji, tożsamości i interakcji społecznej. W ostatnich latach opracowano wiele metod terapeutycznych, wśród których są 3 o potwierdzonej naukowo skuteczności: terapia dialektyczno behawioralna (DBT), terapia oparta na mentalizacji (MTB) i terapia schematu.

REGULACJA EMOCJI

Często dominują stany intensywnego napięcia, które są przeżywane jako zewnętrzna niechęć i udręczenie, często towarzyszą im dysfunkcjonalne zachowania mające przynieść ulgę, ale dające ją tylko na chwilę, takie jak samookaleczenia, epizody niekontrolowanego objadania się lub używanie alkoholu. Często też pojawia się też uczucia, takie jak: poczucie winy, wstyd, bezsilność i pogarda dla siebie samego.

ZABURZENIA TOŻSAMOŚCI

W zaburzeniu osobowości typu Borderline pojawiają nastęujące zaburzenia tożsamości:

  • absorpcja roli (pełne oddanie się tylko jednej roli społecznej)
  • uczucie “wewnętrznego rozdarcia”
  • bolesna bezpostaciowość (brak jednej stałej tożsamości)
  • brak akceptacji roli

ZABURZENIA INTERAKCJI SPOŁECZNYCH

Relacje interpersonalne wyróżniają dwie zauważalne cechy, wyraźna obawa, że zostanie się opuszczonym i niski odczuwany poziom bezpieczeństwa w relacji u osób z BPD. Problemy w interakcjach społecznych polegają na problemach z prawidłową interpretacją emocji, potrzeb, wyobrażeń, zamiarów, oczekiwań i opinii innych.

Z jednej strony osoby z BPD cechują się silną potrzebą bliskości społecznej, bezpieczeństwa, z drugiej strony silnie wyrażonym lękiem przez właśnie taką bliskością społeczną.

PSYCHOTERAPIA OPARTA NA DOWODACH

W psychoterapii zaburzenia osobowości typu Borderline wykorzystywane są 3 programy terapeutyczne o udowodnionej skuteczności:

Przyjęło się, że już na początku terapii zostają ustalone granice czasowe. W przypadku większości terapii obejmują one okres od roku do 3 lat. Wszystkie formy terapii charakteryzują się jasnymi regułami i ustaleniami dotyczącymi postępowania w przypadku zamiarów samobójczych, interwencji kryzysowych i naruszenia zasad terapii. Są one uzgadniane na początku terapii i tworzą kontrakt terapeutyczny.

W terapii BPD ustala się kolejność celów terapii: w pierwszej kolejności są zawsze leczone próby samobójcze lub uporczywe myśli samobójcze. Do celów o najważniejszym priorytecie zalicza się również wzorce zachowań lub myśli, które zagrażają samemu procesowi terapii lub silnie obciążają terapeutów lub współpacjentów.

Psychoterapia BPD łączy ze sobą różne moduły terapeutyczne, takie jak terapię indywidualną, grupową, farmakoterapię i interwencje kryzysowe (coaching telefoniczny). Integralną częścią terapii jest superwizja lub interwizja psychoterapeutów.

TERAPIA DIALEKTYCZNO BEHAWIORALNA

Terapia Dialektyczno Behawioralna (DBT) została opracowana w latach 80. XX wieku. przez Marshę Linehan jako ambulatoryjna terapia dla przewlekle zagrożonych samobójstwem pacjentek z diagnozą BPD. Terapia ta dzieli się na kilka faz.

Stadium I koncentruje się na ciężkich zaburzeniach kontroli zachowania, takich jak tendencje samobójcze, samookaleczenia, wybuchy agresji. Stadium II DBT koncentruje się na istotnych problemach związanych ze współwystępowaniem innych zaburzeń: zaburzenia stresowego pourazowego PTSD, zaburzeń odżywiania się, nadużywania narkotyków i alkoholu lub uogólnionego lęku społecznego.

W pierwszym etapie leczenia terapia indywidualna skupia się na poprawie motywacji do mających nastąpić zmian oraz dokładnym rozumieniu sytuacji oraz problemów emocjonalnych i poznawczych leżących u podstawy każdego dysfunkcjonalnego wzorca zachowań. Podczas treningu umiejętności uczy się regulacji emocji, tolerancji na stres, uważności i adekwatności zachowania w trakcie interakcji społecznej. Coaching telefoniczny zajmuje się wzmacnianiem wykorzystywania nabytych umiejętności w życiu codziennym.

W drugiej fazie terapii wchodzi w grę modyfikacja rozpoczętego procesu leczenia pod kątem zaburzeń współwystępujących np. leczenie zaburzenia stresowego pourazowego lub ciężkich postaci zaburzeń odżywiania się.

TERAPIA OPARTA NA MENTALIZACJI

Terapię opartą na mentalizacji (MTB, Mentalisation Based Therapy) opracowali badacze zorientowani psychodynamicznie. Terapia ta opiera się na założeniu, że u osób z BPD występują trudności z powodu wczesnych zaburzeń systemu przywiązania. Dlatego na podstawie obserwacji zachowań innych innych ludzi osoby z BPD mają trudności z wyciąganiem wniosków na temat zamiarów innych.

Ważnym elementem terapii opartej na mentalizacji jest relacja terapeutyczna. W MTB cele są zhierarchizowane i w pierwszej kolejności skoncentrowane na poprawie regulacji emocji.

TERAPIA SCHEMATU

Jeffrey E. Young opracował terapię schematu (Schema Therapy) do leczenia zaburzeń osobowości, opierając się na “terapii poznawczej w zaburzeniach osobowości” Becka. Postulował, że tzw. schematy, w dzieciństwie i w ciągu dalszego życia powstają ze wspomnień, emocji, myśli oraz doznań cielesnych jako głęboko utrwalone wzorce, które następnie kreują każde zachowanie. Schematy służą przede wszystkim bezpieczeństwu spójności wewnętrznej, a przez wpływ na uwagę i interpretacje mają tendencję do powtarzania się oraz utrwalania w ciągu życia.

Terapia schematu jest terapią skupioną na poprawie umiejętności pacjenta w rozpoznawaniu aktywnych schematów, sprawdzania ich funkcjonalności w aktualnych kontekstach i rewidowaniu odpowiednio do potrzeb.


centrum Amygdala dyplomowanym psychologiem diagnostą -certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego- jest Michał Dolistowski . Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 535-021-194 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

23 maja, 2020

Terapia Dialektyczno-Behawioralna (DBT) została pierwotnie opracowana, aby pomóc osobom z zaburzeniem osobowości typu borderline (BPD). Wiele osób z BPD ma również PTSD (zaburzenie stresowe pourazowe) i odwrotnie. Osoby, u których zdiagnozowano BPD, PTSD lub BPD z PTSD mają problemy, takie jak:

  • trudności z regulacją emocji
  • trudności w relacjach
  • zachowania impulsywne

TERAPIA DIALEKTYCZNO BEHAWIORALNA (DBT)

Terapia Dialektyczno-Behawioralna (DBT) wywodzi się z terapii Poznawczo-Behawioralnej (CBT), koncentruje się na zmianie myśli, zachowań i przekonań. Terapia DBT podkreśla akceptację emocji i myśli danej osoby. Dzięki nauce uważności, osoba uczy się akceptowania własnych myśli i odczuć. Jednym z modułów terapii DBT jest moduł związany z regulacją emocji. Według założeń teoretycznych DBT problemy z regulacją emocji wynikają z takich czynników jak:

  • Biologia (skłonność osoby do intensywnego przeżywania emocji)
  • Środowisko z dzieciństwa, w którym emocje były ignorowane lub gdzie ich wyrażanie było karane

Podczas terapii DBT osoby uczą się 4 rodzajów umiejętności, takich jak:

  • Uważność
  • Skuteczność Interpersonalna
  • Tolerancja Dolegliwości Psychicznych
  • Regulacja Emocji

Umiejętności pierwotnie wykorzystywane do leczenia BPD, mogą również przynieść korzyść osobom z PTSD. DBT-PTSD znacznie zmniejsza objawy PTSD po trzech miesiącach leczenia, łagodzi depresję oraz niepokój.


 Zapraszamy na konsultacje do psychotraumatologa Michała Dolistowskiego tel: 796-881-238

1 1 maja, 2020

STRACH/LĘK

Strach jest podstawową, automatyczną reakcją na jakąś sytuację bądź okoliczności, obejmującą spostrzeżenie rzeczywistego lub potencjalnego zagrożenia. Lęk to długotrwały, złożony stan emocjonalny często wywoływany przez strach. Jest to stan obawy i pobudzenia fizycznego, w którym jesteśmy przekonani, że nie możemy zapanować nad potencjalnie negatywnymi przyszłym zdarzeniami ani ich przewidzieć. Lęk jest zawsze ukierunkowany na przyszłość., jego źródłem jest myślenie typu: “a co będzie, jeżeli?”. Lęk budzą wyobrażone przyszłe niepomyślne zdarzenia albo katastrofy.

Lęk oddziałuje na 4 obszary: fizyczny, emocjonalny, behawioralny i poznawczy.

Objawy fizyczne:

  • przyspieszone bicie serca
  • krótki i szybki oddech
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej
  • uczucie dławienia się
  • zawroty głowy
  • pocenie się, uderzenia gorąca, dreszcze
  • nudności, rozstrój żołądka, biegunka
  • drżenie, trzęsienie się
  • mrowienie, drętwienie w rękach i nogach
  • słabość
  • napięcie, sztywność mięśni
  • suchość w ustach

Objawy poznawcze:

  • strach przed utratą panowania nad sobą, bezradność
  • strach przed uszkodzeniem ciała lub śmiercią
  • strach przed negatywną oceną przez innych ludzi
  • budzące strach myśli, obrazy, wspomnienia
  • poczucie wyobcowania
  • słaba koncentracja, rozpraszanie się
  • nadmierna czujność w obawie przed zagrożeniem
  • słaba pamięć
  • utrata obiektywizmu

Objawy behawioralne:

  • unikanie sytuacji zagrożenia
  • ucieczka
  • dążenie do bezpieczeństwa, poszukiwanie wsparcia
  • niepokój, pobudzenie, chodzenie
  • hiperwentylacja
  • bezruch
  • trudności w mówieniu

Objawy emocjonalne:

  • zdenerwowanie, napięcie, pobudzenie
  • przestrach
  • poirytowanie, zdenerwowanie, roztrzęsienie
  • niecierpliwość, frustracja

W celu stwierdzenia, czy lęk u danej osoby kwalifikuje się jako zaburzenie kliniczne, terapeuci oceniają wiele cech:

  1. Nadmierne nasilenie lęku.
  2. Utrzymywanie się lęku. Ludzie przejawiający lęk kliniczny, doświadczają go godzinami, dzień po dniu.
  3. Zakłócający wpływ lęku na codzienne życie. Lęk w postaci klinicznej zwykle zakłóca funkcjonowanie człowieka w pracy, w szkole, w kontaktach z ludźmi, w trakcie wypoczynku. Ludzie z lękiem uogólnionym mogą nie być w stanie zasnąć w nocy z powodu dręczącego ich niepokoju.
  4. Lęk napadowy/paniczny.
  5. Uogólnienie lęku.
  6. Myślenie katastroficzne. Styl myślenia w zaburzeniu lękowym ulega zniekształceniu i prowadzi do przekonania, że poważna zagrożenia są znacznie bardziej prawdopodobne, niż są w rzeczywistości.
  7. Unikanie czynników uruchamiających lęk. Czynnikami uruchamiającymi lęk mogą być sytuacje (zatłoczony sklep, jazda autostradą, miejsca publiczne), ludzie (nieznajomi, ludzie niebudzący zaufania, osoby na stanowiskach, chorzy) albo obiekty (mosty, tunele, szpitale).
  8. Utrata poczucia bezpieczeństwa i spokoju. W zaburzeniach lękowych problem mogą stanowić trudności ze snem.

ZABURZENIA LĘKOWE: WYKAZ STWIERDZEŃ KONTROLNYCH

Ten wykaz zawiera zestaw stwierdzeń dotyczących lęku. Odpowiedz na nie TAK/NIE. Jeśli większość z tych stwierdzeń odnosi się do twojego lęku, zachęcamy byś poszukał profesjonalnej pomocy.

1. Moje epizody lęku są dla mnie umiarkowanie lub bardzo dokuczliwe.

2. Lęk wywołują u mnie zwyczajne sytuacje, z którymi większość ludzi nie ma trudności.

3. Mam epizody lęku codziennie lub co najmniej kilka razy w tygodniu.

4. Mam problemy z lękiem od kilku miesięcy/lat.

5. Moje epizody lęku trwają długo.

6. Unikam pewnych miejsc, sytuacji lub czynności z powodu lęku.

7. Lęk wpływa zakłócająco na moją pracę/naukę, stosunki z ludźmi, relacje w rodzinie.

8. Mam skłonność do myślenia o najgorszych możliwych sytuacjach związanych z moim lękiem.

9. Doznaję nagłego uczucia lęku lub napadów paniki.

10. Mój lęk obejmuje wiele różnych obiektów, sytuacji, ludzi, zadań.

11. Potrzebuję lekarstw by opanować lęk.

12. Zacząłem odczuwać strach przed epizodami lęku.

13. Coraz trudniej jest mi czuć się spokojnie lub bezpiecznie.

14. Bliscy znajomi lub członkowie rodziny uważają, że mam problem z lękiem.

15. Zawsze miałem skłonność do bycia osobą nerwową i lękową.


Osoby zainteresowane terapią lęku zapraszamy na konsultacje do psychotraumatologa Michała Dolistowskiego tel: 796-881-238

30 kwietnia, 2020

Zaburzenie ADHD nazywa się zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (Attention Deficit Hyperactivity Disorder). W Europie zaburzenie to nazywa się również zespołem hiperkinetycznym. Na zaburzenie ADHD składają się zaburzenia koncentracji uwagi oraz nadruchliwość i impulsywność.

OBJAWY I KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE

Dzieci z ADHD bardzo łatwo się nudzą, nie potrafią się skupić dłużej niż kilka minut, chyba że je coś zainteresuje lub robią coś, co lubią. Problemy te wynikają ze specyficznych cech uwagi, które nie funkcjonują u dzieci nadpobudliwych prawidłowo. Dzieci z ADHD charakteryzuje nadruchliwość, która może objawiać się zewnętrznie jak i wewnętrznie (odczuwany niepokój). Jednym z przejawów nadruchliwości jest wzmożona gadatliwość. Często nadruchliwość określa się jako nieumiejętność wypoczywania. Nieumiejętność panowania nad swoimi reakcjami jest wynikiem osłabionych mechanizmów hamowania i kontroli. Dzieci z ADHD nie potrafią poczekać na swoją kolej, odpowiadają, za nim pytanie zostanie sformułowane w całości, często przerywają innym wypowiedzi lub rozmowę oraz wypowiadają się bez uwzględniania norm społecznych tzn. przeklinają. Z impulsywnością wiążą się także nieumiejętność przewidywania konsekwencji własnego działania oraz duże problemy z planowaniem pracy.

ZABURZENIA WSPÓŁWYSTĘPUJĄCE

Jednym z częściej występujących problemów dzieci nadpobudliwych jest niedojrzałość emocjonalna i społeczna. Przyczyną deficytu kompetencji społecznych są słabe umiejętności rozpoznawania emocji u innych osób. Także nieadekwatna samoocena powoduje u dzieci z ADHD trudności w kontaktach z rówieśnikami. U 20-30% dzieci nadpobudliwych występują specyficzne trudności szkolne. W wieku przedszkolnym ograniczają one rozumienie niektórych dźwięków i słów, natomiast w okresie szkolnym pojawiają się trudności z czytaniem, poprawnym pisaniem oraz działaniami matematycznymi.

Częstym towarzyszącym ADHD zaburzeniem są zachowania opozycyjno-buntownicze (ODD) oraz zaburzenia zachowania. Zachowania opozycyjno-buntownicze przejawiają się przeciwstawianiem się dorosłym i ustanowionym przez nich normom oraz celowym dręczeniem innych ludzi. ODD występuje u około połowy dzieci z ADHD. Zaburzenia zachowania występują u 20-40% dzieci nadpobudliwych. Zaburzenia zachowania mogą manifestować się przez agresję wobec ludzi i zwierząt, niszczenie czyjejś własności, oszustwo, kradzież i łamanie ważnych reguł.

Innym powikłaniem ADHD jest otyłość. Dzieci nadpobudliwe niejednokrotnie objadają się tak, jakby organizm nie sygnalizował im, że są najedzone. Ciągłe chrupanie czegoś i podjadanie jest częstym zjawiskiem wśród dzieci z ADHD. U wielu osób z ADHD występują zaburzenia nastroju i zaburzenia lękowe, drażliwość, depresja oraz tiki. Zaburzeniem współtowarzyszącym ADHD jest ChAD, choroba afektywna dwubiegunowa.

PSYCHOTERAPIA

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest najczęściej wykorzystywana w leczeniu ADHD. Istotą poznawczego składnika CBT jest uczenie dzieci skuteczniejszego rozwiązywania problemów i umiejętności samokontroli. Oddziaływania behawioralne obejmują takie metody pracy jak: systemy punktowe połączone z nagrodami, dzienne i tygodniowe raporty dotyczące zachowania, treningi umiejętności społecznych i rozwiązywania problemów. Ważne jest również dopasowanie środowiska szkolno-klasowego do potrzeb dziecka z ADHD. Dostosowanie klasy szkolnej do potrzeb ucznia z ADHD wymaga od nauczyciela podjęcia określonych działań:

  • zapewnienia odpowiedniego miejsca w klasie (możliwie blisko nauczyciela)
  • informowania dzieci o wszystkich zmianach
  • zapoznania uczniów z regulaminem i klasowymi zasadami
  • wyznaczenie zadań i obowiązków uczniom
  • wyznaczenia w klasie spokojnego miejsca, w którym dzieci będą mogły uspokoić się i wyciszyć
  • stosowania systemu krótkich i jednoznacznych poleceń

centrum Amygdala dyplomowanym psychologiem diagnostą -certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego- jest Michał Dolistowski . Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 535-021-194 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

24 kwietnia, 2020

Dysleksja to zaburzenie w rozwoju umiejętności czytania, należy do grupy specyficznych trudności w uczeniu się. Oprócz dysleksji wyróżnia się zaburzenie opanowania poprawnej pisowni (dysortografię) oraz dyskalkulię, czyli zaburzenie w umiejętności wykonywania operacji arytmetycznych. Dysgrafia, która może współwystępować z dysleksją, przejawia się w tak niskim poziomie graficznym pisma, że jest ono nieczytelne lub trudne do odczytania. Specyficzne zaburzenia uczenia się ujawniają się około 6-7 roku życia.

Według badań dysleksja występuje u 3-10% dzieci. Jest specyficzną trudnością w uczeniu się o pochodzeniu neurobiologicznym. Charakteryzuje się trudnościami w poprawnym i/lub płynnym rozpoznawaniu słów oraz niskim poziomem zdolności pisania. Trudności te zazwyczaj wynikają z deficytu w fonologicznym aspekcie języka. Wtórnymi konsekwencjami mogą być trudności w czytaniu ze zrozumieniem oraz uboższe doświadczenia w zakresie czytania, które mogą spowolnić rozwój słownictwa i wiedzy. Nieprawidłowe różnicowanie podobnych kształtów, wzorów graficznych (w tym liter), gorsza analiza i synteza wzrokowa oraz pamięć wzrokowa utrudniają poprawne utrwalenie obrazu liter czy słów i w konsekwencji naukę czytania.

DIAGNOZA DYSLEKSJI

Dysleksja jest zaburzeniem neurobiologicznym. Podstawowym celem psychologicznej diagnozy dysleksji jest rozpoznanie specyficznych zaburzeń procesów poznawczych, które utrudniają dziecku naukę czytania. Warto badać dzieci pod kątem ryzyka dysleksji oraz ich gotowości do nauki od około 6 roku życia. W pierwszym etapie diagnozy dysleksji u dzieci dokonuje się pomiaru tempa oraz stopnia rozumienia czytania.

Diagnoza mechanizmów dysleksji polega na zbadaniu stopnia rozwoju procesów poznawczych zaangażowanych w naukę czytania- wzrokowych i fonologicznych. W diagnozie deficytu wzrokowego uwzględnia się: różnicowanie podobnych kształtów, pamięć i uczenie się materiału wzrokowego, zdolności analizy i syntezy, a także koordynację wzrokowo-ruchową. Wystąpienie deficytu fonologicznego badane jest w zakresie: percepcji słuchowej, różnicowania podobnie brzmiących głosek czy sylab (słów), powtarzania słyszanych słów, zdań i ich zapamiętywania. Badane są również tempo nazywania oraz analiza i synteza fonemowa.

W postępowaniu diagnostycznym dzieci są badane również skalą inteligencji, w celu poznania poziomu inteligencji i struktury zdolności. Badanie testem inteligencji może ujawnić mocne strony dziecka, które mogą pełnić funkcję kompensacyjną w stosunku do stwierdzonych nieprawidłowości rozwoju. Badanie daje też możliwość poznania niektórych cech temperamentalnych dziecka oraz jego koncentracji uwagi.

23 kwietnia, 2020

Zaburzenia pożądania seksualnego należą do najczęstszych problemów seksualnych, z jakimi stykają się terapeuci. Dysfunkcje te dotyczą obu płci. Zazwyczaj kojarzy się te zaburzenia z problemami sprawności seksualnej, ale często problemem jest też brak motywacji do podejmowania zachowań seksualnych. Terapia Zaburzeń Pożądania uwzględnia zarówno elementy poznawcze, afektywne, behawioralne jak i systemowe. Terapeuta zachęca klienta do rozpoznawania negatywnych uczuć kojarzonych z seksem.

ZAGADNIENIA DIAGNOSTYCZNE

Podczas diagnozy Psycholog/Seksuolog określa, czy klient zawsze doświadczał słabego pożądania i czy zdarzają się sytuacje, gdy to pożądanie rośnie. Specjalista określa też czy problemem jest słabe pożądanie seksualne czy niechęć do seksu. W wypadku słabego pożądania klient mało lub w ogóle nie interesuje się seksem i może nigdy nie doświadczać spontanicznie ujawniającego się pożądania seksualnego. Jednak gdy klient już nawiązał relację seksualną, doświadczenie to nie jest emocjonalnie nieprzyjemne. Z kolei klient czujący awersję do seksu doświadcza w kontakcie seksualnym z partnerem takich uczuć jak strach, niesmak, obrzydzenie. Uczucia te mogą się pojawić już na samą myśl o seksie. Często awersja do seksu jest wynikiem traumatycznych wydarzeń, takich jak molestowanie seksualne w dzieciństwie lub gwałt w życiu dorosłym. Utrata zainteresowania seksem to także jeden z objawów depresji.

STRUKTURA TERAPII

Jedna z pierwszych procedur polega na tym, że klient zamyka oczy, rozluźnia się i próbuje wizualizować i przeżywać w wyobraźni kilka sytuacji związanych z seksualnością. Klient ma sobie przypomnieć i opisać, co czuł, gdy niespodziewanie zobaczył scenę erotyczną w oglądanym filmie, parę publicznie okazującą sobie czułość, natknął się na opis zachowań seksualnych w książce, którą czytał. Terapeuta może na przykład poprosić partnera o słabym poziomie pożądania, by wczuł się w rolę osoby o silnym popędzie, zachęcił partnera do seksu i obserwował swoje emocje, aby się przekonać, jakie uczucia wzbudza odgrywanie takiej roli. Takie odgrywanie ról ułatwia dotarcie do negatywnych emocji, których klienci się wystrzegają, unikając wchodzenia w sytuacje seksualne.

Partnerzy uczą się rozpoznawać negatywne uczucia blokujące popęd seksualny, takie jak: gniew, odraza, lęk, uraza lub strach. Po analizie doświadczeń z przeszłości terapeuta pyta klientów o inne często występujące problemy, takie jak: depresja, lęk przed starzeniem się, problemy z określeniem tożsamości seksualnej, lęk przed posiadaniem dzieci, stres życiowy, lęk przed utratą kontroli, molestowanie seksualne w dzieciństwie, lęk przed porażką związany z jakąś dysfunkcją seksualną, niezakończona żałoba po stracie poprzedniego partnera. Do przyczyn słabego pożadania seksualnego można również zaliczyć: nieumiejętność rozwiązywania konfliktów, brak fascynacji partnerem, brak umiejętności seksualnych, niezdolność do połączenia uczuć miłości i pożądania, brak zaufania, chęć ochrony terytorium osobistego i różnice w ekspresji emocjonalnej. Terapeuta może poprosić o przygotowanie listy negatywnych myśli i przekonań przyczyniających się do wywołania negatywnych uczuć wobec seksu i blokujących w ten sposób popęd seksualny. Następnie klient ma opracować listę stwierdzeń wspierających, będących przeciwwagą dla stwierdzeń negatywnych. Słaby popęd seksualny jest związany z tym, co wynosimy z domu rodzinnego, z pochodzeniem, z myślami i odczuciami na temat seksu i seksualności, osobistymi motywacjami i obrazem siebie, a także zachowaniami i wrażliwością na bodźce zmysłowe i seksualne.


W centrum Amygdala Psychologiem Diagnostą specjalizującym się w Diagnozowaniu Zaburzeń Pożądania jest Michał Dolistowski . Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 535-021-194 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

10 kwietnia, 2020

UJĘCIE TEORETYCZNE

Tematem psychologii dzieci i młodzieży są pojawiające się w okresie dzieciństwa i dorastania zaburzenia dotyczące zachowania i/lub wewnętrznych przeżyć, a przedmiotem działań psychologów są czynności diagnostyczne i terapeutyczne. Zaburzenia zachowania ujawniają się wówczas, gdy dziecko sygnalizuje, że nie zaspokaja swoich potrzeb i/ lub nie spełnia oczekiwań, jakie w stosunku do niego mają dorośli. Zaburzenia mogą dotyczyć każdej sfery życia psychicznego. Zaburzenia rozwoju to niespełnianie zadań rozwojowych przypisanych poszczególnym okresom rozwoju dziecka. W odniesieniu do przyczyn i mechanizmów kształtowania się zaburzeń ważną rolę odgrywają zarówno czynniki natury biologicznej, jak społecznej.

W psychologii dzieci i młodzieży najczęściej wykorzystywane jest podejście behawioralno-poznawcze, akcentujące uczenie się zachowań oraz rozumienie przez dziecko samego siebie i otaczającego je świata. Podejście to, w części dotyczącej zachowania, stawia sobie za główny cel jego modyfikację, natomiast w części zorientowanej na procesy poznawcze, istotną rolę przypisuje kształtowaniu postaw dziecka poprzez oddziaływania odwołujące się do poziomu jego rozumowania. Podejście psychodynamiczne sięga do poziomu nieświadomości. Podejście to jest szczególnie skuteczne przy rozwiązywaniu problemów związanych z lękiem i z mechanizmami obronnymi. Natomiast w nurcie psychologii humanistycznej akcentowane są potrzeby autonomii i godności. Wraz z rozwojem badań nad genetycznym uwarunkowaniem zachowań człowieka i poznawaniem funkcjonowania mózgu, coraz większego znaczenia nabiera neuropsychologia rozwojowa.

DZIECKO JAKO OSOBA

Dziecko jest jednostką aktywną i poszukującą. Ma sobie właściwe tempo i rytm rozwoju. Dziecko włączone jest w system więzi rodzinnych: z czego wynikać mogą zarówno zasoby jego psychicznej odporności, jak i potencjalne zagrożenia wystąpienia zaburzeń. Dziecko jest związane ze środowiskiem rówieśniczym: potrzeba przebywania wśród dzieci w zbliżonym wieku jest naturalną potrzebą rozwojową. W dzieciństwie trudne problemy współczesności docierają do dziecka przez pryzmat rodzicielskich uczuć, pełniących funkcję ochronnej tarczy. Dziecko ma od początku swojego rozwoju poczucie własnej godności: poczucie własnej godności należy do elementarnych składników rozwijającej się na przestrzeni lat tożsamości.

RODZAJE ZABURZEŃ WYSTĘPUJĄCYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY

Zaburzenia dzielimy na 4 kategorie: zaburzenia emocjonalne (dominuje w nich lęk), zaburzenia rozwojowe (m.in autyzm, niepełnosprawność intelektualna), zaburzenia odżywiania i nawyków (anoreksja, bulimia, jąkanie, tiki) oraz zaburzenia zachowania (brak samokontroli np. ponad przeciętna aktywność, zachowania destrukcyjne).

OKRES WCZESNEGO DZIECIŃSTWA (NIEMOWLĘCY I PONIEMOWLĘCY)

W tym okresie pojawiają się problemy związane z deprywacją matczyną, zerwaniem więzi matka-dziecko, a także z zaburzeniami rozwoju. Deprywacja matczyna to pozbawienie dziecka zaspokojenia jego potrzeb psychicznych, wskutek czego zaburzony zostaje zarówno jego psychiczny, jak fizyczny rozwój. Może wynikać z niedojrzałości matki do pełnienia funkcji opiekuńczych, jednak częściej występuje w skutek emocjonalnego odrzucenia dziecka. Zerwanie więzi matka-dziecko (bądź jej zakłócenie) jest dla dziecka traumą o długotrwałych skutkach. Za wiek szczególnie podatny na traumę zerwanej więzi uznaje się 3-4 rok życia. Istnieją 3 fazy reagowania dziecka na oddzielenie od matki: faza protestu, rozpaczy i wyparcia. Pojawiające się u dzieci w związku z zerwaną więzią zaburzenia mogą być różne. Dominują reakcje lękowe. Reakcje płaczu, smutku, zaburzenia snu oraz łaknienia są typowe dla dzieci młodszych. U starszych dzieci reakcją na oddzielenie od matki są często upór, wybuchy złości i agresja. Uczuciowa więź między matką a dzieckiem może być zakłócona także z powodu zaburzonego rozwoju dziecka, uwarunkowanego czynnikami biologicznymi. Do zaburzeń rozwojowych zaczynających się w tym okresie życia należą zespół Downa i autyzm. Tego typu zaburzenia rozwoju są chroniczne i często występuje w nich słaby rozwój umysłowy.

WIEK PRZEDSZKOLNY

W tym okresie oprócz zaburzeń rozwoju pojawiają się: zaburzenia odżywiania , zaburzenia snu, komunikowania się, reakcje lękowe. Zaburzenia odżywiania mogą wystąpić w postaci nadmiernego apetytu, braku łaknienia, awersji pokarmowych oraz szkodliwych upodobań pokarmowych. Zaburzenia snu polegające na trudnościach w zasypianiu, budzeniu się, na śnie przerywanym i niespokojnym, są zazwyczaj uwarunkowane emocjonalnymi problemami występującymi podczas dnia. Zaburzenia komunikowania się mogą być różnorodne. Najczęściej ogólny rozwój języka i mowy jest opóźniony, a wynikające z tego faktu trudne dla dziecka sytuacje społecznej interakcji stają się też trudne emocjonalnie. Zaburzeniem komunikacji wywołującym bardzo duży stres jest jąkanie się. Jest to zaburzenie płynności wymowy np powtarzanie głosek, ich przeciąganie, “zachłystywanie się” powietrzem podczas mówienia, spowodowane skurczami mięśni uczestniczących w mechanizmie mowy. Wyróżnia się 3 rodzaje jąkania: rozwojowe (pojawia się wraz z rozwojem mowy i trwa kilka miesięcy), łagodne (pojawia się na początku nauki szkolnej) oraz jąkanie trwałe (którego początek może wystąpić na przestrzeni całego dzieciństwa). Najczęściej występującym zaburzeniem wieku przedszkolnego jest lęk. Może wystąpić jako silna reakcja na sytuacje nowe, których dziecko nie rozumie i interpretuje jako zagrażające np występowanie lęku u dzieci rozpoczynających przedszkole (lęk separacyjny), lęk przyrodniczy (lęk przed ciemnością, burzą, huczącym morzem) oraz lęk oczekiwania przed karą.

WIEK SZKOLNY

Przypadające na ten wiek zadania rozwojowe, w tym rozwój nowej tożsamości, ustalenie relacji z rówieśnikami oraz określenie swoich umiejętności i nabywanie nowych- pociągają za sobą występowanie wielu trudnych sytuacji, wśród których szczególnie negatywną rolę odgrywają sytuacje doznawania niepowodzenia. Często występujące niepowodzenie obniża poczucie własnej wartości, co czyni dziecko bardziej podatnym na zranienia psychiczne. Do najczęściej występujących w tym wieku zaburzeń można zaliczyć: nadpobudliwość ruchową, specyficzne trudności w uczeniu się, fobie szkolne, tiki oraz destrukcyjne zachowanie. Nadpobudliwość ruchowa dziecka staje się problemem, gdy jest powodem znacznych trudności dziecka i jego otoczenia. Objawy nadpobudliwości dotyczą nieuwagi, impulsywności bądź (albo równocześnie) nadmiernej aktywności dziecka. Objawy te są określane jako zespół zaburzeń uwagi i aktywności (Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD). Diagnoza specyficznych trudności w uczeniu się odnosi się do dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, których trudności dotyczą przede wszystkim takich czynności jak czytanie, pisanie oraz liczenie. Odnoszą się do nich nazwy- dysleksja, dysgrafia oraz dyskalkulia. Ze środowiskiem szkolnym związane jest występowanie lęków szkolnych oraz ich nasilonej postaci, jaką są fobie szkolne. Istnieją 3 rodzaje fobii szkolnych: fobia związana z rozpoczęciem nauki szkolnej, w której istotną rolę odgrywa zachwiane poczucie bezpieczeństwa, fobia powstająca w wyniku uporczywych niepowodzeń szkolnych oraz fobia u prymusów, oparta o mechanizm lęku przed niepowodzeniem przy wysokim poziomie aspiracji. Innym często występującym zaburzeniem w wieku szkolnym są tiki, czyli mimowolne ruchy dotyczące różnych części ciała. Nasilone tiki przyjmujące postać spazmatycznych ruchów ciała, łącznie z niekontrolowaną ekspresją wokalną określa się jako Zespół Tourette’a. Zaburzenia zachowania typu destrukcyjnego przyjmują zazwyczaj postać mniej lub bardziej złożonych zachowań agresywnych, skierowanych ku rówieśnikom.

OKRES DOJRZEWANIA (WIEK MŁODZIEŃCZY)

U młodzieży, która sobie nie radzi, typowe dla tego okresu rozwoju są następujące zaburzenia: lęki ( dotyczące osiągnięć szkolnych, pozycji wśród rówieśników), zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia), uzależnienia (nikotyna, alkohol, narkotyki), zachowania destrukcyjne i autodestrukcyjne (agresywne, przestępcze oraz samobójcze) oraz depresja. Depresja ujmowana jest jako zaburzenie uwarunkowane wieloczynnikowo, w tym biologicznie (genetycznie, biochemicznie, endokrynologicznie), społecznie oraz psychologicznie (kognitywnie, jako wyuczona bezradność, lub emocjonalnie jako gromadzenie negatywnych emocji). Do listy najważniejszych sygnałów depresji u dzieci i młodzieży należą:

  • uzewnętrznienie nieszczęścia
  • zauważalne zmiany dotyczące jedzenia i/lub spania
  • poczucie bezradności, beznadziejności i nielubienie siebie
  • niemożność skoncentrowania się oraz zajęcia się czymkolwiek
  • wszystko (np rozmawianie, ubieranie się) uważane jest za wysiłek
  • zachowania drażliwe i agresywne
  • nagła zmiana w szkolnym uczeniu się
  • ciągłe poszukiwanie rozrywek i nowych aktywności
  • podejmowanie niebezpiecznych i ryzykownych czynności (narkotyki, alkohol, udział w akcjach przestępczych)
  • odrzucanie lub ignorowanie przyjaciół

POMOC PSYCHOLOGICZNA

Pomoc psychologiczna polega na wprowadzaniu w życie dziecka korzystnych dla niego zmian. Wczesna interwencja oraz wspomaganie rozwoju są realizowane przy pomocy metod usprawniających funkcjonowanie dziecka oraz poprzez wzmacnianie (mobilizowanie) istniejących kompetencji. Metody usprawniające dostosowane są do rodzaju dysfunkcji i mogą dotyczyć rozwoju motorycznego, sensorycznego, poznawczego, emocjonalnego, społecznego oraz sfery komunikacji interpersonalnej. Wybór formy psychologicznej pomocy kierowanej do dzieci i młodzieży zależy od wielu czynników, które można podzielić na odnoszące się do: dziecka i jego sytuacji, psychologa (jego zawodowej wiedzy i umiejętności), obiektywnych możliwości realizacyjnych. Najbardziej rozpowszechnionymi metodami psychoterapii dzieci i młodzieży są: modyfikacja zachowania, terapia zabawą, terapia poprzez sztukę (muzykę, plastykę), poprzez ruch (rytmikę, taniec, sport), bajkoterapia i relaksacja, a w stosunku do młodzieży także psychodrama i desensytyzacja. Terapia dzieci i młodzieży może być prowadzono indywidualnie albo w grupie. Oprócz terapii skoncentrowanej na dziecku, rozwinęła się także terapia rodzinna, sięgająca do różnych źródeł teoretycznych, najczęściej do teorii społecznego uczenia się oraz do koncepcji psychoanalitycznych, a w ich obrębie do teorii relacji z obiektem. Jej celem jest zrozumienie trudności występujących w życiu rodzinnym oraz znalezienie sposobów ich pokonania, przy czym rodzina jest ujmowana jako system wzajemnych powiązań między jej członkami. Do najczęściej stosowanych strategii należy rodzinna terapia behawioralna, której celem jest wyuczenie sposobów wzajemnego odnoszenia się do siebie, sprzyjających rozwojowi rodziny, jak również rozwojowi osobowości poszczególnych jej członków. W rodzinnej terapii behawioralnej wykorzystywane są metody wzmacniania, wygaszania oraz modelowania. Celem strukturalnej terapii rodzinnej jest restrukturyzacja rodziny, pełnionych przez jej członków dotychczasowych ról oraz sposobów komunikowania się.


Zapraszamy na konsultacje psychologiczne dla dzieci i młodzieży do Moniki Bar. W celu umówienia terminu konsultacji prosimy o kontakt pod nr tel: 535 021 194

6 kwietnia, 2020
  • Jak nie tracić kontroli nad swoim życiem?
  • Jak radzić sobie z nadmiarem energii będąc w 4 ścianach?
  • Jak na nowo ułożyć zdezorganizowane przez kwarantannę życie?

ADHD

Obecny kryzys związany z epidemią, może być szczególnie trudny dla ludzi aktywnych, spontanicznych, żywiołowych, nadpobudliwych, wykazujących rys zaburzenia koncentracji uwagi z kręgu ADHD. ADHD to zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi. W Polsce rozpoznaje się go i leczy głównie u dzieci i młodzieży, jednak coraz częściej diagnozuje się go również u dorosłych. U osób dorosłych najczęściej występuje pod typ ADHD o nazwie ADD, czyli zaburzenia koncentracji uwagi bez nadpobudliwości ruchowej. Objawia się on roztargnieniem, brakiem umiejętności skupienia się na jednym zadaniu, zaczynaniu wielu projektów naraz i niekończeniu ich, niecierpliwością i impulsywnością. Jest to schorzenie, które nie leczone bardzo utrudnia codzienne funkcjonowanie, może też prowadzić do zaburzeń lękowych oraz depresji.

PRACA W CZASIE EPIDEMII

Kryzys związany z Koronawirusem może być szczególnie trudny dla osób ze zdiagnozowanym ADHD. Spędzając czas w domu osoby te są pozbawione struktury i zewnętrznej motywacji. Osoby z ADHD i ADD mogą mieć trudności z odnalezieniem się w sztywnym, narzuconym rytmie pracy, ale również potrzebują pewnej dozy struktury i regularności, by nie zagubić się w nadmiarze niestrukturyzowanych pomysłów i niedokończonych projektów. Praca zdalna, która stała się codziennością dla wielu z nas, wymaga dużej samodyscypliny, a nadmiar wolnego czasu stwarza idealne warunki do prokrastynacji i pogłębia dezorganizację. Chaos życiowy źle wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne oraz utrudnia wywiązywanie się z codziennych i zawodowych zobowiązań. Bycie aktywnym na tyle na ile jest to możliwe jest zdrowe i pomaga poradzić sobie z nową, nieznaną, kryzysową sytuacją. Jak to osiągnąć?

RADY DLA OSÓB Z ADHD

  • Wstawaj zawsze o tej samej porze.
  • Nie zapominaj o przyjmowaniu przepisanych leków.
  • Utrzymuj regularną higienę, nie chodź cały dzień w piżamie.
  • Nie leż cały dzień w łóżku. Wstań i poruszaj się.
  • Pij dużo wody.
  • Ustal stałe godziny pracy i trzymaj się ich.
  • Skup się na jednej czynności na raz.
  • Przynajmniej raz dziennie wyjdź z domu.


Jeśli potrzebujesz porozmawiać, czujesz, że wsparcie psychologiczne jest Ci potrzebne, zachęcamy do konsultacji psychologicznych prowadzonych online przez naszą Psycholog Aleksandrę Jerzmanowską. W sprawie umówienia konsultacji prosimy o kontakt: 535 021 194

4 kwietnia, 2020

KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE

Zaburzenie Obsesyjno-Kompulsyjne jest usytuowane wśród zaburzeń lękowych, nerwicowych związanych ze stresem. Zaburzenie to może występować pod postacią somatyczną. Może występować u dzieci, młodzieży i osób dorosłych, które przez znaczną część trwania aktualnego epizodu chorobowego nie postrzegają swoich objawów jako przesadnych, nadmiernych i pozbawionych sensu.

  • Występowanie objawów w postaci obsesji (myśli natrętnych) lub/i kompulsji (czynności natrętnych). Obsesje to nawracające, uporczywe myśli, wyobrażenia lub impulsy, które wdzierają się do świadomości wbrew woli chorego, odczuwane są jako natrętne, przeszkadzające, niewłaściwe, budzą lęk. Chory uświadamia je sobie jako własne, próbuje je zignorować lub pozbyć się ich, niejednokrotnie za pomocą innych myśli lub działań. Kompulsje to powtarzające się, niecelowe formy zachowania lub czynności psychiczne, które ujawniają się wbrew woli chorego i realizowane są w sposób stereotypowy, występują często jako odpowiedź na pojawiające się obsesje. Celem ich jest zmniejszenie lęku lub zapobieżenie określonej sytuacji.
  • Chory postrzega swoje objawy jako przesadne, nadmierne i pozbawione sensu lub przez znaczną część trwania aktualnego epizodu chory nie postrzega swoich objawów jako przesadnych, nadmiernych i pozbawionych sensu.
  • Powyższe objawy przysparzają choremu wielu zmartwień, zajmują mu wiele czasu (ponad godzinę dziennie), w znaczny sposób wpływają na jego normalną, codzienną aktywność zawodową lub szkolną, funkcjonowanie w społeczeństwie oraz relacje z innymi ludźmi.
  • Zaburzenia te nie są wynikiem spożywania substancji, np leków lub innych stanów chorobowych.

OBSESJE

Obsesje mają charakterystyczne cechy, które mogą występować w różnym nasileniu:

  • Intruzywność. Pojawienie się obsesji najczęściej jest prowokowane przez zewnętrzne bodźce; wdzierają się one do świadomości wbrew woli osoby, a ich obecność przerywa aktywność psychiczną bądź ją zaburza, przede wszystkim na skutek przyciągnięcia uwagi.
  • Nieakceptowalność. Jest spowodowana głównie obecnością negatywnych emocji towarzyszących obsesjom; poczucie braku akceptacji myśli i przeżywany niepokój mogą przyjmować różne nasilenie.
  • Subiektywny opór. Osoba, która doświadcza obsesji, czuje się zmuszona do walki z nią, chcąc ograniczyć jej dominację w świadomości; w związku z powyższym stosuje różne strategie kontroli np. poszukuje wsparcia, unika bodźców, racjonalizuje, próbuje rozpraszać uwagę, wykonuje kompulsyjne rytuały lub stosuje inne sposoby neutralizacji niepokoju. Bardzo często próby oporu są nieskuteczne, co daje poczucie utraty kontroli nad własnymi myślami.
  • Stopień, w jakim tematyka obsesji pozostaje w opozycji lub odwrotnie- odpowiada osobistemu postrzeganiu siebie, własnych kluczowych wartości, ideałów oraz zasad moralnych. Myśli, wyobrażenia i impulsy natrętne zwykle nie są tymi, które mogłyby zostać zaakceptowane jako zgodne z własnym systemem wartości.

KOMPULSJE

Definiowane są jako powtarzające się zachowania lub akty psychiczne, które są podejmowane w celu redukcji niepokoju. Główne cechy kompulsji to przede wszystkim powtarzalność i stereotypowy charakter, subiektywne poczucie przymusu ich wykonania, zmniejszone poczucie dowolnej kontroli nad nimi oraz uzyskana dzięki nim przejściowa redukcja niepokoju. Większość zachowań kompulsyjnych posiada cechy jawnego bądź utajonego rytuału. czyli działania o wyraźnym początku oraz końcu, które odbywa się zgodnie ze sztywnym wzorcem i w ustalonej kolejności.

ZABURZENIA WSPÓŁWYSTĘPUJĄCE

  1. Zaburzenia Lękowe. Wśród zaburzeń lękowych u dorosłych pacjentów z OCD najczęściej są obserwowane: fobia społeczna i agorafobia (lęk przed przebywaniem na otwartej przestrzeni, w miejscach publicznych). Mogą pojawić się napady paniki. W przypadku dzieci i młodzieży chorujących na OCD pojawiają się fobie i lęk.
  2. Depresja. Przebieg zaburzenia obsesyjno- kompulsyjnego często jest powikłany występowaniem zaburzeń depresyjnych. Zaburzenie obsesyjno- kompulsyjne u dzieci i młodzieży często występuje w skojarzeniu z depresją.
  3. Schizofrenia
  4. Zaburzenia Tikowe/ Zespół Gillesa de la Tourette’a (GTS). Na powiązania między tikami ruchowymi a czynnościami natrętnymi wskazywał już w 1885 roku Gilles de la Tourette. Zarówno OCD jak i Zespół Tourette’a mogą zacząć się w okresie dzieciństwa i mieć chroniczny, wieloletni przebieg.
  5. Zaburzenia Osobowości. OCD współwystępuje z zaburzeniami osobowości typu obsesyjno- kompulsyjnego (Obsessive Compulsive Personality Disorder-OCPD), określanych jako osobowość anankastyczna. Obserwowane cechy i zachowania stanowią integralną część charakteru i osobowości. Osoby z OCPD rzadko doświadczają występowania myśli bądź czynności natrętnych, często pojawia się perfekcjonizm, nadmierne kontrolowanie się i niezdecydowanie. zahamowanie w sferze emocjonalno-popędowej. Z drugiej strony zaburzenia osobowości typu obsesyjno-kompulsyjnego mają wiele cech wspólnych z całościowymi zaburzeniami rozwoju w postaci: braku spontaniczności w kontaktach z innymi ludźmi, potrzeby zachowania identyczności, stereotypowych zainteresowań, formalizmu, w związku z tym często są włączane w spektrum zaburzeń autystycznych. Istnieją badania, które wykazały, że niektórzy pacjenci z OCPD wykazywali w okresie dzieciństwa opóźniony rozwój mowy, problemy w interakcjach społecznych, opóźniony rozwój motoryczny, stereotypowe zainteresowania, drobne objawy neurologiczne, a więc cechy typowe dla całościowych zaburzeń rozwoju.

RODZAJE LECZENIA

LECZENIE FARMAKOLOGICZNE

Najskuteczniejszymi lekami stosowanymi w przypadku OCD są leki przeciwdepresyjne, a w szczególności selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Najczęściej używanymi lekami z tej grupy są: fluwoksamina (Luvox), fluoksetyna (Prozac), sertralina (Zoloft), paroksetyna (Paxil), citalopram (Celexa) i escitalopram (Lexapro). Serotonina jest neuroprzekaźnikiem wykorzystywanym przez komórki nerwowe do komunikacji między sobą. Leki typu SSRI spowalniają wychwyt zwrotny serotoniny, co sprawia,że większa jej ilość jest dostępna w komórce odbiorczej, a przez to jej działanie na mózg trwa dłużej. W przypadku osób ze zdiagnozowanym OCD niektóre receptory serotoniny mogą funkcjonować nieprawidłowo.

TERAPIA POZNAWCZO-BEHAWIORALNA

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest terapią zachowania i prowadzi do pozytywnych zmian w działaniu mózgu podobnych do efektów skutecznej terapii farmakologicznej. Terapia ta daje narzędzia do radzenia sobie z obsesjami i kompulsjami. Ekspozycja i zablokowanie reakcji jest główną techniką poznawczo-behawioralną stosowaną w leczeniu OCD. Celem jej jest zmniejszenie lęku i dyskomfortu poprzez habituację. Habituacja to naturalny proces wbudowany w nasz mózg, poprzez który ośrodkowy układ nerwowy przyzwyczaja się do powtarzających się przez dłuższy czas bodźców.


W Centrum Amygdala oferujemy diagnozę psychologiczną dzieci, młodzieży i osób dorosłych. Osoby zainteresowane umówieniem konsultacji zapraszamy do kontaktu: 535 021 194

28 marca, 2020

DEFINICJA

Za przemoc seksualną uznaje się takie sytuacje, w których dochodzi do wymuszenia zachowań o charakterze seksualnym. Zdarzeń, które mogą być traumatyzujące jest wiele- od wulgarnych żartów, komentarzy i zaczepiania w miejscach publicznych, przez naruszanie nietykalności cielesnej (dotykanie, poklepywanie, wymuszanie pocałunków) do prób lub wymuszania stosunków seksualnych.

Sprawca przemocy chce szybko osiągnąć satysfakcję seksualną kosztem ofiary, z pominięciem jej potrzeb i prawa odmowy uczestniczenia. Sprawca przemocy zwykle wcześniej planuje swoje działania, traktuje je jako utrwalony nawyk zaspokojenia popędu seksualnego z użyciem przemocy, w taki sposób wyładowuje agresję na innej osobie.

Dzieci, które są ofiarami przemocy seksualnej nie posiadają wiedzy o seksualności, co ogranicza ich skuteczną obronę przed tego rodzaju przemocą. Często osoby, które doznały przemocy we wczesnym dzieciństwie (3-8 lat) wspominają, że wiedziały, iż spotyka je coś złego, ale nie potrafiły właściwie zinterpretować sytuacji.

DZIECI-OFIARY PRZEMOCY SEKSUALNEJ

Najbardziej charakterystycznymi zdarzeniami traumy seksualnej małych dzieci (0-12 lat) są przede wszystkim akty przemocy ze strony osób o skłonnościach pedofilnych, często członków rodziny- ojczyma, ojca lub rodzeństwa. Akty seksualne ze strony członków rodziny określa się jako kazirodcze. Zależność od sprawcy, groźby, przywileje w zamian za przyzwolenie na zachowania seksualne, izolacja społeczna rodziny, wstyd, brak wiedzy o tym, gdzie szukać pomocy- to czynniki ukazujące sytuację dziecka uwikłanego w ten typ relacji. Dodatkowo negatywny wpływ traumy potęguje długi czas jej trwania (średnio około 3 lat) i występujące czasem nieme przyzwolenie ze strony matki dla relacji kazirodczego męża z dzieckiem.

Kazirodcze kontakty seksualne mają negatywny wpływ na rozwój emocjonalny, seksualny oraz społeczny. Wpływ ten dostrzegany jest w okresie dorastania i utrzymuje się w życiu dorosłym ofiar. Ofiary przemocy ze strony członków rodziny często dopiero po wielu latach zmagań z objawami depresji, uzależnienia od alkoholu, po kilku bezowocnych próbach stworzenia udanego związku zgłaszają się po pomoc psychologiczną. Najczęściej traumatyczne zachowania seksualne wobec dzieci polegają na całowaniu lub manipulowaniu w obrębie narządów płciowych ofiary lub namawianiu dziecka do stymulacji lub całowaniu genitaliów sprawcy.

NASTĘPSTWA TRAUMY SEKSUALNEJ

Początkowe występowanie smutku może przybrać formę klinicznej depresji, a stany lęku- napadów paniki lub fobii przed miejscami związanymi z aktem przemocy seksualnej. Częstym następstwem są zaburzenia snu, obniżona samoocena, zagrożenie podjęcia próby samobójczej lub nadużywanie substancji psychoaktywnych.

Zespół stresu pourazowego (PTSD) jest jedną z najczęstszych reakcji na przeżycie traumy seksualnej. U osób, które przeżyły traumę seksualną i u których zdiagnozowano PTSD mogą pojawić się następujące objawy:

  • nadwrażliwość emocjonalna
  • odtwarzanie przeżytej traumy w snach
  • trudności w zasypianiu
  • fobie związane z miejscem lub innymi bodźcami odnoszącymi się do traumatycznego zdarzenia
  • izolowanie się od otoczenia
  • lęk przed ponowną traumą
  • przeżywanie w umyśle traumy, tak jakby działa się ponownie

POMOC PSYCHOLOGICZNA

Uspokojenie ofiary przemocy, oddzielenie jej od sprawcy, zmiana miejsca przebywania, zapewnienie stałej obecności kogoś bliskiego to cele pierwszego etapu interwencji kryzysowej. Najczęściej spotykanymi objawami psychopatologicznymi obserwowanymi po latach od traumy są depresja (wraz z podejmowaniem prób samobójczych), nadużywanie bądź uzależnienie od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych, kłopoty ze stworzeniem stabilnego związku i niezadowolenie ze swojego życia seksualnego. Mogą pojawić się również objawy PTSD, zaburzenia snu, fobie, lęk przed ponownym przeżyciem traumatycznego doświadczenia, wycofanie z kontaktów społecznych. Terapia nie usuwa wspomnień traumy, pozwala natomiast przyjąć je i traktować jak element historii własnego życia.


W centrum „Amygdala” zapraszamy na konsultacje do psychotraumatologa Michała Dolistowskiego tel: 796-881-238