Kategoria: ZABURZENIA OSOBOWOŚCI

28 czerwca, 2020

centrum Amygdala dyplomowanym psychologiem diagnostą -certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego- jest Michał Dolistowski. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE DSM-5

Stały wzorzec zachowań i reakcji emocjonalnych związany z poczuciem wyższości (w wyobraźni i zachowaniu), potrzebą bycia podziwianym i brakiem zdolności do współodczuwania, rozpoczynający się u młodych dorosłych, charakteryzujący się co najmniej 5 z poniższych:
1. Wielkościowe przekonania co do swojej wartości (np. wyolbrzymianie swoich osiągnięć i talentów, oczekiwanie bycia traktowanym lepiej niż inni, pomimo braku znaczących osiągnięć).
2. Pochłonięcie wyobrażeniami o sukcesie, władzy, doskonałości, pięknie lub miłości idealnej.
3. Przekonanie o byciu kimś wyjątkowym i niepowtarzalnym, rozumianym wyłącznie przez osoby (lub instytucje) o wysokim statusie społecznym i zdolnym do przebywania wyłącznie w towarzystwie takich osób.
4. Nadmierna potrzeba bycia podziwianym.
5. Poczucie bycia uprzywilejowanym (irracjonalne oczekiwanie bycia szczególnie traktowanym lub zakładanie z góry, że różne oczekiwania zostaną spełnione).
6. Wykorzystywanie innych osób do osiągnięcia swoich celów.
7.Brak zdolności współodczuwania: niechęć do rozpoznawania lub identyfikowania się z uczuciami albo potrzebami innych osób.
8. Częste poczucie zazdrości wobec innych lub przekonanie o tym, że to inni są zazdrośni.
9.Aroganckie, wyniosłe zachowywanie się lub postawa.

OBJAWY KLINICZNE

Pacjenci z narcystycznym zaburzeniem osobowości zwykle zgłaszają się na terapię, ponieważ ktoś z otoczenia stawia im ultimatum, tracą dostęp do cennych zasobów albo stoją w obliczu utraty (domniemanego lub rzeczywistego) statusu w pracy lub sankcji dyscyplinarnych spowodowanych nieodpowiedzialnym, krzywdzącym, agresywnym zachowaniem bądź nadużyciem władzy. Takim bodźcem może być zerwanie relacji z partnerem lub dzieckiem albo niepomyślne zdarzenie, na przykład tymczasowa utrata prawa jazdy bądź inna kara za naruszenie przepisów w poczuciu specjalnych przywilejów i bycia “ponad prawem”.

Narcystyczne zaburzenie osobowości to utrwalony, usztywniony i nieprzystosowawczy wzorzec przeżyć wewnętrznych i zachowań, w którym osoba skupia się na wyolbrzymianiu i ochronie poczucia własnej wielkości, tworzy relacje pozbawione empatii i równości oraz nie może prawidłowo się rozwijać. Osobowość narcystyczna współwystępuje z zaburzeniami nastroju (zwłaszcza hipomanią i dystymią), anoreksją, zaburzeniami spowodowanymi używaniem substancji psychoaktywnych (w szczególności kokainy) oraz innymi zaburzeniami osobowości (najczęściej z osobowością histrioniczną,borderline, antyspołeczną i paranoiczną).

Do cech klinicznych tego zaburzenia należą zachowania i stwierdzenia, które sygnalizują wyolbrzymione poczucie własnej wielkości, chęć rywalizacji oraz oczekiwanie specjalnych względów przy nikłym wglądzie w siebie i w sytuację. Pacjent narcystyczny z dużą pewnością siebie domaga się uznania swoich osiągnięć, dóbr materialnych, przymiotów fizycznych i statusu społecznego. W ten sposób chroni się przed przekonaniami o własnej niższości i niezasługiwaniu na miłość oraz przed poczuciem wstydu.

NAJWAŻNIEJSZE CELE W TERAPII

Pacjent z rozpoznaniem narcystycznego zaburzenia osobowości przy pomocy terapeuty: 1) uczy się rozpoznawać nieprzystosowawcze tryby radzenia sobie w życiu i ograniczać ich funkcjonowanie, 2) rozwija umiejętności związane z regulacją emocjonalną, a w szczególności uczy się tolerować chwilową frustrację, niedoskonałości i normalne emocje, 3) uczy się szacunku i empatii wobec uczuć, granic i autonomii innych osób, a także odraczania gratyfikacji w kontekście społecznym, 4) zaczyna przywiązywać większą wagę do naturalnych talentów i zalet oraz wartości człowieka, 5) zaczyna z większym zaangażowaniem odgrywać stosowne role społeczne i przestrzegać zasady wzajemności. Te wszystkie elementy pracy terapeutycznej służą rozwijaniu trybu zdrowego dorosłego. Pacjent zaczyna definiować siebie i odnosić się do innych w sposób mniej defensywny i w mniejszym stopniu oparty na rywalizacji. Sukces można mierzyć tym, czy pacjent uczy się dbać o własne emocje, nakłada na siebie i otoczenie bardziej elastyczne wymagania, w sytuacjach społecznych potrafi kontrolować impulsy, przestrzega zasadę wzajemności oraz angażuje się w stosowne role w zależności od potrzeb.

25 czerwca, 2020

W centrum Amygdala Psychotraumatologiem prowadzącym terapię PTSD metodą przedłużonej ekspozycji jest Michał Dolistowski. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.


Złożony zespół stresu pourazowego (cPTSD) łączy cechy zaburzenia stresowego pourazowego i zaburzenia osobowości. Kryteria cPTSD obejmują objawy stresu pourazowego (ponowne przeżywanie, unikanie i poczucie zagrożenia) oraz 3 grupy objawów nazywane łącznie zaburzeniem organizacji self: dysregulację emocjonalną, negatywny obraz siebie i zaburzenia w relacjach.

Kryteria PTSD obejmują 3 grupy objawów:

  1. Objawy ponownego doświadczania w teraźniejszości wydarzenia urazowego- w formie intruzywnych wspomnień, którym towarzyszy lęk lub przerażenie, flashbacków lub koszmarów sennych.
  2. Unikanie myśli czy wspomnień dotyczących wydarzenia urazowego lub unikanie czynności i sytuacji je przypominających.
  3. Objawy poczucia zagrożenia związane z przeżywaniem zagrożenia w teraźniejszości, wyrażające się nadmierną czujnością lub wzmożoną reakcją na bodźce np. na nieoczekiwany hałas.

O ile Zaburzenie Osobowości typu Borderline obejmuje zmienny niestabilny obraz siebie oraz burzliwe związki międzyludzkie, charakteryzujące się skrajnościami (idealizacja i dewaluacja) lub przesycone lękiem przed odrzuceniem, o tyle w cPTSD obraz siebie jest stabilniejszy, stale negatywny, a relacje- nacechowane unikaniem zamiast chaotycznym zaangażowaniem.

STYL PRZYWIĄZANIA

Zaburzenie osobowości typu Borderline cechuje się głównie zdezorganizowanym typem przywiązania. Nie jest to jedyny styl przywiązania obserwowany w tej grupie- niektórzy pacjenci prezentują styl ambiwalentny albo lękowy. Pacjenci z PTSD/cPTSD mogą prezentować różne typy przywiązania, zarówno zorganizowane, jak i zdezorganizowane.

PSYCHOTERAPIA

W przypadku zaburzenia osobowości typu Borderline istnieje kilka udowodnionych naukowo metod leczenia: terapia oparta na mentalizacji, terapia skoncentrowana na przeniesieniu, terapia schematów i terapia dialektyczno-behawioralna. Do leczenia cPTSD proponowany jest fazowy model terapii. Pierwsza faza skupiona jest na stabilizacji funkcjonowania- stosuje się w znacznej mierze psychoedukację na temat zaburzenia i objawów stresu pourazowego, naukę umiejętności radzenia sobie z objawami PTSD oraz metody poprawiające dysregulację emocjonalną. W tej fazie może znaleźć zastosowanie wiele technik wypracowanych przez terapię dialektyczno-behawioralną (DBT). Praca nad urazowymi wspomnieniami rozpoczyna się dopiero w fazie drugiej, po osiągnięciu odpowiedniego poziomu stabilizacji. Ma to uchronić pacjenta przed nasileniem się objawów wynikającym z przedwczesnego podjęcia tematu traumy. Celami przepracowania traumy są integracja różnych aspektów urazowego doświadczenia (wspomnień, emocji, wrażeń sensomotorycznych) i przeżycie żałoby związanej ze stratami, które spowodowało to doświadczenie. Metodami pracy mogą być terapie o udowodnionej skuteczności w PTSD : terapia poznawczo-behawioralna skoncentrowana na traumie (TF-CBT), terapia przedłużonej ekspozycji oraz terapia EMDR. Faza trzecia polega na integracji zmian uzyskanych w różnych obszarach codziennego życia.

1 13 czerwca, 2020

centrum Amygdala oferujemy terapię dialektyczno-behawioralną u Aleksandry Radomskiej. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587.

Dialektyczna Terapia Behawioralna (DBT) stworzona przez Marshę Linehan w 1987 roku łączy behawioryzm z filozofią buddyjską i opiera się na teorii biospołecznej. W terapii DBT relacja terapeutyczna uwzględnia balansowanie terapeuty pomiędzy dwoma biegunami: akceptacją, empatią i uprawomocnianiem pacjenta a konfrontacją, zmianą, szanowaniem potrzeb terapeuty przez pacjenta. Terapia DBT stosowana jest w psychoterapii osobowości typu Borderline. Terapia DBT jest odmianą terapii poznawczo-behawioralnej (CBT). Łączy behawioryzm z filozofią buddyjską opartą na uważności, akceptacji emocji i łączeniu przeciwieństw. Jest rekomendowana w leczeniu nawracających samouszkodzeń.

MODEL OSOBOWOŚCI TYPU BORDERLINE

Dialektyczna terapia behawioralna autorstwa Marshy Linehan opiera się na stworzonej przez nią teorii biospołecznej. Zaburzenie osobowości typu Borderline rozumie się w niej jako efekt interakcji czynników biologicznych oraz środowiskowych. Pacjenci z zaburzeniem osobowości typu Borderline mają ponadprzeciętnie reaktywny układ nerwowy o niskim progu pobudzenia. Emocje są wyzwalane łatwo i długo się utrzymują. Do takiego stanu rzeczy mogą przyczynić się czynniki genetyczne, czynniki zaistniałe w okresie płodowym (używanie substancji psychoaktywnych przez matkę w czasie ciąży, doświadczanie przez nią stresu), traumatyczne wydarzenia z okresu niemowlęcego i poniemowlęcego. U osób z tym zaburzeniem układ limbiczny odpowiadający za regulację emocji funkcjonuje nieprawidłowo.

Według Linehan do rozwinięcia zaburzenia osobowości typu Borderline przyczynia się unieważniające środowisko. Stanowią je rodziny, w który osobiste doświadczenia dzieci są trywializowane, odrzucane, lekceważone czy też podlegają karze. W rodzinach zaniedbujących rodzice sami często cierpią na zaburzenia osobowości lub choroby psychiczne, nadużywają substancji psychoaktywnych, stosują przemoc lub dopuszczają się molestowania seksualnego. Nie są zdolni do zaspokojenia podstawowych potrzeb swoich dzieci, stąd ich emocje są zazwyczaj przeoczane i unieważniane i spotykają się z gniewną reakcją rodziców. Dziecko uczy się, że swoje doświadczenie emocjonalne musi stłumić bądź wyeskalować je do skrajnych rozmiarów. Podobne mechanizmy kształtują się u dziecka z rodziny typu “doskonałego”, w której doświadczenie emocji jest oznaką słabości, złej woli, braku kompetencji, niedostatku dyscypliny lub motywacji.

Marsha Linehan podkreśla, że zaburzenie osobowości typu Borderline szczególnie często występuje u kobiet. W rodzinach zaniedbujących, “doskonałych” czy w przypadku molestowania- unieważniające środowisko przyczynia się do utraty zaufania do osobistych interpretacji wydarzeń i odczuć oraz do nieumiejętności radzenia sobie z nimi (regulacji emocji). Osoba z zaburzeniem osobowości typu Borderline oscyluje pomiędzy całkowitym tłumieniem emocji a zupełnym brakiem kontroli nad nimi.

TERAPIA I RELACJA TERAPEUTYCZNA

Terapia DBT bazuje na założeniach, do których należą:

  1. Pacjenci radzą sobie najlepiej, jak mogą oraz chcą poprawy swojego stanu. Według filozofii dialektycznej przyczyną niepowodzeń nie są deficyty motywacyjne, lecz strach, wstyd, brak praktyki w ćwiczeniu nowych zachowań, błędne przekonania.
  2. Jeśli pacjenci przerywają terapię lub ich stan nie ulega poprawie, czy wręcz się pogarsza, oznacza to najczęściej, że terapia nie była prowadzona prawidłowo lub była nieskuteczna.
  3. Terapeuta potrzebuje stałej superwizji i wsparcia zespołu konsultacyjnego DBT.

Terapeuta pracujący według wytycznych dialektycznej terapii behawioralnej ma za zadanie zmienić podejście pacjenta do przeżywania emocji. Częstym stanem, w jakim znajdują się pacjenci, jest emocjonalna podatność na zranienie. Przejawiają oni wtedy niezwykłą wrażliwość, ich emocje są bardzo intensywne i długotrwałe. Pacjenci nie są wtedy w stanie zapanować nad złością lub lękiem– mają obawy, uciekają od bodźców lękowych, nie mogą podjąć rozsądnych zachowań, myślą w sposób skrajny, doświadczają licznych fizycznych dolegliwości, np. przyspieszonego bicia serca, duszności, zawrotów głowy, wymiotów. Podczas terapii DBT pacjenci uczeni są obserwowania i opisywania emocji, zachęcani są do troski o siebie, budują poczucie kompetencji, uczeni są działań sprzecznych z aktualnymi emocjami (np. zamiast wycofywać się- uczą się by porozmawiać z partnerem, zamiast atakować-uczą się zachować spokój lub przeprosić).

Stanem przeciwnym do emocjonalnej podatności na zranienie jest samounieważnienie. W tym stanie pacjent bagatelizuje własne przeżycia emocjonalne i przecenia łatwość rozwiązywania problemów życiowych. W następstwie tego nie ufa własnym emocjom i sobie. Na swoje doświadczenia emocjonalne reaguje wstydem, krytyką lub karą. Stawia sobie nierealnie wysokie wymagania, a kiedy nie jest w stanie ich spełnić- pragnie się ukarać. Samounieważnienie nie prowadzi do lepszego rozwiązywania problemów, ale do ich stłumienia bądź późniejszej eskalacji.

Terapeuta słucha, przyjmuje nieosądzającą postawę, wydobywa emocje pacjenta i współczuje mu w bólu. Pomaga przy opisywaniu emocji- ich przyczyn, myśli z nimi związanych, doznań fizycznych, niezrealizowanych pragnień. Podkreśla, że te emocje są właściwe, że pacjent ma prawo się tak czuć. Terapeuta dopuszcza, że uczucia pacjenta mogą być inne niż on zakłada. W stanie aktywnej bierności pacjent jest bierny i zależny, ale poświęca wiele energii na szukanie wsparcia u innych i u terapeuty. W tym stanie pacjent nie wierzy, że jest zdolny do zachowania rozwiązującego problem.

W stanie pozornej kompetencji pacjent przeżywa obawy przed poproszeniem o pomoc. Często pozorna kompetencja przejawia się tym, że pacjent jest niekompetentny w jednych obszarach, np zarządzaniu pieniędzmi, a nie jest w innych lub jest kompetentny w jednym momencie (bezpiecznym), a nie jest w innym, bądź jest w stanie udzielać rad innym, a nie umie ich zastosować we własnym życiu. Terapeuta stawia wymagania w sposób życzliwy oraz zachęca pacjenta do współuczestnictwa, a nie tylko biernego proszenia o pomoc. Kiedy pacjent przejawia pozorną kompetencję, terapeuta uprawomocnia jego emocje, poszukuje obszarów zranienia, zachęca do zauważenia i akceptacji dyskomfortu psychicznego.

Powstrzymywana żałoba to tendencja pacjentów do unikania lub powstrzymywania skrajnych lub bolesnych emocji. Pacjenci mają problem z przeżyciem i zaakceptowaniem straty, opłakiwaniem jej i pogodzeniem się z nią, ponieważ doświadczają uczucia bezradności i braku kontroli nad emocjami. W obliczu powstrzymywanej żałoby rolą terapeuty jest pomoc w konstruktywnym doświadczeniu procesu żałoby oraz odwrócenie zahamowania emocjonalnego. Terapeuta uczy pacjenta, że doświadczenie to można przetrwać. Pacjent uczy się przeżywania emocji bez podejmowania jakichkolwiek działań.

PODSUMOWANIE

Zdarzenia w relacji terapeutycznej mogą być źródłem treści poruszanych w terapii, znajdują się wysoko w hierarchii poruszanych problemów, ponieważ są czynnikami kolidującymi z terapią. W terapii DBT nie szuka się analogii do zachowań z dzieciństwa, ale przeprowadza się analizę behawioralną problemu umożliwiającą wgląd oraz opisuje się uczucia, by rozwinąć umiejętności regulacji emocji. W terapii tej kładzie się nacisk na aktywność i samodzielne radzenie sobie z problemami.

1 9 czerwca, 2020

centrum Amygdala dyplomowanym psychologiem diagnostą -certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego- jest Michał Dolistowski. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

Osobowość histrioniczną cechuje przesadna emocjonalność, egzaltacja oraz potrzeba przyciągania uwagi. Osoby z tym zaburzeniem przykładają dużą wagę do wyglądu fizycznego i najswobodniej czują się w centrum uwagi. Ich reakcje emocjonalne sprawiają wrażenie nieadekwatnie wyolbrzymionych, chwiejnych. Pacjenci z tym zaburzeniem reagują przesadnie i nazbyt emocjonalnie. Łatwo ulegają silnym emocjom, reagują irracjonalnymi wybuchami złości bądź furią. Ich relacje z ludźmi są problematyczne; otoczenie postrzega je jako osoby płytkie, roszczeniowe, nadmiernie zależne, przeczulone.

Relacje interpersonalne, w jakie angażują się pacjenci z histrionicznym zaburzeniem osobowości, są burzliwe i nie przynoszą im satysfakcji. Uzależnienie od uwagi innych ludzi powoduje, że osoby te są szczególnie podatne na lęk przed rozłąką i zgłaszają się na terapię, gdy boleśnie przeżywają rozpad związku. Powszechnym problemem, z jakim pacjenci ci zgłaszają się na terapię, są zaburzenia lękowe Do innych częstych komplikacji związanych z osobowością histrioniczną, które powodują, że pacjent zaczyna szukać pomocy, należą uzależnienie od alkoholu i nadużywanie substancji psychoaktywnych.

OBJAWY KLINICZNE

KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE OSOBOWOŚCI HISTRIONICZNEJ ZAWARTE W DSM-5

Stały wzorzec zachowań i reakcji emocjonalnych związany z nadmiernie wyrażoną emocjonalnością i potrzebą koncentrowania na sobie uwagi, rozpoczynający się u młodych dorosłych i występujący w różnych warunkach, charakteryzujący się co najmniej 5 z poniższych:

1. Pacjent czuje się źle w sytuacjach, w których cała uwaga nie jest skoncentrowana wokół niego.

2. Relacje z innymi często charakteryzują się niedostosowanym w kontekście zachowaniem seksualnym.

3. Wykazuje szybko zmieniający się i powierzchowny sposób wyrażania emocji.

4. Stale wykorzystuje wygląd fizyczny w celu skupienia na sobie uwagi.

5. Używa stylu wypowiedzi, który jest bogaty w emocje i ubogi w konkretne informacje.

6. Zachowuje się “na pokaz”, teatralnie, ma nadmierną potrzebę pokazywania emocji.

7. Łatwo ulega wpływom innych osób i okoliczności.

8. Traktuje związki jakby były głębsze niż w rzeczywistości są.

Pacjenci z histrionicznym zaburzeniem osobowości mają problemy z tolerowaniem frustracji i źle znoszą sytuacje, w których nie są w centrum uwagi. Osoby z tym zaburzeniem żyją w przekonaniu, że w pojedynkę sobie nie poradzą, potrzebują więc innych ludzi. Odczuwają strach przed odrzuceniem. Pacjenci ci reagują na brak aprobaty gwałtownymi tyradami i wybuchami złości, a także żądaniami. Pacjenci z tym zaburzeniem czują się niekompetentni.

CELE PSYCHOTERAPEUTYCZNE

Cele powinny być szczegółowe, konkretne, zrozumiałe i akceptowalne dla pacjenta. Celem głównym w psychoterapii osobowości histrionicznej jest pogłębienie poczucia bezpieczeństwa emocjonalnego i wzmocnienie schematów zdrowego dorosłego. Miarą sukcesu procesu psychoterapeutycznego jest to, czy pacjent uczy się tolerować sytuacje, w których jest pozbawiony uwagi i aprobaty otoczenia, przyswaja umiejętność efektywnej komunikacji i nabywa umiejętności społeczne, okazuje innym więcej empatii i zwiększą wiarą w siebie potrafi radzić sobie z napięciami w interakcjach oraz sytuacjami, w których podlega ocenie. Psychoterapia może również objąć, takie cele jak:

  1. Zwiększenie świadomości emocji i rozwijanie umiejętności ich regulacji, aby pacjent lepiej tolerował frustrację.
  2. Weryfikacja trafności obaw przed odrzuceniem oraz złagodzenie skrajnych interpretacji dezaprobaty i utraty uwagi. Wzmacnianie wiary w siebie, aby pacjent potrafił radzić sobie z realistyczną krytyką i odrzuceniem asertywnie broniąc siebie.
  3. Rozwijanie umiejętności komunikacji i umiejętności społecznych. Pogłębianie empatii dla innych, szukanie zdrowych sposobów nawiązywania bliższego kontaktu z ludźmi. Rozwijanie umiejętności słuchania i przyjmowania odmiennego niż własny punktu widzenia.
  4. Pogłębianie poczucia własnej skuteczności, umiejętności rozwiązywania własnych problemów oraz poczucia tożsamości, które będą mniej uzależnione od uwagi otoczenia.

1 31 maja, 2020

centrum Amygdala oferujemy terapię dialektyczno-behawioralną u Aleksandry Radomskiej. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587.

Ze względu na częstość występowania wynoszącą około 3% w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości, zaburzenie osobowości typu borderline (BPD) należy do najczęstszych zaburzeń psychicznych. Głównymi problemami są zaburzenia regulacji emocji, tożsamości i interakcji społecznej. W ostatnich latach opracowano wiele metod terapeutycznych, wśród których są 3 o potwierdzonej naukowo skuteczności: terapia dialektyczno behawioralna (DBT), terapia oparta na mentalizacji (MTB) i terapia schematu.

REGULACJA EMOCJI

Często dominują stany intensywnego napięcia, które są przeżywane jako zewnętrzna niechęć i udręczenie, często towarzyszą im dysfunkcjonalne zachowania mające przynieść ulgę, ale dające ją tylko na chwilę, takie jak samookaleczenia, epizody niekontrolowanego objadania się lub używanie alkoholu. Często też pojawia się też uczucia, takie jak: poczucie winy, wstyd, bezsilność i pogarda dla siebie samego.

ZABURZENIA TOŻSAMOŚCI

W zaburzeniu osobowości typu Borderline pojawiają nastęujące zaburzenia tożsamości:

  • absorpcja roli (pełne oddanie się tylko jednej roli społecznej)
  • uczucie “wewnętrznego rozdarcia”
  • bolesna bezpostaciowość (brak jednej stałej tożsamości)
  • brak akceptacji roli

ZABURZENIA INTERAKCJI SPOŁECZNYCH

Relacje interpersonalne wyróżniają dwie zauważalne cechy, wyraźna obawa, że zostanie się opuszczonym i niski odczuwany poziom bezpieczeństwa w relacji u osób z BPD. Problemy w interakcjach społecznych polegają na problemach z prawidłową interpretacją emocji, potrzeb, wyobrażeń, zamiarów, oczekiwań i opinii innych.

Z jednej strony osoby z BPD cechują się silną potrzebą bliskości społecznej, bezpieczeństwa, z drugiej strony silnie wyrażonym lękiem przez właśnie taką bliskością społeczną.

PSYCHOTERAPIA OPARTA NA DOWODACH

W psychoterapii zaburzenia osobowości typu Borderline wykorzystywane są 3 programy terapeutyczne o udowodnionej skuteczności:

Przyjęło się, że już na początku terapii zostają ustalone granice czasowe. W przypadku większości terapii obejmują one okres od roku do 3 lat. Wszystkie formy terapii charakteryzują się jasnymi regułami i ustaleniami dotyczącymi postępowania w przypadku zamiarów samobójczych, interwencji kryzysowych i naruszenia zasad terapii. Są one uzgadniane na początku terapii i tworzą kontrakt terapeutyczny.

W terapii BPD ustala się kolejność celów terapii: w pierwszej kolejności są zawsze leczone próby samobójcze lub uporczywe myśli samobójcze. Do celów o najważniejszym priorytecie zalicza się również wzorce zachowań lub myśli, które zagrażają samemu procesowi terapii lub silnie obciążają terapeutów lub współpacjentów.

Psychoterapia BPD łączy ze sobą różne moduły terapeutyczne, takie jak terapię indywidualną, grupową, farmakoterapię i interwencje kryzysowe (coaching telefoniczny). Integralną częścią terapii jest superwizja lub interwizja psychoterapeutów.

TERAPIA DIALEKTYCZNO BEHAWIORALNA

Terapia Dialektyczno Behawioralna (DBT) została opracowana w latach 80. XX wieku. przez Marshę Linehan jako ambulatoryjna terapia dla przewlekle zagrożonych samobójstwem pacjentek z diagnozą BPD. Terapia ta dzieli się na kilka faz.

Stadium I koncentruje się na ciężkich zaburzeniach kontroli zachowania, takich jak tendencje samobójcze, samookaleczenia, wybuchy agresji. Stadium II DBT koncentruje się na istotnych problemach związanych ze współwystępowaniem innych zaburzeń: zaburzenia stresowego pourazowego PTSD, zaburzeń odżywiania się, nadużywania narkotyków i alkoholu lub uogólnionego lęku społecznego.

W pierwszym etapie leczenia terapia indywidualna skupia się na poprawie motywacji do mających nastąpić zmian oraz dokładnym rozumieniu sytuacji oraz problemów emocjonalnych i poznawczych leżących u podstawy każdego dysfunkcjonalnego wzorca zachowań. Podczas treningu umiejętności uczy się regulacji emocji, tolerancji na stres, uważności i adekwatności zachowania w trakcie interakcji społecznej. Coaching telefoniczny zajmuje się wzmacnianiem wykorzystywania nabytych umiejętności w życiu codziennym.

W drugiej fazie terapii wchodzi w grę modyfikacja rozpoczętego procesu leczenia pod kątem zaburzeń współwystępujących np. leczenie zaburzenia stresowego pourazowego lub ciężkich postaci zaburzeń odżywiania się.

TERAPIA OPARTA NA MENTALIZACJI

Terapię opartą na mentalizacji (MTB, Mentalisation Based Therapy) opracowali badacze zorientowani psychodynamicznie. Terapia ta opiera się na założeniu, że u osób z BPD występują trudności z powodu wczesnych zaburzeń systemu przywiązania. Dlatego na podstawie obserwacji zachowań innych innych ludzi osoby z BPD mają trudności z wyciąganiem wniosków na temat zamiarów innych.

Ważnym elementem terapii opartej na mentalizacji jest relacja terapeutyczna. W MTB cele są zhierarchizowane i w pierwszej kolejności skoncentrowane na poprawie regulacji emocji.

TERAPIA SCHEMATU

Jeffrey E. Young opracował terapię schematu (Schema Therapy) do leczenia zaburzeń osobowości, opierając się na “terapii poznawczej w zaburzeniach osobowości” Becka. Postulował, że tzw. schematy, w dzieciństwie i w ciągu dalszego życia powstają ze wspomnień, emocji, myśli oraz doznań cielesnych jako głęboko utrwalone wzorce, które następnie kreują każde zachowanie. Schematy służą przede wszystkim bezpieczeństwu spójności wewnętrznej, a przez wpływ na uwagę i interpretacje mają tendencję do powtarzania się oraz utrwalania w ciągu życia.

Terapia schematu jest terapią skupioną na poprawie umiejętności pacjenta w rozpoznawaniu aktywnych schematów, sprawdzania ich funkcjonalności w aktualnych kontekstach i rewidowaniu odpowiednio do potrzeb.

2 15 marca, 2020

W centrum „Amygdala” zapraszamy na konsultacje do Psychotraumatologa Michała Dolistowskiego, który jest dyplomowanym psychologiem diagnostą- certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

Po przeżyciu silnego urazu psychicznego następują czasem głębokie i trwałe zaburzenia pamięci, które są istotą zaburzeń dysocjacyjnych. Nazywa się je dysocjacyjnymi, ponieważ polegają na współistnieniu lub przemienności kilku procesów psychicznych bez ich wzajemnej świadomości i bez oddziaływania pomiędzy nimi. Następuje oderwanie pewnego obszaru pamięci od świadomości. Teoretycy sądzą, że utrata pamięci pozwala człowiekowi uciec przed nietolerowanym lękiem, jaki niesie za sobą uraz.

Doświadczenie dysocjacji może mieć następujące objawy:

  • amnezja– znaczny okres życia ulega zapomnieniu
  • depersonalizacja– człowiek czuje się oddzielony od siebie- jakby chodził dzięki ruchom innych osób albo patrzył na siebie z zewnątrz
  • derealizacja– świat wydaje się nierealny
  • pomieszanie tożsamości– człowiek nie jest pewny własnej tożsamości
  • zmiana tożsamości– osoba wykazuje niezwykłe umiejętności, o których nie wiedziała

Istnieją 3 rodzaje zaburzeń dysocjacyjnych:

  • amnezja dysocjacyjna– utrata pamięci wskutek silnego urazu, jak śmierć dziecka albo koniec kariery zawodowej
  • zaburzenia depersonalizacji– trwałe doświadczenie oddzielenia od własnego umysłu lub ciała
  • dysocjacyjne zaburzenia tożsamości (zaburzenia osobowości wielorakiej)- dwie lub więcej odrębnych tożsamości istnieje w tej samej osobie i każda z nich prowadzi samodzielne życie.

AMNEZJA DYSOCJACYJNA

Jak zostało wspomniane wcześniej amnezja to utrata pamięci. Amnezja globalna/uogólniona. Wszystkie szczegóły życia osobistego zacierają się. Tego rodzaju amnezja ma tendencję do nawrotów, ponad 40 % pacjentów powtórnie przeżywa jej epizod. Amnezja wsteczna. Polega na zapomnieniu wszystkich faktów bezpośrednio poprzedzających uraz. Amnezja pourazowa. Ten rodzaj amnezji opisuje utratę pamięci zdarzeń po wypadku. Amnezja następcza. Oznacza trudności w zapamiętywaniu nowego materiału. Amnezja selektywna/kategorialna. Ten rodzaj amnezji występuje wtedy, gdy zacierają się tylko wspomnienia faktów związanych z pewnym tematem.

Amnezję może powodować również uraz fizyczny, na przykład wylew krwi do mózgu lub uszkodzenia w skutek alkoholizmu, choroby Alzheimera czy udaru. Osoby z amnezją dysocjacyjną wykazują 4 charakterystyczne cechy utraty pamięci, które nie występują w amnezji o podłożu fizycznym. Po pierwsze, w amnezji dysocjacyjnej następuje utrata przeszłości, zarówno bliskiej, jak i odległej- pacjent nie pamięta, ile ma rodzeństwa, nie przypomina sobie dobrze znanych faktów z dalekiej przeszłości ani co jadł na śniadanie, zanim stracił pamięć. Po drugie, osoba z amnezją dysocjacyjną nie pamięta własnej tożsamości- nazwiska, adresu, zawodu, nienaruszony pozostaje natomiast magazyn wiedzy ogólnej. Chory nadal wie, kto jest prezydentem, jaki mamy dzień tygodnia. Po trzecie, osoby z amnezją dysocjacyjną dobrze pamiętają to, co się wydarzyło od czasu wystąpienia amnezji. Amnezja dysocjacyjna często nagle się cofa. Niekiedy ustępuje w ciągu kilku godzin lub dni, a po 24 godzinach od przywrócenia pamięci można nawet przypomnieć sobie traumatyczny epizod, który spowodował niepamięć. Amnezja dysocjacyjna współwystępuje z pourazowym zaburzeniem stresowym (PTSD), samookaleczeniem i dysfunkcjami seksualnymi.

ZABURZENIA DEPERSONALIZACJI

Doświadczenie z pogranicza śmierci jest typowym przykładem doświadczenia głębokiej depersonalizacji. W tym stanie człowiek czuje się odłączony od własnego ciała i umysłu. Powtarzające się epizody depersonalizacji nazywa się zaburzeniami depersonalizacji. W takim stanie człowiek może czuć się jak automat albo czuje, jakby znajdował się we śnie. Emocje są spłaszczone i rozmyte, odczuwa się brak poczucia kontroli. Człowiek ma świadomość rzeczywistości i wie, że to nie dzieje się naprawdę. Osoby z tymi zaburzeniami często mają wypaczone doświadczenie kształtów i przedmiotów. Zaburzenia depersonalizacji występują łącznie z depresją, hipochondrią, narkomanią, lękiem panicznym, fobią i zaburzeniem stresu pourazowego (PTSD).

DYSOCJACYJNE ZABURZENIA TOŻSAMOŚCI

Dysocjacyjne zaburzenia tożsamości polegają na występowaniu dwóch lub więcej różnych tożsamości (osobowości) u tego samego człowieka. W tych zaburzeniach również główną rolę odgrywa amnezja. Zwielokrotnione tożsamości i amnezja wszystkich pozostałych wcieleń służą łagodzeniu nietolerowanego lęku. Niepamięć- definiowana jako “niezdolność odtworzenia ważnych informacji dotyczących własnej osoby”- stanowi część diagnozy. Zaburzenia dysocjacyjne rozpoczynają się od wypieranego urazu z okresu dzieciństwa, przed którym człowiek broni się tworząc inne tożsamości. Terapia tego zaburzenia polega na reintegracji tożsamości.

Poszczególne osobowości pacjenta mogą mieć różne wspomnienia, pragnienia, postawy, zainteresowania, uzdolnienia, wiedzę, moralność, orientację seksualną, wiek, sposób mówienia, wyniki testów psychologicznych i badań fizjologicznych (częstotliwość pracy serca, ciśnienie krwi, EEG). Każda osobowość ma też inny charakter pisma. Wśród osób z dysocjacyjnymi zaburzeniami tożsamości jest przewaga kobiet. Tożsamości różnią się także pod względem zdrowia psychicznego. Często tożsamość dominująca jest osobowością najzdrowszą. Tożsamość dominująca nie zawsze jest najzdrowsza i wtedy tożsamość wtórna czasami jej współczuje i stara się pomóc.

Dysocjacyjne zaburzenia tożsamości rozwijają się na skutek przebytego traumatycznego doświadczenia między 4 a 6 rokiem życia. Dysocjacyjne zaburzenia tożsamości mają wiele wspólnego z pourazowymi zaburzeniami stresowymi (PTSD). Osoby radzą sobie z urazem przez tworzenie odrębnej tożsamości, która bierze na siebie problem. Pacjenci posługują się nową tożsamością, aby bronić się przed przykrymi doznaniami w dalszym życiu.

PSYCHOTERAPIA

Zgodnie z podejściem poznawczym terapeuta rozpoznaje automatyczne myśli pacjenta, uczy go dyskutowania z irracjonalnymi myślami i sprzeciwiania się im oraz próbuje znaleźć przyczyny, z powodu których irracjonalne myśli są dla pacjenta wiarygodne.

W terapii psychodynamicznej pierwszym etapem jest uświadomienie pacjentowi problemu. Terapeuta przywołuje alternatywne osobowości i pozwala im się swobodnie wypowiadać. Pacjentowi poleca słuchać tych wypowiedzi, a następnie przedstawia mu niektóre tożsamości. Pacjent ma możliwość zdecydowania, które aspekty tożsamości chce zachować.

2 7 marca, 2020

centrum Amygdala dyplomowanym psychologiem diagnostą oraz psychotraumatologiem -certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego- jest Michał Dolistowski. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

STRACH I LĘK

Strach jest reakcją na niebezpieczeństwo. Czując niebezpieczeństwo, doświadczamy reakcji strachu, która składa się z 4 aspektów:

  • składniki poznawcze- rozpoznanie bezpośredniego zagrożenia życia lub części ciała
  • składniki somatyczne-natychmiastowa reakcja organizmu na niebezpieczeństwo
  • składniki emocjonalne- uczucie przerażenia i panika
  • składniki behawioralne- ucieczka, bezruch albo walka

Elementy poznawcze. Są to spostrzeżenia bezpośredniej krzywdy wywołanej przez konkretne, rozpoznawalne zagrożenie. Spostrzeżenia wywołują cielesne reakcje strachu. Elementy somatyczne. Obejmuje dwie klasy reakcji organizmu: zmiany zewnętrzne i wewnętrzne. Do reakcji zewnętrznych należy: bladość skóry, gęsia skórka, krople potu, wilgoć dłoni, rozszerzone źrenice, drżenie ust, napięcie mięśni. Do reakcji wewnętrznych należą: przyspieszenie rytmu serca, skurcz śledziony, zwiększone wydzielanie czerwonych ciałek krwi, aby zapewnić więcej tlenu, przyspieszenie i pogłębienie oddechu, rozszerzenie dróg oddechowych, wydzielanie adrenaliny z nadnerczy do krwi, uwalnianie przez wątrobę glukozy i kwasów tłuszczowych zużywanych przez mięśnie, zahamowanie wydzielania kwasu żołądkowego, wyłączenie układu immunologicznego, a w wypadku nagłego silnego stresu- utrata kontroli nad pęcherzem i zwieraczem. Elementy emocjonalne. Obejmują poczucie przerażenia, paniki, mdłości, drżenie, mrowienie skóry. Elementy behawioralne. Obejmują dwa rodzaje zachowań. Mimowolne reakcje niepokoju oraz reakcje sprawcze, które są próbami uczynienia czegoś z przedmiotem strachu.

FOBIA

Fobia jest stałą reakcją strachu, nieproporcjonalną do rzeczywistego zagrożenia. Objawy fobii to: utrzymujący się strach przed określonymi sytuacjami, nieproporcjonalny do rzeczywistego zagrożenia, silny strach lub panika w rzeczywistym kontakcie z niebezpieczeństwem, rozpoznanie, że strach jest nadmierny lub nieuzasadniony, unikanie sytuacji fobicznych, objawy, których nie można przypisać innym zaburzeniom. Fobie nie poddają się kontroli, mimo chęci uwolnienia się od strachu.

FOBIA SPECYFICZNA

Wyróżniamy 5 klas fobii specyficznych: fobie przed zwierzętami (koty, psy, ptaki, szczury, węże, owady), fobie przed środowiskiem naturalnym (brud, wysokość, ciemność, wiatr, woda, prąd), fobie sytuacyjne (mosty, windy, podróż samolotem, tunele, zamknięte pomieszczenia, publiczne środki transportu), fobie przed krwią, zastrzykami, skaleczeniem oraz fobie związane z chorobą i śmiercią.

FOBIA SPOŁECZNA

Osoby cierpiące na fobię społeczną boją się bycia obserwowanym. Obawiają się, że ich zachowanie spowoduje upokorzenie lub zażenowanie, które doprowadzi do napadu paniki. Rozumieją, że strach jest nadmierny lub nieuzasadniony, ale nadal unikają sytuacji, które ich zdaniem wywołują lęk. Fobie specyficzne i społeczne współistnieją z depresją i zaburzeniami lękowymi.

POCHODZENIE FOBII

Proponuje się zarówno biologiczne, jak i behawioralne wyjaśnienia fobii. Wyjaśnienia biologiczne. Fobie mają charakter genetyczny i neurofizjologiczny. Osoby cierpiące na fobie wykazują nieprawidłowości w poziomie serotoniny i dopaminy. Serotonina i dopamina to neuroprzekaźniki odpowiadające za dobre samopoczucie. Badania wskazują, że rozwój fobii zależy w dużej mierze od działania ciała migdałowatego, obszaru, związanego z tworzeniem się skojarzeń emocjonalnych.

TERAPIA FOBII

Trzy terapie behawioralne okazały się szczególnie skuteczne w leczeniu fobii: systematyczne odwrażliwianie (desensytyzacja), ekspozycja i modelowanie. Systematyczna desensytyzacja. Opracowana w latach 50-tych przez psychiatrę Josepha Wolpe’a obejmuje trzy fazy: trening relaksacji, budowanie hierarchii i odwarunkowywanie. Najpierw terapeuta uczy pacjenta głębokiej relaksacji mięśniowej, techniki polegającej na tym że pacjent siedzi lub leży z zamkniętymi oczami i całkowicie rozluźnia mięśnie. Następnie z pomocą terapeuty pacjent tworzy hierarchię sytuacji budzących strach, w której najwyższą rangę ma wyobrażenie sceny najbardziej przerażającej, a najniższą scena wywołująca tylko niewielkie zaniepokojenie. Odwarunkowywanie to wywoływanie reakcji wykluczającej się ze strachem.

Ekspozycja. Terapia ekspozycji jest nazywana również zanurzeniem lub testowaniem rzeczywistości. Procedura ekspozycji polega na tym, że pacjent cierpiący na fobię zgadza się, wyobrazić sobie sytuację fobiczną lub pozostawać w niej przez dłuższy czas, nie próbując uciekać. Terapia ekspozycji w swojej najnowocześniejszej wersji posługuje się rzeczywistością wirtualną.

Modelowanie. Trzecią skuteczną terapią fobii jest modelowanie. Procedura modelowania polega na tym, że pacjent cierpiący na fobię przygląda się, jak ktoś, kto nie ma fobii, podejmuje zachowania, do których pacjent jest niezdolny. Widząc, że ktoś inny nie odnosi krzywdy, można opanować strach. Następnie terapeuta angażuje stopniowo pacjenta w ćwiczenia.

ZABURZENIA PO STRESIE URAZOWYM (PTSD)

PTSD w rozwinięciu to Post Traumatic Stress Diorder. Rozwija się ono na skutek przeżytych nieszczęść i tragedii życiowych tj. gwałt, przeżycie kataklizmu, śmierć bliskiej osoby, bycie ofiarą przemocy, bycie ofiarą lub świadkiem wypadku. Innymi słowy jest to doświadczenie, bycie świadkiem lub zetknięcie się z wydarzeniem, w którym zachodzi niebezpieczeństwo śmierci lub zranienia. Kryteriami tego zaburzenia są:

  • przeżywanie urazu ciągle na nowo w snach, przebłyskach pamięci i w rozmyślaniach
  • obojętność na świat, unikanie bodźców (np. myśli, uczuć, miejsc, ludzi), które przypominają pacjentowi o urazie
  • doświadczanie objawów lęku i pobudzenia, które nie występowały przed urazem, takich jak zaburzenia snu, nadmierna czujność, trudności ze skupieniem uwagi, impulsywność, drażliwość
  • niemożność przypomnienia sobie ważnych szczegółów traumatycznego przeżycia
  • ograniczenie zainteresowań i aktywności, poczucie wyobcowania
  • utrzymywanie się objawów ponad miesiąc

W pierwszym miesiącu po urazie nie należy mówić o zaburzeniach stresu pourazowego. W tym okresie zespół objawów określa się jako ostre zaburzenia stresowe.

TERAPIA ZABURZEŃ STRESU POURAZOWEGO

Terapia ekspozycji. Jest procedurą wygaszania lub habituacji, w której pacjenci są wielokrotnie wystawieni na bodźce wywołujące strach. Terapia ekspozycji w PTSD polega na tym, że ofiary przeżywają traumę ponownie w wyobraźni, przezwyciężając skłonność do dystansowania się od tego doświadczenia. Przeżycia są rejestrowane na taśmie, a pacjent ma za zadanie kilkakrotnie odtworzyć nagranie.

LĘK PANICZNY

Lęk paniczny polega na nawracających napadach przerażenia. Lęk paniczny z agorafobią polega na tym, że pacjenci boją się wychodzić z domu, przebywać na otwartej przestrzeni lub w tłumie albo znaleźć się w sytuacji, w której mogą źle się poczuć nie móc uciec i nie mieć znikąd pomocy. Agorafobia często zaczyna się od napadu paniki, a później pacjent boi się, że kolejny napad paniki nastąpi, gdy znajdzie się w miejscu publicznym.

OBJAWY NAPADU PANIKI

Emocjonalnie opanowuje człowieka silny niepokój, przerażenie lub poczucie wyobcowania. Fizycznie napad paniki polega na ostrej reakcji ciała (brak tchu, zawroty głowy, kołatanie serca, drżenie, dreszcze lub ból w klatce piersiowej).

ZABURZENIA OBSESYJNO-KOMPULSYWNE

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne składają się z obsesji i kompulsji. Obsesje są powracającymi myślami, wyobrażeniami lub impulsami, które przenikają do świadomości, często są niespójne i trudno się ich pozbyć lub nimi kierować. Kompulsje są reakcjami na obsesyjne myśli. Polegają one na sztywnych rytuałach (mycie rąk, sprawdzanie) lub na czynnościach umysłowych (liczenie, powtarzanie słów w myśli), które człowiek czuje się zmuszony wykonywać w reakcji na obsesje, albo odwracanie jakiś groźnych zdarzeń lub sytuacji.

26 lutego, 2020

Zapraszamy na konsultacje psychologiczne do psychoterapeutki CBT Weroniki Molińskiej. Osoby zainteresowane umówieniem konsultacji zapraszamy do kontaktu tel: 790-250-587

Ludzie z zaburzeniem osobowości unikającej mają poczucie nieadekwatności i są wyjątkowo wrażliwi na to, co myślą o nich inni. Uczucie nieadekwatności prowadzi do społecznego zahamowania. Osoba, u której zdiagnozowano zaburzenie osobowości unikającej może starać się unikać pracy, szkoły i wszelkich działań, które wymagają kontaktów towarzyskich lub interakcji z innymi ludźmi.

Osoby z tym zaburzeniem często czujnie oceniają ruchy i wyrażenia tych, z którymi mają kontakt. Bardzo obawiają się, że zareagują na krytykę rumieniąc się lub płacząc. Inni ludzie opisują je jako nieśmiałe, samotne i odizolowane.

Główne problemy związane z tym zaburzeniem występują w funkcjonowaniu społecznym i zawodowym. Niska samoocena i nadwrażliwość na odrzucenie często powodują, że osoba z tym schorzeniem ogranicza kontakty osobiste, społeczne i zawodowe. Pomimo izolacji osoba z zaburzeniem osobowości unikającej pragnie uczuć i akceptacji.

Zachowania unikające mogą również negatywnie wpływać na ich funkcjonowanie w pracy, ponieważ osoby te starają się unikać sytuacji społecznych, które mogą być ważne dla spełnienia podstawowych wymagań pracy lub awansu. Na przykład mogą unikać spotkań i wszelkich interakcji społecznych ze współpracownikami lub szefem.

Zaburzenie osobowości jest trwałym wzorcem wewnętrznego doświadczenia i zachowania, które odbiega od normy kulturowej, w której żyje dana osoba. Wzorzec ten jest widoczny w dwóch lub więcej z następujących obszarów: poznanie, oddziaływanie, funkcjonowanie interpersonalne lub kontrola impulsów. Trwały wzór jest nieelastyczny i wszechobecny w szerokim zakresie sytuacji osobistych i społecznych. Zazwyczaj prowadzi do znacznego niepokoju lub upośledzenia społecznego, pracy lub innych obszarów funkcjonowania. Wzór jest stabilny i trwa długo, a jego początek można prześledzić od wczesnej dorosłości lub okresu dojrzewania. Zaburzenie to często występuje z depresją, zaburzeniami lękowymi i innymi zaburzeniami osobowości.

DIAGNOZA KLINICZNA

Zaburzenie osobowości unikającej zwykle objawia się we wczesnej dorosłości i obejmuje większość następujących objawów:

  • Unikanie czynności zawodowych, które wiążą się ze znacznym kontaktem interpersonalnym, ze względu na obawę przed krytyką, dezaprobatą lub odrzuceniem
  • Niechęć do angażowania się w życie towarzyskie, chyba że jest się lubianym
  • Powściągliwość w intymnych związkach z obawy przed wstydem lub wyśmianiem
  • Odrzucenie w sytuacjach społecznych
  • Unikanie nowych sytuacji interpersonalnych ze względu na poczucie nieadekwatności
  • Niechęć do podejmowania osobistego ryzyka lub angażowania się w jakiekolwiek nowe działania, ponieważ mogą okazać się zawstydzające

Jeśli zaburzenie to zostanie zdiagnozowane u dziecka lub nastolatka, cechy muszą być obecne przez co najmniej rok. Podobnie jak większość zaburzeń osobowości, zwykle zmniejsza się wraz z wiekiem.

PROCES DIAGNOZY

Zaburzenia osobowości zwykle diagnozowane są przez psychologa lub psychiatrę. Wiele osób z zaburzeniem osobowości unikającej nie szuka leczenia, dopóki zaburzenie nie zacznie znacząco wpływać na ich życie. Psycholog lub psychiatra porównuje objawy i historię życia z kryteriami diagnostycznymi.

PRZYCZYNY ZABURZENIA OSOBOWOŚCI UNIKAJĄCEJ

Większość specjalistów uważa, że za powstanie zaburzenia osobowości unikającej odpowiadają czynniki biopsychospołeczne. Przyczyny mogą być spowodowane czynnikami biologicznymi i genetycznymi, czynnikami społecznymi (interakcje z rodziną i przyjaciółmi) oraz czynnikami psychologicznymi (osobowość, temperament, umiejętności radzenia sobie ze stresem).

PSYCHOTERAPIA

Leczenie zwykle obejmuje psychoterapię krótko i długoterminową. Psychoterapia krótkoterminowa koncentruje się na bezpośrednich problemach w życiu danej osoby, dając jej dodatkowe umiejętności radzenia sobie i narzędzia, które mogą pomóc. Istnieje kilka rodzajów psychoterapii, dzięki którym można leczyć zaburzenie osobowości unikającej: terapia poznawczo-behawioralna (CBT), trening umiejętności społecznych oraz terapia schematów.

terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) osoby uczą się rozpoznawać swoje niedokładne, niepomocne poznanie i podstawowe przekonania oraz rozwijać zdrowsze, bardziej adaptacyjne. Na przykład terapeuta pomaga osobie badać i kwestionować przekonania o ich nieadekwatności i niższości oraz o gotowości innych do ich krytykowania i odrzucania.

Kolejnym elementem CBT jest udział w eksperymentach behawioralnych, które podważają zachowania osób w zakresie bezpieczeństwa (np. Nie trzymanie kubka przed szefem, ponieważ obawiają się, że zostaną odrzuceni za widoczne drżenie).

Terapia CBT może również obejmować szkolenie umiejętności społecznych , które uczy efektywnych sposobów poruszania się w sytuacjach społecznych i pielęgnowania relacji międzyludzkich. Na przykład osoby mogą uczyć się i ćwiczyć wszystko, od nawiązania odpowiedniego kontaktu wzrokowego po zaproszenie kogoś na randkę.

Terapia schematów (ST) wykorzystuje szereg technik, w tym interpersonalne, poznawcze, behawioralne i empiryczne. Opiera się na teorii, że osoby z zaburzeniami osobowości mają różne wszechobecne, nieprzystosowalne systemy przekonań i style radzenia sobie, które wywodzą się z dzieciństwa. ST ma na celu uzdrowienie i zmianę tych „trybów schematu”.

1 22 grudnia, 2019

centrum Amygdala oferujemy terapię dialektyczno-behawioralną u Aleksandry Radomskiej. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587 .

Terapia Dialektyczno- Behawioralna (DBT) opiera się na teorii biospołecznej funkcjonowania osobowości. Zgodnie z jej głównym założeniem, osobowość z pogranicza (Borderline) jest przede wszystkim dysfunkcją systemu regulacji emocji; jest rezultatem nieprawidłowości biologicznych w połączeniu z pewnymi dysfunkcjami środowiska, a także ich interakcji w czasie. Unieważniające środowiska w okresie dzieciństwa przyczyniają się do rozwoju dysregulacji emocji; nie umieją one także nauczyć dziecka sposobów nazywania i regulacji emocji, tolerancji na cierpienie emocjonalne oraz tego, kiedy powinno ufać swoim reakcjom emocjonalnym jako odzwierciedleniu prawomocnych interpretacji zdarzeń.

Osoby dorosłe z zaburzeniem osobowości typu Borderline przyswajają sobie charakterystyczne cechy środowiska unieważniającego. Mają zatem skłonność do unieważniania własnych przeżyć emocjonalnych oraz poszukiwania u innych adekwatnego odzwierciedlenia rzeczywistości zewnętrznej. Reakcja wstydu- charakterystyczna reakcja na niedające się kontrolować negatywne emocje u osób z zaburzeniem osobowości typu Borderline- jest naturalnym rezultatem dorastania w środowisku społecznym, które “zawstydza” osoby okazujące emocjonalną podatność na zranienie.

Dysregulacja emocjonalna jest spowodowana wysoką emocjonalną podatnością na zranienie w połączeniu z niezdolnością do regulacji emocji. Trudności te mają swoje źródło w predyspozycjach biologicznych, które zaostrzają określone doświadczenia środowiskowe.

Charakterystyczne cechy emocjonalnej podatności na zranienie obejmują dużą wrażliwość na bodźce emocjonalne, intensywność emocjonalną i powolny powrót do emocjonalnego poziomu wyjściowego. “Duża wrażliwość” oznacza, że osoba osoba szybko reaguje i ma niski próg reakcji emocjonalnych, to znaczy niewiele trzeba, by wywołać reakcję emocjonalną. Zdarzenia, które nie będą zaprzątać uwagi innych ludzi, przypuszczalnie zaniepokoją osobę emocjonalnie podatną na zranienie.

Przyczyny biologiczne zaburzenia osobowości typu Borderline mogą być różne: od wpływów genetycznych, poprzez niekorzystne zdarzenia w okresie płodowym, po środowiskowe oddziaływania na rozwój mózgu i układu nerwowego w okresie wczesnego dzieciństwa. Coraz więcej dowodów przemawia za tym, że stres środowiskowy doświadczany przez matkę w okresie ciąży może mieć szkodliwy wpływ na późniejszy rozwój dziecka.

Unieważniające środowisko to takie otoczenie, w którym komunikaty o osobistych przeżyciach spotykają się z niekonsekwentnymi, niewłaściwymi i skrajnymi reakcjami. Wyrażanie prywatnych przeżyć nie jest uprawomocniane; jest natomiast często karane lub trywializowane. Doświadczanie bolesnych emocji, jak również czynniki, które osobie przeżywającej emocje wydają się przyczynowo związane z cierpieniem emocjonalnym, są lekceważone. Interpretacje osoby dotyczące jej zachowania, w tym doświadczanie zamiarów i motywacji związanych z zachowaniem, są odrzucane.

Unieważnienie ma dwie podstawowe cechy. Po pierwsze, wskazuje ono osobie, że myli się ona zarówno w swym opisie, jak i analizach własnych przeżyć, w szczególności w ujmowaniu tego, co wywołuje jej emocje, przekonania i działania. Po drugie, przypisuje ono jej przeżycia społecznie nieakceptowanym cechom charakterystycznym lub cechom osobowości. Środowisko może upierać się, że osoba czuje coś, czego, jej zdaniem, ona nie czuje, lubi lub woli coś, czego, jej zdaniem, ona nie lubi, albo zrobiła coś, czego, jej zdaniem, nie zrobiła. Negatywne formy wyrażania emocji mogą być przypisywane takim cechom, jak skłonność do przesadnego reagowania, nadwrażliwość, zniekształcone spostrzeganie zdarzeń czy niezdolność do przyjęcia pozytywnej postawy. Pozytywne formy wyrażania emocji, przekonania, plany, działania mogą być w podobny sposób unieważniane przez przypisywanie ich brakowi roztropności, naiwności, nadmiernej idealizacji czy niedojrzałości. Osobiste przeżycia i formy ekspresji emocjonalnej nie są uważane za uprawnione reakcje na zdarzenia.

Emocjonalnie unieważniające środowiska są nietolerancyjne wobec przejawów negatywnych emocji. Komunikowana postawa unieważniającego środowiska przypomina pogląd: “poradzisz sobie o własnych siłach, bez żadnej pomocy z zewnątrz”; jest to przekonanie, że każda osoba, która wystarczająco się stara, może tego dokonać. Indywidualna sprawność i osiągnięcia są wysoko cenione, przynajmniej w odniesieniu do kontrolowania emocjonalnej ekspresyjności i ograniczania wymagań wobec środowiska.

Konsekwencje unieważniających środowisk są następujące. Po pierwsze, z powodu nieuprawomocniania ekspresji emocjonalnej unieważniające środowisko nie uczy dziecka nazywania emocji, w sposób zgodny z normą obowiązującą w jego szerszej grupie społecznej. Ponieważ problemy emocjonalnie podatnego na zranienie dziecka nie są dostrzegane, niewiele wysiłku wkłada się w próby rozwiązania problemów. Każe się dziecku kontrolować swoje emocje, zamiast uczyć je, jak właściwie to robić. Po drugie, w wyniku przeceniania łatwości rozwiązywania problemów życiowych środowisko nie uczy dziecka znoszenia dolegliwości psychicznych ani formułowania realistycznych celów i oczekiwań. Po trzecie, przez niekonsekwentne karanie z powodu wyrażania komunikatów o negatywnych emocjach i sporadyczne nagradzanie przejawów skrajnych lub spotęgowanych emocji środowisko uczy dziecko oscylowania między emocjonalnym zahamowaniem a skrajnymi stanami emocjonalnymi. Środowisko takie nie umie nauczyć dziecka, kiedy ma ono ufać swoim reakcjom emocjonalnym i poznawczym jako odzwierciedleniu prawomocnych interpretacji indywidualnych i sytuacyjnych zdarzeń. Unieważniające środowisko uczy dziecko aktywnego unieważniania własnych przeżyć i poszukiwania w swoim środowisku społecznym wskazówek, jak ma myśleć, czuć i działać.

Istnieją 3 rodzaje unieważniających rodzin: rodzina chaotyczna, rodzina doskonała, i rodzina typowa. W rodzinie chaotycznej mogą występować problemy z nadużywaniem substancji psychoaktywnych, problemy finansowe lub rodzice, którzy dużo czasu spędzają poza domem. Potrzeby dzieci w takiej rodzinie lekceważy się i w konsekwencji unieważnia.

W rodzinie doskonałej rodzice nie potrafią tolerować przejawów negatywnych emocji u swoich dzieci. Taka postawa może wynikać z takich przyczyn, jak stresująca praca, niezdolność do tolerowania negatywnych emocji lub egoizmu.

Skłonność pacjentów z zaburzeniem osobowości typu Borderline do powstrzymywania reakcji emocjonalnych, lub do podejmowania takich prób, może przyczynić się do braku silnego poczucia tożsamości. Odrętwienie związane z zahamowanymi emocjami jest często odbierane jako pustka.

11 listopada, 2019

centrum Amygdala oferujemy terapię dialektyczno-behawioralną u Aleksandry Radomskiej. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 790-250-587.

Głównym celem terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT) jest zastąpienie nieskutecznych zachowań reakcjami skutecznymi. Celem treningu umiejętności DBT jest udzielenie osobie pomocy w zdobyciu potrzebnych zdolności. Są cztery odrębne moduły treningu umiejętności: uważność, skuteczność interpersonalna, regulacja emocji i tolerancja na dolegliwości psychiczne.

Standardowo trening umiejętności prowadzi się w grupach liczących 6-8 uczestników plus 2 osoby prowadzące raz w tygodniu przez 2,5 godziny (2 godziny z młodzieżą). Uczestnicy odbywają jeden pełny cykl treningu umiejętności w ciągu 6 miesięcy.

Moduł skuteczności interpersonalnej koncentruje się na tym, w jaki sposób pacjenci mogą zmniejszyć swój ból i cierpienie, wchodząc w skuteczne interakcje. Moduł regulacji emocji zakłada, że chociaż sytuacja może powodować ból i cierpienie, reakcje osoby również mogą się zmienić. Moduł tolerancji na dolegliwości psychiczne zakłada, że chociaż pojawia się wiele bólu i cierpienia, można je znieść oraz zaakceptować i przeżyć swoje życie mimo problemów.

Terapia i trening umiejętności DBT są skuteczne u osób:

  • z diagnozą zaburzeń osobowości (np. Borderline)
  • z diagnozą zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD)
  • z diagnozą zaburzeń psychicznych ( zaburzenia lękowe, odżywiania się, zaburzenia nastroju)
  • zgłaszających myśli i próby samobójcze
  • stosujących zachowania autodestrukcyjne (np. rozdrapywanie ran)
  • doświadczających przemocy lub przemocy w rodzinie
  • doświadczających nasilonych emocji tj. wstyd, poczucie winy, wrażliwość na krytykę, gniew, zazdrość, poczucie osamotnienia, powstrzymywana żałoba, poczucie smutki, nadmierny smutek, strach

WYTYCZNE TERAPEUTYCZNE TRENINGU UMIEJĘTNOŚCI

Uczestnicy, który porzucają trening umiejętności, nie są wykluczeni z treningu umiejętności. Tylko osoby, które opuszczą cztery zaplanowane sesje treningu umiejętności z rzędu, zostają wykluczone z terapii i nie mogą ponownie do niej przystąpić przez okres ujęty w kontrakcie terapeutycznym.

Uczestnicy grupowego treningu umiejętności wzajemnie się wspierają. Do wzajemnego udzielania sobie wsparcia zalicza się: zachowanie poufności, regularne uczęszczanie na sesje, ćwiczenie umiejętności DBT między sesjami, uprawomocnianie, udzielanie niekrytycznych informacji zwrotnych oraz gotowość do przyjęcia pomocy.

Uczestnicy, którzy mają się spóźnić na sesję lub ją opuścić, powiadamiają o tym z wyprzedzeniem.

Uczestnicy nie namawiają innych do angażowania się w zachowania problemowe. Do zachowań problemowych należą: przychodzenie na sesje pod wpływem alkoholu lub narkotyków. Jeśli jednak alkohol lub narkotyki zostały już spożyte, pacjenci mają przyjść na sesję i zachowywać się jak osoby czyste i trzeźwe.

Uczestnicy, którzy przejawiają tendencje samobójcze lub cierpią na poważne zaburzenia, muszą jednocześnie uczestniczyć w terapii indywidualnej.

ZAŁOŻENIA TERAPII I TRENINGU DBT

Ludzie radzą sobie najlepiej jak mogą.


Ludzie chcą poprawy swojego stanu.


Ludzie muszą zmienić swoje reakcje behawioralne, jeśli ich życie ma być inne.


Ludzie muszą nauczyć się nowych zachowań. Nowe umiejętności behawioralne powinny być przećwiczone w tych sytuacjach, w których są potrzebne.


Wszystkie zachowania (działania, myśli, emocje) mają swoją przyczynę.


Ustalenie i zmiana przyczyn zachowania jest skuteczniejszym środkiem do zmiany niż osądzanie i obwinianie.

CELE BEHAWIORALNE TRENINGU UMIEJĘTNOŚCI

Powstrzymanie zachowań, które mogą zniweczyć ukończenie treningu umiejętności. Do tego typu zachowań należą zachowania autodestrukcyjne: np. odrywanie strupów tak, by zaczęły krwawić.


Nabywanie i utrwalanie umiejętności. Większość czasu na treningu umiejętności jest poświęcona nabywaniu i utrwalaniu umiejętności behawioralnych DBT: uważności, tolerancji na dolegliwości psychiczne, regulacji emocji i skuteczności interpersonalnej.


Redukowanie zachowań kolidujących z terapią.