31 maja, 2020

WSTĘP

Ze względu na częstość występowania wynoszącą około 3% w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości, zaburzenie osobowości typu borderline (BPD) należy do najczęstszych zaburzeń psychicznych. Głównymi problemami są zaburzenia regulacji emocji, tożsamości i interakcji społecznej. W ostatnich latach opracowano wiele metod terapeutycznych, wśród których są 3 o potwierdzonej naukowo skuteczności: terapia dialektyczno behawioralna (DBT), terapia oparta na mentalizacji (MTB) i terapia schematu.

REGULACJA EMOCJI

Często dominują stany intensywnego napięcia, które są przeżywane jako zewnętrzna niechęć i udręczenie, często towarzyszą im dysfunkcjonalne zachowania mające przynieść ulgę, ale dające ją tylko na chwilę, takie jak samookaleczenia, epizody niekontrolowanego objadania się lub używanie alkoholu. Często też pojawia się też uczucia, takie jak: poczucie winy, wstyd, bezsilność i pogarda dla siebie samego.

ZABURZENIA TOŻSAMOŚCI

W zaburzeniu osobowości typu Borderline pojawiają nastęujące zaburzenia tożsamości:

  • absorpcja roli (pełne oddanie się tylko jednej roli społecznej)
  • uczucie “wewnętrznego rozdarcia”
  • bolesna bezpostaciowość (brak jednej stałej tożsamości)
  • brak akceptacji roli

ZABURZENIA INTERAKCJI SPOŁECZNYCH

Relacje interpersonalne wyróżniają dwie zauważalne cechy, wyraźna obawa, że zostanie się opuszczonym i niski odczuwany poziom bezpieczeństwa w relacji u osób z BPD. Problemy w interakcjach społecznych polegają na problemach z prawidłową interpretacją emocji, potrzeb, wyobrażeń, zamiarów, oczekiwań i opinii innych.

Z jednej strony osoby z BPD cechują się silną potrzebą bliskości społecznej, bezpieczeństwa, z drugiej strony silnie wyrażonym lękiem przez właśnie taką bliskością społeczną.

PSYCHOTERAPIA OPARTA NA DOWODACH

W psychoterapii zaburzenia osobowości typu Borderline wykorzystywane są 3 programy terapeutyczne o udowodnionej skuteczności:

Przyjęło się, że już na początku terapii zostają ustalone granice czasowe. W przypadku większości terapii obejmują one okres od roku do 3 lat. Wszystkie formy terapii charakteryzują się jasnymi regułami i ustaleniami dotyczącymi postępowania w przypadku zamiarów samobójczych, interwencji kryzysowych i naruszenia zasad terapii. Są one uzgadniane na początku terapii i tworzą kontrakt terapeutyczny.

W terapii BPD ustala się kolejność celów terapii: w pierwszej kolejności są zawsze leczone próby samobójcze lub uporczywe myśli samobójcze. Do celów o najważniejszym priorytecie zalicza się również wzorce zachowań lub myśli, które zagrażają samemu procesowi terapii lub silnie obciążają terapeutów lub współpacjentów.

Psychoterapia BPD łączy ze sobą różne moduły terapeutyczne, takie jak terapię indywidualną, grupową, farmakoterapię i interwencje kryzysowe (coaching telefoniczny). Integralną częścią terapii jest superwizja lub interwizja psychoterapeutów.

TERAPIA DIALEKTYCZNO BEHAWIORALNA

Terapia Dialektyczno Behawioralna (DBT) została opracowana w latach 80. XX wieku. przez Marshę Linehan jako ambulatoryjna terapia dla przewlekle zagrożonych samobójstwem pacjentek z diagnozą BPD. Terapia ta dzieli się na kilka faz.

Stadium I koncentruje się na ciężkich zaburzeniach kontroli zachowania, takich jak tendencje samobójcze, samookaleczenia, wybuchy agresji. Stadium II DBT koncentruje się na istotnych problemach związanych ze współwystępowaniem innych zaburzeń: zaburzenia stresowego pourazowego PTSD, zaburzeń odżywiania się, nadużywania narkotyków i alkoholu lub uogólnionego lęku społecznego.

W pierwszym etapie leczenia terapia indywidualna skupia się na poprawie motywacji do mających nastąpić zmian oraz dokładnym rozumieniu sytuacji oraz problemów emocjonalnych i poznawczych leżących u podstawy każdego dysfunkcjonalnego wzorca zachowań. Podczas treningu umiejętności uczy się regulacji emocji, tolerancji na stres, uważności i adekwatności zachowania w trakcie interakcji społecznej. Coaching telefoniczny zajmuje się wzmacnianiem wykorzystywania nabytych umiejętności w życiu codziennym.

W drugiej fazie terapii wchodzi w grę modyfikacja rozpoczętego procesu leczenia pod kątem zaburzeń współwystępujących np. leczenie zaburzenia stresowego pourazowego lub ciężkich postaci zaburzeń odżywiania się.

TERAPIA OPARTA NA MENTALIZACJI

Terapię opartą na mentalizacji (MTB, Mentalisation Based Therapy) opracowali badacze zorientowani psychodynamicznie. Terapia ta opiera się na założeniu, że u osób z BPD występują trudności z powodu wczesnych zaburzeń systemu przywiązania. Dlatego na podstawie obserwacji zachowań innych innych ludzi osoby z BPD mają trudności z wyciąganiem wniosków na temat zamiarów innych.

Ważnym elementem terapii opartej na mentalizacji jest relacja terapeutyczna. W MTB cele są zhierarchizowane i w pierwszej kolejności skoncentrowane na poprawie regulacji emocji.

TERAPIA SCHEMATU

Jeffrey E. Young opracował terapię schematu (Schema Therapy) do leczenia zaburzeń osobowości, opierając się na “terapii poznawczej w zaburzeniach osobowości” Becka. Postulował, że tzw. schematy, w dzieciństwie i w ciągu dalszego życia powstają ze wspomnień, emocji, myśli oraz doznań cielesnych jako głęboko utrwalone wzorce, które następnie kreują każde zachowanie. Schematy służą przede wszystkim bezpieczeństwu spójności wewnętrznej, a przez wpływ na uwagę i interpretacje mają tendencję do powtarzania się oraz utrwalania w ciągu życia.

Terapia schematu jest terapią skupioną na poprawie umiejętności pacjenta w rozpoznawaniu aktywnych schematów, sprawdzania ich funkcjonalności w aktualnych kontekstach i rewidowaniu odpowiednio do potrzeb.


centrum Amygdala dyplomowanym psychologiem diagnostą -certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego- jest Michał Dolistowski . Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 535-021-194 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

23 maja, 2020

Terapia Dialektyczno-Behawioralna (DBT) została pierwotnie opracowana, aby pomóc osobom z zaburzeniem osobowości typu borderline (BPD). Wiele osób z BPD ma również PTSD (zaburzenie stresowe pourazowe) i odwrotnie. Osoby, u których zdiagnozowano BPD, PTSD lub BPD z PTSD mają problemy, takie jak:

  • trudności z regulacją emocji
  • trudności w relacjach
  • zachowania impulsywne

TERAPIA DIALEKTYCZNO BEHAWIORALNA (DBT)

Terapia Dialektyczno-Behawioralna (DBT) wywodzi się z terapii Poznawczo-Behawioralnej (CBT), koncentruje się na zmianie myśli, zachowań i przekonań. Terapia DBT podkreśla akceptację emocji i myśli danej osoby. Dzięki nauce uważności, osoba uczy się akceptowania własnych myśli i odczuć. Jednym z modułów terapii DBT jest moduł związany z regulacją emocji. Według założeń teoretycznych DBT problemy z regulacją emocji wynikają z takich czynników jak:

  • Biologia (skłonność osoby do intensywnego przeżywania emocji)
  • Środowisko z dzieciństwa, w którym emocje były ignorowane lub gdzie ich wyrażanie było karane

Podczas terapii DBT osoby uczą się 4 rodzajów umiejętności, takich jak:

  • Uważność
  • Skuteczność Interpersonalna
  • Tolerancja Dolegliwości Psychicznych
  • Regulacja Emocji

Umiejętności pierwotnie wykorzystywane do leczenia BPD, mogą również przynieść korzyść osobom z PTSD. DBT-PTSD znacznie zmniejsza objawy PTSD po trzech miesiącach leczenia, łagodzi depresję oraz niepokój.


 Zapraszamy na konsultacje do psychotraumatologa Michała Dolistowskiego tel: 796-881-238

17 maja, 2020

CHARAKTERYSTYKA I CEL TERAPII

Emocjonalne przetwarzanie jest metodą, która służy emocjonalnemu uporaniu się z traumatycznymi doświadczeniami, a zarazem łagodzeniu zespołu stresu pourazowego i innych objawów potraumatycznych. Terapia przedłużonej ekspozycji polega na tym, że klientom pomaga się konfrontować z bezpiecznymi, ale powodującymi lęk sytuacjami w celu pokonania nadmiernego strachu i lęku. Terapia ta obejmuje następujące elementy:

  • edukację pacjenta na temat typowych reakcji na traumatyczne wydarzenia
  • trening oddechowy
  • wielokrotne ekspozycje na sytuacje lub bodźce, których klienci unikają ze względu na potraumatyczny stres i lęk
  • wielokrotne przedłużone ekspozycje wyobrażeniowe konfrontujące ze wspomnieniami traumatycznego zdarzenia- pacjenci powracają w wyobraźni do wspomnienia traumy i szczegółowo je opisują

Realizacja psychoedukacyjnego elementu terapii metodą przedłużonej ekspozycji rozpoczyna się już w czasie sesji pierwszej, kiedy klient zapoznaje się z uzasadnieniem metody leczenia. Terapeuta wyjaśnia, że unikanie sytuacji lub obiektów przypominających o traumie podtrzymuje objawy PTSD i wzmacnia stres psychiczny, a metoda przedłużonej ekspozycji bezpośrednio przeciwdziała takiemu unikaniu. W trakcie drugiej sesji terapeuta kontynuuje psychoedukację, omawia typowe reakcje na traumatyczne wydarzenia, czyli objawy, emocje i zachowania, które pojawiają się po traumie.

Trening oddechowy pomaga nabyć umiejętność redukowania napięcia i lęku. Ekspozycja in vivo (w realnym życiu) to konfrontowanie klienta z bezpiecznymi sytuacjami, czynnościami, miejscami i bodźcami, których unika z powodu lęku związanego z traumą. Na ogół ekspozycje in vivo klient wykonuje w ramach pracy domowej między kolejnymi sesjami. Ekspozycje wyobrażeniowe to powrót w wyobraźni do wspomnień o urazie. Pacjent jest proszony o wizualizowanie traumatycznego wydarzenia i szczegółowe opowiadanie o nim na głos. Dzięki ekspozycji in vivo i ekspozycji wyobrażeniowej pacjent uczy się, że wspomnienia traumy i kojarzone z nimi działania czy wydarzenia nie są tym samym co sama trauma. Leczenie pomaga osobom doświadczającym zaburzenia stresowego pourazowego wyeliminować ze swojego życia strach i unikanie, które je ograniczają i powodują różne kłopoty w funkcjonowaniu.

PTSD-KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE

Zaburzeni stresowe pourazowe (post traumatic stress disorder, PTSD) zostało uwzględnione w klasyfikacji zaburzeń psychicznych DSM-5 i opisane jako zaburzenie lękowe, które może powstać w skutek zdarzenia, które osoba przeżyła osobiście bądź którego była świadkiem oraz z którym wiązało się rzeczywiste lub spostrzegane zagrożenie życia lub nienaruszalności fizycznej. Emocjonalną reakcją osoby na takie zdarzenie jest przerażenie, strach lub bezradność. Zespół stresu pourazowego charakteryzują 3 grupy objawów: ponowne doświadczanie traumy, unikanie wszystkiego, co o niej przypomina, i stan nadmiernego wzbudzenia.

KRYTERIA DIAGNOSTYCZNE DSM-5

A. Narażenie na śmierć lub groźbę śmierci, poważny uraz lub przemoc seksualną w jeden (lub większą liczbę) spośród wymienionych sposobów:

1. Bezpośrednie doświadczenie traumatycznego przeżycia.

2. Bycie naocznym świadkiem traumatycznych dla innych osób wydarzeń.

3.Uzyskanie informacji o tym, że członek bliskiej rodziny lub przyjaciel doświadczył traumatycznego przeżycia.

4. Powtarzane lub bardzo duże narażenie na nieprzyjemne szczegóły danego wydarzenia traumatycznego.

B. Obecność jednego (lub większej liczby) spośród następujących natrętnych objawów, związanych z traumatycznym wydarzeniem, występujących po raz pierwszy po doświadczeniu traumatycznego przeżycia:

`1. Nawracające i natrętne, dręczące wspomnienia traumatycznego wydarzenia. U dzieci w wieku powyżej 6 lat powtarzające się zabawy mogą wskazać na temat lub aspekt traumatycznego doświadczenia.

2. Nawracające, dręczące sny, których treść jest związana z traumatycznym wydarzeniem.

3. Reakcje dysocjacyjne (np. flashback), które powodują, że dana osoba odczuwa lub zachowuje się, jakby ponownie doświadczała traumatycznego przeżycia. W skrajnej postaci następuje utrata poczucia rzeczywistości.

4. Nasilone i przedłużające się cierpienie psychiczne występujące w przypadku narażenia się na wewnętrzne lub zewnętrzne sygnały symbolizujące lub przypominające pewne aspekty traumatycznego wydarzenia.

5. Reakcja fizjologiczna występująca w odpowiedzi na wewnętrzne lub zewnętrzne sygnały symbolizujące lub przypominające pewne aspekty traumatycznego wydarzenia.

C. Utrwalone unikanie bodźców związanych z traumą, nie występujące przed traumatycznym wydarzeniem, zdefiniowane jako jedno lub oba z poniższych:

1. Unikanie dręczących wspomnień, myśli lub uczuć dotyczących traumatycznego wydarzenia.

2. Unikanie czynników (ludzi, miejsc, rozmów, czynności, przedmiotów, sytuacji), które przywołują dręczące wspomnienia, myśli lub uczucia dotyczące traumatycznego wydarzenia.

D. Niekorzystne zmiany w zakresie zdolności poznawczych i w nastroju, związane z traumatycznym wydarzeniem, doświadczane po raz pierwszy lub nasilające się po nim, zdefiniowane jako jedno lub większa liczba z poniższych:

1. Trudności w zapmiętaniu ważnych aspektów traumatycznego wydarzenia.

2. Uporczywe i nadmierne negatywne przekonania lub oczekiwania dotyczące samego siebie, innych osób lub świata (np. Jestem złą osobą. Nikomu nie można ufać. Świat jest bardzo niebezpieczny.).

3. Utrwalone, zniekształcone postrzeganie przyczyn i skutków traumatycznego wydarzenia, prowadzące daną osobę do obwiniania samej siebie lub innych osób.

4. Utrwalone stany negatywnych emocji (lęku, przerażenia, złości, winy lub wstydu).

5. Znacząco zmniejszone zainteresowanie lub chęć udziału w ważnych czynnościach.

6. Poczucie bycia odseparowanym od innych osób, oziębienia z nimi stosunków.

7. Trudności w wyrażaniu pozytywnych uczuć (niezdolność do wyrażania radości, zadowolenia lub miłości).

E. Wyraźne zmiany w zakresie pobudliwości związane z traumatycznym wydarzeniem, doświadczane po raz pierwszy lub nasilające się po nim, zdefiniowane jako dwa lub większa liczba spośród poniższych:

1. Drażliwość i wybuchy gniewu (bez bycia prowokowanym), zwykle wyrażane jako agresja słowna lub agresywne zachowania w stosunku do innych osób lub przedmiotów.

2. Autodestruktywne zachowania.

3. Nadmierna czujność.

4. Wzmożona reakcja na zaskoczenie.

5. Problemy z koncentracją.

6. Problemy ze snem (trudności w zaśnięciu lub w utrzymaniu snu albo sen niedający odpoczynku).

F. Czas trwania objawów wynosi więcej niż miesiąc.

G. Objawy powodują cierpienie lub upośledzenie funkcjonowania w sferze społecznej, zawodowej i innych ważnych obszarach.


W centrum Amygdala Psychotraumatologiem prowadzącym terapię PTSD metodą przedłużonej ekspozycji jest Michał Dolistowski. Osoby zainteresowane umówieniem konsultacji zapraszamy do kontaktu tel: 796-881-238.

3 maja, 2020

ZAŁOŻENIA

Na terapię poznawczą składają się interwencje poznawczo-behawioralne, które sprawdzają się między innymi w przypadku depresji, lęków, problemów z opanowaniem złości, kłopotów w relacjach. Terapia ta skupia się przede wszystkim na aspekcie poznawczym, czyli na treści, funkcji i formie myśli. Rozwiązania, które stosuje się terapii poznawczej czerpią z technik zakorzenionych w terapii akceptacji i zaangażowania (ACT), terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT), aktywacji behawioralnej i terapii skupionej na współczuciu.

W poznawczym modelu terapii nacisk kładzie się na psychoedukację pacjenta dotyczącą jego fundamentalnych założeń i podejścia wykorzystywanego w terapii. W modelu poznawczym często wykorzystuje się biblioterapię- terapeuci prezentują arkusze informacyjne dotyczące różnych problemów lub zalecają odpowiednie lektury, które mają pomóc pacjentowi w przejściu przez dany proces. Terapia ta ma na celu zadawanie pytań i eksperymenty behawioralne, które pomagają ujawnić, co według pacjenta jest prawdą i jakie nawyki myślowe leżą u źródła jego problemów.

Poznawcza terapia wykorzystuje techniki behawioralne, takie jak planowanie aktywności, ekspozycja, samonagradzanie, tworzenie list z nagrodami, ćwiczenie asertywności. Celem terapii jest pomoc pacjentowi w wypracowaniu technik, które umożliwią mu radzenie sobie z przyszłymi problemami. Jednym z celów terapii jest analiza tego, jak nawyki myślowe negatywnie wpływają na życie pacjenta.

Myśli i przekonania istotne w terapii poznawczej mają charakter emocjonalny- dotyczą naszych emocji, a nie intelektu. Terapia poznawcza zajmuje się zmienianiem emocji. Pomaga ludziom obserwować, zapisywać i zrozumieć, co i jak czują. Terapia poznawcza zajmuje się automatycznymi myślami i przekonaniami dotyczącymi zagrożenia i bezradności, które stanowią podstawowe elementy składowe lęku. Często przynosi trwalsze korzyści w ograniczeniu lęku niż leczenie farmakologiczne.

Terapia poznawcza skupia się na teraźniejszości, ale może brać pod uwagę przeszłe trudne doświadczenia i problemy z dzieciństwa, gdy mają one poważny wpływ na bieżące funkcjonowanie emocjonalne. Bardzo ważną część terapii poznawczej stanowi zmiana zachowania. Ważne jest by ludzie zmieniali swoje zachowanie i inaczej postępowali w reakcji na swój lęk. Wiele istotnych skutków terapii poznawczej pojawia się w trakcie kilku pierwszych sesji. Można oczekiwać pewnej poprawy w ciągu pierwszych 4-6 tygodni trwania terapii poznawczej.

ZADANIA DOMOWE

Jednym ze składników terapii poznawczej są zadania domowe między sesjami. Badania naukowe wykazały, że ludzie, którzy je wykonują, doznają większej poprawy w zaburzeniach lękowych i depresji. Zadania domowe definiuje się jako wszelkie wyraźnie zdefiniowane, ustrukturalizowane działania, które wykonujemy w domu, w pracy albo w swoim środowisku, mające na celu zaobserwowanie, ocenę lub modyfikację swoich myśli i przekonań oraz nieprzystosowawczych zachowań, które charakteryzują lęk. Jedną z najczęstszych przyczyn braku postępów w terapii jest niewykonywanie ćwiczeń domowych.


Osoby zainteresowane terapią lęku zapraszamy na konsultacje do psychotraumatologa Michała Dolistowskiego tel: 796-881-238

2 maja, 2020

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat w setkach badań eksperymentalnych stwierdzono, że ludzie będący w stanie lęku nadmiernie skupiają się na zagrożeniu i niebezpieczeństwie. Również myśli, wyobrażenia lub wspomnienia przeżytego zagrożenia lub niebezpieczeństwa mogą wywoływać w ludziach strach lub lęk.

Nadmierne myślenie o niebezpieczeństwie nazywa się katastrofizowaniem albo wyolbrzymianiem zagrożenia lub niebezpieczeństwa. Przecenianie prawdopodobieństwa i wielkości zagrożenia stanowi główną cechę strachu źródłowego tkwiącego u podłoża lęku. Dostrzeżenie i skorygowanie swojego myślenia katastroficznego to ważna strategia terapii poznawczej, zmierzająca do ograniczenia strachu i lęku.

BŁĘDY POZNAWCZE

Błędy w myśleniu sprawiają, że skupiamy uwagę wyłącznie na zagrożeniu lub niebezpieczeństwie, nie jesteśmy w stanie uwzględnić mniej zagrażających albo korzystnych dla nas interpretacji sytuacji. To zawężenie myślenia przedłuża lęk.

KATASTROFIZACJA

Skupianie się na najgorszych możliwych następstwach sytuacji lękowej.

BŁYSKAWICZNE WYCIĄGANIE WNIOSKÓW

Oczekiwanie, że następstwa, których się boisz, są szczególnie prawdopodobne.

WIDZENIE TUNELOWE

Skupianie się tylko na informacjach wskazujących zagrożenie, a pomijanie tych, które świadczą o bezpieczeństwie.

KRÓTKOWZROCZNOŚĆ

Skłonność do zakładania, że zagrożenie jest nieuchronne.

UZASADNIANIE EMOCJONALNE

Założenie, że im silniejszy lęk, tym większe rzeczywiste zagrożenie.

MYŚLENIE W KATEGORIACH “WSZYSTKO, ALBO NIC”

Spostrzeganie zagrożenia i bezpieczeństwa w sztywnych kategoriach- albo jest, albo go nie ma.

W zaburzeniach lękowych pojawia się zespół przekonań zwany nietolerancją niepewności. Termin ten oznacza skłonność do negatywnych reakcji na niedające się przewidzieć oraz opanować sytuacje i zdarzenia. Terapia poznawcza skupia się na ograniczaniu “lęku przed lękiem”, zwiększa tolerancję i akceptację lęku, jego objawów fizycznych, niepewności i tego co nieznane.


Często unikane sytuacje i inne zewnętrzne wskaźniki lęku

  • prowadzenie samochodu w nieznanym miejscu
  • przebywanie samemu w domu
  • wizyta u dentysty
  • tłok
  • wypowiedzi publiczne
  • nawiązywanie rozmowy z nieznajomymi
  • odbieranie telefonu
  • przechodzenie obok grupy ludzi

Często unikane myśli, wyobrażenia i impulsy

  • myśli o katastrofie spotykającej przyjaciół lub najbliższych
  • myśli lub wyobrażenia o minionych przeżyciach traumatycznych
  • myśli lub wyobrażenia o stawianiu się w sytuacji budzącej zakłopotanie przy innych ludziach
  • myśli o chorobie lub zakażeniu się chorobą
  • myśli o własnej śmierci

Często unikane doznania fizyczne

  • palpitacje serca
  • duszność
  • zawroty głowy
  • pocenie się
  • mdłości, nudności
  • niewyraźne widzenie
  • rumienienie się
  • zaburzenia żołądkowe
  • wymioty

Osoby zainteresowane terapią lęku zapraszamy na konsultacje do psychotraumatologa Michała Dolistowskiego tel: 796-881-238

20 kwietnia, 2020

Psychologia humanistyczna powstała w latach 60. XX wieku. Była ruchem na rzecz obrony indywidualności człowieka, jego potencjałów i możliwości rozwojowych, przeciw agresji i niszczeniu.

ABRAHAM MASLOW

Abraham Maslow jest uznawany za twórcę psychologii humanistycznej. Najbardziej znana jest jego teoria motywacji wraz z koncepcją hierarchicznej organizacji potrzeb. Potrzeby fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynależności i miłości, szacunku i samoakceptacji- są naturalne i wrodzone, a ich zaspokojenie rozwija w człowieku poczucie zaufania i siły. Jedynie realizacja potrzeb wzrostu, czyli samoaktualizacja, gwarantuje zdrowie psychiczne i fizyczne.

Zdrowie wg Maslowa polega na procesie rozwoju w kierunku pełni człowieczeństwa, poznaniu własnych potencjałów i realizowaniu ich, czemu towarzyszy też pełne, świadome przeżywanie siebie i otoczenia. Zaburzenia są przez Maslowa ujmowane jako defekt rozwoju na skutek trwałego niezaspokojenia podstawowych potrzeb: bezpieczeństwa i przynależności, uznania i szacunku. Osoby z takim doświadczeniem mają zatracone Ja oraz poczucie nieautentyczności. Terapia powinna polegać przede wszystkim na oddziaływaniu na otoczenie blokujące rozwój i na te wzory kultury, które zaburzają rozwój

CARL ROGERS

Carl Rogers opracował całościowy system terapeutyczny zwamy terapią skoncentrowaną na kliencie. Człowiek, z natury dobry, posiada wrodzoną zdolność do zdrowego rozwoju. Organizm posiada wrodzoną umiejętność rozpoznania tego, co jest dla niego dobre i złe. W toku rozwoju człowiek, w swoich kontaktach ze światem, zaczyna stopniowo wyodrębniać te doświadczenia, które są związane z własną osobą. Zaczyna odróżniać siebie od otoczenia i z czasem powstaje pojęcie Ja, pozytywnego obrau Ja i pozytynwego związku z ludźmi. Jeśli proces ten przebiega prawidłowo, a człowiek, będąc bezwarunkowo akceptowanym i akceptując siebie, rozwija wszystkie swoje potencjalne możliwości, staje się osobą w pełni funkcjonującą, tj. wykorzystuje całe swoje doświadczenie do pełnego rozwoju i pożytecznego działania społecznego. Na koncepcję obrazu Ja Rogersa składają się Ja realne i Ja idealne. Zgodność między tymi postaciami Ja jest podstawą samoakceptacji i przystosowania. Według Rogersa zdrowym jest człowiek, który zaspokaja potrzebę uznania ze strony otoczenia i potrzebę samoakceptacji, jest otwarty na własne doświadczenie i posiada spójne pojęcie Ja.

Terapia polega wg Rogersa na tworzeniu warunków, które spowodowałyby zmiany w sposobie spostrzegania siebie i otoczenia, poprawiłyby samoocenę, powodowały spójność Ja. Terapia skoncentrowana na osobie jest metodą niedyrektywną, a od terapeuty oczekuje się, że będzie on przejawiał:

  1. autentyczność i wewnętrzną zgodność; taki terapeuta sam jest wewnętrznie spójny, zdolny do akceptowania swoich doświadczeń, nie gra roli, jest dojrzałym, rozwijającym się i samoaktualizującym się człowiekiem; pacjenci odbierają takich terapeutów jako godnych zaufania i szczerych;
  2. zdolność do empatii i spojrzenia na problemy klienta z jego punktu widzenia; jest to zdolność odzwierciedlania przeżyć klienta i zakomunikowania tego w spotkaniu z nim, zdolność do przyjęcia perspektywy klienta;
  3. bezwarunkowe, pozytywne odniesienie do klienta; okazywanie pełnego szacunku dla osoby, bez oceny zachowań w kategoriach dobre czy złe; zamiast oceniać. należy poszukiwać przyczyn przejawianego zachowania; zachowania terapeuty pełne szacunku dla klienta i bez elementów oceniających powodują, że powstają warunki, w których niejako automatycznie wzrasta poczucie bycia akceptowanym i szanowanym, a to pociąga za sobą wzrost poczucia własnej wartości klienta i jego gotowość do ujawniania przeżyć.

TERAPIA GESTALT

W terapii Gestalt punktem odniesienia jest czas teraźniejszy. Motorem ludzkiego działania jest tendencja do samoaktualziacji i swobodnego rozwoju oraz tendencja do zamknięcia postaci, dokończenia spraw. Osobowość i otoczenie stanowią pole wzajemncych oddziaływań. Zdrowa osoba zwraca uwagę na bodźce ważne dla samorealizacji i w pełni uczestniczy w interkacji ze światem. Jest w stanie korzystać z własnych zasobów. Zagrożenie dla zdrowia występuje wówczas, gdy nie uwolniona energia zostaje w ciele i jest powodem chronicznego napięcia mięśniowego i może powodować bóle w różnych częściach ciała.

Celem terapii jest usunięcie napięć w postaci, jaką jest człowiek i dotarcie do autentycznego Ja. Odbywa się to za pomocą poszerzenia świadomości doznaniowej, dotarcia do potrzeb i pragnień. W terapii kluczowy jest też dialog bazujący na doświadczaniu drugiej osoby, taką jaka ona jest. W terapii Gestalt wykorzystuje się techniki psychodramy i prace z jednym klientem na tle grupy. W toku tej terapii dochodzi do uwolnienia napięć, silnych reakcji emocjonalnych, ale zachodzi także proces domykania niezałatwionych spraw. Istotną rolę w terapii odgrywa własna decyzja klientów i ich odpowiedzialność.


Zapraszamy na konsultacje psychoterapeutyczne dzieci, młodzież i osoby dorosłe do Moniki Bar. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty prosimy o kontakt pod numerem: 535-021-194 lub zachęcamy do umówienia wizyty za pomocą REJESTRACJI ONLINE.

16 kwietnia, 2020

SPOSTRZEŻENIA

W relacjach partnerskich spostrzeżenia odnoszą się do tego, w jaki sposób wchodzimy w interakcje oraz jak postrzegamy partnera w ciągu całego przebiegu interakcji. W konsekwencji, ponieważ spostrzeżenia determinują sposób, w jaki zwracamy uwagę na ludzi, często wypierają one inne procesy poznawcze, takie jak atrybucje, oczekiwania i założenia. Procesy poznawcze oddziałują na nasze spostrzeżenia i mogą je zmieniać. W rezultacie spostrzeżenia są podatne na zmianę w zależności od napływu nowych informacji.

OCZEKIWANIA I STANDARDY

Procesy poznawcze stanowią podstawę poznawczo-behawioralnego podejścia do dysfunkcji w związku. Do procesów tych należą:

  • Selektywna uwaga. Skłonność osoby do zwracania uwagi tylko na niektóre aspekty zdarzeń zachodzących w relacji i do pomijania innych (np. skupianie się na słowach partnera i ignorowanie jego działań).
  • Atrybucje. Wnioskowania na temat czynników wpływających na działania partnera (np. wyciągnięcie wniosku, że partner nie odpowiedział na pytanie, ponieważ chce kontrolować związek.
  • Oczekiwania. Przewidywania dotyczące prawdopodobieństwa, że w związku nastąpią określone zdarzenia (np. ujawnienie swoich uczuć partnerowi wywoła u niego złość).
  • Założenia. Przekonania na temat ogólnych cech ludzi i związków (np. założenie, że mężczyźni nie potrzebują emocjonalnego przywiązania).
  • Standardy. Przekonania na temat cech, jakie “powinni” mieć ludzie i związki (np. pomiędzy partnerami nie powinno być żadnych granic i powinni oni dzielić się wszystkimi myślami i emocjami).

ZNIEKSZTAŁCENIA POZNAWCZE

Oprócz myśli automatycznych i schematów istnieją zniekształcenia poznawcze, czyli błędy w przetwarzaniu informacji, za których sprawą procesy poznawcze stają się źródłem cierpienia i konfliktów. Prowadzą one do zniekształconych lub nieadekwatnych spostrzeżeń, wniosków, założeń i standardów. Poniższa lista zawiera opisy tych zniekształceń poznawczych oraz ich przykłady w przebiegu interakcji partnerskich:

  1. Arbitralne wnioskowanie. Wyciąganie wniosków mimo braku wystarczających dowodów.
  2. Selektywna abstrakcja. Wyrwanie informacji z kontekstu i uwydatnianie pewnych szczegółów kosztem innych ważnych informacji.
  3. Nadmierne uogólnianie. Izolowane zdarzenia służą jako reprezentatywne dla wszystkich podobnych sytuacji związanych z nim lub nie.
  4. Wyolbrzymianie i umniejszanie. Postrzeganie sytuacji jako bardziej lub mniej znaczącej niż to właściwe.
  5. Personalizacja. Upatrywanie przyczyn zewnętrznych zdarzeń w sobie, chociaż nie ma wystarczających dowodów, które uprawniałyby do takich wniosków.
  6. Myślenie czarno-białe. Doświadczenia są klasyfikowane jako pełny sukces lub całkowita porażka.
  7. Etykietowanie. Przedstawianie i definiowanie siebie na podstawie niedoskonałości i błędów popełnionych w przeszłości.
  8. Widzenie tunelowe. Niekiedy partnerzy widzą tylko to, co chcą zobaczyć, lub to, co jest zgodne z ich obecnym stanem umysłu.
  9. Tendencyjne wyjaśnienia. Jest to rodzaj myślenia, który rozwija się u partnerów w okresach trudności i polega na automatycznym zakładaniu, że za intencją partnera kryje się inny, negatywny motyw.
  10. Czytanie w myślach. Jest to “magiczna” zdolność dowiadywania się, co myśli inna osoba, bez pomocy komunikacji werbalnej.

DEFICYTY UMIEJĘTNOŚCI INTERPERSONALNYCH

Wyniki badań wskazują, że czynnikami powodującymi problemy w związkach są słabe umiejętności słuchania i rozwiązywania problemów. Wyrażanie myśli i emocji wymaga samoświadomości, odpowiedniego zasobu słów do opisania własnych doświadczeń, braku czynników hamujących, takich jak strach przed odrzuceniem przez odbiorcę, oraz pewnego stopnia samokontroli. Skuteczne rozwiązywanie problemów wymaga zdolności do jasnego zdefiniowania cech problemu, sformułowania możliwych rozwiązań, podjęcia współpracy z partnerem w ocenie zalet i wad każdego z nich, osiągnięcia porozumienia co do najlepszego rozwiązania oraz obmyślenia konkretnego planu wdrożenia tego rozwiązania. Deficyty w zakresie komunikowania się i rozwiązywania problemów mogą rozwinąć się w wyniku różnych procesów, takich jak nieadaptacyjne wzorce uczenia się podczas socjalizacji w rodzinie pochodzenia, deficyty w funkcjonowaniu poznawczym, depresja, oraz dawne traumatyczne doświadczenia w związkach, które uczyniły osobę podatną na dezorganizujące reakcje poznawcze, emocjonalne i behawioralne (np. wściekłość lub panikę) podczas interakcji.

Osoby będące w bliskich związkach kierują do siebie nawzajem rozmaite rodzaje zachowań pozakomunikacyjnych. Są to zachowania pozytywne i negatywne, które wpływają na uczucia drugiej osoby. Podstawową przesłanką terapii par jest to, że częstotliwość niepożądanych zachowań musi zostać zredukowana, a częstotliwość bardziej produktywnych zachowań zwiększona. Do niepożądanych zachowań należą: wzajemne atakowanie się, żądanie- wycofanie (jedna osoba nalega, a druga się wycofuje) oraz wzajemne unikanie i wycofanie się.

PRZYWIĄZANIE

Relacje przywiązaniowe charakteryzują się 4 podstawowymi zachowaniami: 1) poszukiwaniem bliskości, 2) traktowaniem drugiej osoby jako bezpiecznej przystani, 3) cierpieniem związanym z separacją oraz 4)traktowaniem drugiej osoby jako bezpiecznej bazy. Te zachowania można zaobserwować, kiedy partnerzy czerpią od siebie nawzajem pocieszenie i poczucie bezpieczeństwa, zwłaszcza w okresach stresu.

Styl przywiązania odnosi się do wzajemnie powiązanych procesów poznawczych, emocji, zachowań i fizjologii, które rozwijają się w relacjach. Istnieją 4 style przywiązania:

  1. Ufne. Ujmowanie siebie jako osobę godną miłości, a innych jako godnych zaufania, co pozwala czuć się dobrze w warunkach intymności i niezależności.
  2. Zaabsorbowane. Podtrzymywanie negatywnego obrazu Ja przy pozytywnym obrazie innych, co powoduje, że osoba jest nadmiernie zaangażowana w bliskie związki i uzależnia swoje poczucie własnej wartości od innych.
  3. Lękowo-Unikające. Negatywny obraz zarówno Ja, jak i innych, co powoduje, że osoba boi się intymności i unika relacji z innymi ludźmi.
  4. Odrzucające. Podtrzymywanie pozytywnego obrazu Ja przy negatywnym obrazie innych, co powoduje, że osoba unika relacji z innymi ludźmi, woląc pozostać niezależna i cofając się przed związkami intymnymi.

REGULACJA EMOCJI

Praca nad problemami z przywiązaniem często idzie w parze z pracą nad problemami z regulacją emocji. Analiza wczesnodziecięcych doświadczeń jest ważna dla zrozumienia problemów dysregulacji emocjonalnej i przywiązania. Powstanie we wczesnym okresie życia utrwalonych przekonań o byciu porzuconym lub niegodnym miłości leży u podstaw oporu i niepowodzeń w tworzeniu więzi i okazywaniu emocji w związkach. W sondażu z udziałem 147 par, które zgłosiły się na terapię, najczęściej podawanym powodem takiej decyzji były problemy w komunikowaniu się i brak czułości.

W chwilach kiedy emocje stają się najbardziej intensywne, ludzie często wydają się doświadczać największej potrzeby zrozumienia w oczach innych- i doświadczać także najsilniejszego poczucia bezbronności. Jednym z rodzajów terapii dedykowanych parom jest Terapia Skoncentrowana na Emocjach (Emotionally Focused Therapy, EFT). Terapia ta koncentruje się na zmianie negatywnych wzorców interakcji i budowaniu ufnych więzi emocjonalnych. Istotą EFT jest to, że pary przeżywające trudności w związku są postrzegane jako wchodzące w interakcje ze swoimi mechanizmami obronnymi. W terapii tej uczą się one, żeby się odsłonić i ujawnić bardziej wrażliwe uczucia. Podejście to kładzie nacisk na przeformułowanie problemów w kategoriach cyklu niespełnionych potrzeb przywiązaniowych i rozwijanie świadomości własnych potrzeb. W trakcie terapii par, terapeuta pomaga ułatwić ekspresję emocji, pomaga osobom w uświadamianiu sobie własnych uczuć i we właściwym ich wyrażaniu.


Zapraszamy pary i małżeństwa na konsultacje psychoterapeutyczne do Psycholog Moniki Bar tel: 535 021 194

10 kwietnia, 2020

UJĘCIE TEORETYCZNE

Tematem psychologii dzieci i młodzieży są pojawiające się w okresie dzieciństwa i dorastania zaburzenia dotyczące zachowania i/lub wewnętrznych przeżyć, a przedmiotem działań psychologów są czynności diagnostyczne i terapeutyczne. Zaburzenia zachowania ujawniają się wówczas, gdy dziecko sygnalizuje, że nie zaspokaja swoich potrzeb i/ lub nie spełnia oczekiwań, jakie w stosunku do niego mają dorośli. Zaburzenia mogą dotyczyć każdej sfery życia psychicznego. Zaburzenia rozwoju to niespełnianie zadań rozwojowych przypisanych poszczególnym okresom rozwoju dziecka. W odniesieniu do przyczyn i mechanizmów kształtowania się zaburzeń ważną rolę odgrywają zarówno czynniki natury biologicznej, jak społecznej.

W psychologii dzieci i młodzieży najczęściej wykorzystywane jest podejście behawioralno-poznawcze, akcentujące uczenie się zachowań oraz rozumienie przez dziecko samego siebie i otaczającego je świata. Podejście to, w części dotyczącej zachowania, stawia sobie za główny cel jego modyfikację, natomiast w części zorientowanej na procesy poznawcze, istotną rolę przypisuje kształtowaniu postaw dziecka poprzez oddziaływania odwołujące się do poziomu jego rozumowania. Podejście psychodynamiczne sięga do poziomu nieświadomości. Podejście to jest szczególnie skuteczne przy rozwiązywaniu problemów związanych z lękiem i z mechanizmami obronnymi. Natomiast w nurcie psychologii humanistycznej akcentowane są potrzeby autonomii i godności. Wraz z rozwojem badań nad genetycznym uwarunkowaniem zachowań człowieka i poznawaniem funkcjonowania mózgu, coraz większego znaczenia nabiera neuropsychologia rozwojowa.

DZIECKO JAKO OSOBA

Dziecko jest jednostką aktywną i poszukującą. Ma sobie właściwe tempo i rytm rozwoju. Dziecko włączone jest w system więzi rodzinnych: z czego wynikać mogą zarówno zasoby jego psychicznej odporności, jak i potencjalne zagrożenia wystąpienia zaburzeń. Dziecko jest związane ze środowiskiem rówieśniczym: potrzeba przebywania wśród dzieci w zbliżonym wieku jest naturalną potrzebą rozwojową. W dzieciństwie trudne problemy współczesności docierają do dziecka przez pryzmat rodzicielskich uczuć, pełniących funkcję ochronnej tarczy. Dziecko ma od początku swojego rozwoju poczucie własnej godności: poczucie własnej godności należy do elementarnych składników rozwijającej się na przestrzeni lat tożsamości.

RODZAJE ZABURZEŃ WYSTĘPUJĄCYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY

Zaburzenia dzielimy na 4 kategorie: zaburzenia emocjonalne (dominuje w nich lęk), zaburzenia rozwojowe (m.in autyzm, niepełnosprawność intelektualna), zaburzenia odżywiania i nawyków (anoreksja, bulimia, jąkanie, tiki) oraz zaburzenia zachowania (brak samokontroli np. ponad przeciętna aktywność, zachowania destrukcyjne).

OKRES WCZESNEGO DZIECIŃSTWA (NIEMOWLĘCY I PONIEMOWLĘCY)

W tym okresie pojawiają się problemy związane z deprywacją matczyną, zerwaniem więzi matka-dziecko, a także z zaburzeniami rozwoju. Deprywacja matczyna to pozbawienie dziecka zaspokojenia jego potrzeb psychicznych, wskutek czego zaburzony zostaje zarówno jego psychiczny, jak fizyczny rozwój. Może wynikać z niedojrzałości matki do pełnienia funkcji opiekuńczych, jednak częściej występuje w skutek emocjonalnego odrzucenia dziecka. Zerwanie więzi matka-dziecko (bądź jej zakłócenie) jest dla dziecka traumą o długotrwałych skutkach. Za wiek szczególnie podatny na traumę zerwanej więzi uznaje się 3-4 rok życia. Istnieją 3 fazy reagowania dziecka na oddzielenie od matki: faza protestu, rozpaczy i wyparcia. Pojawiające się u dzieci w związku z zerwaną więzią zaburzenia mogą być różne. Dominują reakcje lękowe. Reakcje płaczu, smutku, zaburzenia snu oraz łaknienia są typowe dla dzieci młodszych. U starszych dzieci reakcją na oddzielenie od matki są często upór, wybuchy złości i agresja. Uczuciowa więź między matką a dzieckiem może być zakłócona także z powodu zaburzonego rozwoju dziecka, uwarunkowanego czynnikami biologicznymi. Do zaburzeń rozwojowych zaczynających się w tym okresie życia należą zespół Downa i autyzm. Tego typu zaburzenia rozwoju są chroniczne i często występuje w nich słaby rozwój umysłowy.

WIEK PRZEDSZKOLNY

W tym okresie oprócz zaburzeń rozwoju pojawiają się: zaburzenia odżywiania , zaburzenia snu, komunikowania się, reakcje lękowe. Zaburzenia odżywiania mogą wystąpić w postaci nadmiernego apetytu, braku łaknienia, awersji pokarmowych oraz szkodliwych upodobań pokarmowych. Zaburzenia snu polegające na trudnościach w zasypianiu, budzeniu się, na śnie przerywanym i niespokojnym, są zazwyczaj uwarunkowane emocjonalnymi problemami występującymi podczas dnia. Zaburzenia komunikowania się mogą być różnorodne. Najczęściej ogólny rozwój języka i mowy jest opóźniony, a wynikające z tego faktu trudne dla dziecka sytuacje społecznej interakcji stają się też trudne emocjonalnie. Zaburzeniem komunikacji wywołującym bardzo duży stres jest jąkanie się. Jest to zaburzenie płynności wymowy np powtarzanie głosek, ich przeciąganie, “zachłystywanie się” powietrzem podczas mówienia, spowodowane skurczami mięśni uczestniczących w mechanizmie mowy. Wyróżnia się 3 rodzaje jąkania: rozwojowe (pojawia się wraz z rozwojem mowy i trwa kilka miesięcy), łagodne (pojawia się na początku nauki szkolnej) oraz jąkanie trwałe (którego początek może wystąpić na przestrzeni całego dzieciństwa). Najczęściej występującym zaburzeniem wieku przedszkolnego jest lęk. Może wystąpić jako silna reakcja na sytuacje nowe, których dziecko nie rozumie i interpretuje jako zagrażające np występowanie lęku u dzieci rozpoczynających przedszkole (lęk separacyjny), lęk przyrodniczy (lęk przed ciemnością, burzą, huczącym morzem) oraz lęk oczekiwania przed karą.

WIEK SZKOLNY

Przypadające na ten wiek zadania rozwojowe, w tym rozwój nowej tożsamości, ustalenie relacji z rówieśnikami oraz określenie swoich umiejętności i nabywanie nowych- pociągają za sobą występowanie wielu trudnych sytuacji, wśród których szczególnie negatywną rolę odgrywają sytuacje doznawania niepowodzenia. Często występujące niepowodzenie obniża poczucie własnej wartości, co czyni dziecko bardziej podatnym na zranienia psychiczne. Do najczęściej występujących w tym wieku zaburzeń można zaliczyć: nadpobudliwość ruchową, specyficzne trudności w uczeniu się, fobie szkolne, tiki oraz destrukcyjne zachowanie. Nadpobudliwość ruchowa dziecka staje się problemem, gdy jest powodem znacznych trudności dziecka i jego otoczenia. Objawy nadpobudliwości dotyczą nieuwagi, impulsywności bądź (albo równocześnie) nadmiernej aktywności dziecka. Objawy te są określane jako zespół zaburzeń uwagi i aktywności (Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD). Diagnoza specyficznych trudności w uczeniu się odnosi się do dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, których trudności dotyczą przede wszystkim takich czynności jak czytanie, pisanie oraz liczenie. Odnoszą się do nich nazwy- dysleksja, dysgrafia oraz dyskalkulia. Ze środowiskiem szkolnym związane jest występowanie lęków szkolnych oraz ich nasilonej postaci, jaką są fobie szkolne. Istnieją 3 rodzaje fobii szkolnych: fobia związana z rozpoczęciem nauki szkolnej, w której istotną rolę odgrywa zachwiane poczucie bezpieczeństwa, fobia powstająca w wyniku uporczywych niepowodzeń szkolnych oraz fobia u prymusów, oparta o mechanizm lęku przed niepowodzeniem przy wysokim poziomie aspiracji. Innym często występującym zaburzeniem w wieku szkolnym są tiki, czyli mimowolne ruchy dotyczące różnych części ciała. Nasilone tiki przyjmujące postać spazmatycznych ruchów ciała, łącznie z niekontrolowaną ekspresją wokalną określa się jako Zespół Tourette’a. Zaburzenia zachowania typu destrukcyjnego przyjmują zazwyczaj postać mniej lub bardziej złożonych zachowań agresywnych, skierowanych ku rówieśnikom.

OKRES DOJRZEWANIA (WIEK MŁODZIEŃCZY)

U młodzieży, która sobie nie radzi, typowe dla tego okresu rozwoju są następujące zaburzenia: lęki ( dotyczące osiągnięć szkolnych, pozycji wśród rówieśników), zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia), uzależnienia (nikotyna, alkohol, narkotyki), zachowania destrukcyjne i autodestrukcyjne (agresywne, przestępcze oraz samobójcze) oraz depresja. Depresja ujmowana jest jako zaburzenie uwarunkowane wieloczynnikowo, w tym biologicznie (genetycznie, biochemicznie, endokrynologicznie), społecznie oraz psychologicznie (kognitywnie, jako wyuczona bezradność, lub emocjonalnie jako gromadzenie negatywnych emocji). Do listy najważniejszych sygnałów depresji u dzieci i młodzieży należą:

  • uzewnętrznienie nieszczęścia
  • zauważalne zmiany dotyczące jedzenia i/lub spania
  • poczucie bezradności, beznadziejności i nielubienie siebie
  • niemożność skoncentrowania się oraz zajęcia się czymkolwiek
  • wszystko (np rozmawianie, ubieranie się) uważane jest za wysiłek
  • zachowania drażliwe i agresywne
  • nagła zmiana w szkolnym uczeniu się
  • ciągłe poszukiwanie rozrywek i nowych aktywności
  • podejmowanie niebezpiecznych i ryzykownych czynności (narkotyki, alkohol, udział w akcjach przestępczych)
  • odrzucanie lub ignorowanie przyjaciół

POMOC PSYCHOLOGICZNA

Pomoc psychologiczna polega na wprowadzaniu w życie dziecka korzystnych dla niego zmian. Wczesna interwencja oraz wspomaganie rozwoju są realizowane przy pomocy metod usprawniających funkcjonowanie dziecka oraz poprzez wzmacnianie (mobilizowanie) istniejących kompetencji. Metody usprawniające dostosowane są do rodzaju dysfunkcji i mogą dotyczyć rozwoju motorycznego, sensorycznego, poznawczego, emocjonalnego, społecznego oraz sfery komunikacji interpersonalnej. Wybór formy psychologicznej pomocy kierowanej do dzieci i młodzieży zależy od wielu czynników, które można podzielić na odnoszące się do: dziecka i jego sytuacji, psychologa (jego zawodowej wiedzy i umiejętności), obiektywnych możliwości realizacyjnych. Najbardziej rozpowszechnionymi metodami psychoterapii dzieci i młodzieży są: modyfikacja zachowania, terapia zabawą, terapia poprzez sztukę (muzykę, plastykę), poprzez ruch (rytmikę, taniec, sport), bajkoterapia i relaksacja, a w stosunku do młodzieży także psychodrama i desensytyzacja. Terapia dzieci i młodzieży może być prowadzono indywidualnie albo w grupie. Oprócz terapii skoncentrowanej na dziecku, rozwinęła się także terapia rodzinna, sięgająca do różnych źródeł teoretycznych, najczęściej do teorii społecznego uczenia się oraz do koncepcji psychoanalitycznych, a w ich obrębie do teorii relacji z obiektem. Jej celem jest zrozumienie trudności występujących w życiu rodzinnym oraz znalezienie sposobów ich pokonania, przy czym rodzina jest ujmowana jako system wzajemnych powiązań między jej członkami. Do najczęściej stosowanych strategii należy rodzinna terapia behawioralna, której celem jest wyuczenie sposobów wzajemnego odnoszenia się do siebie, sprzyjających rozwojowi rodziny, jak również rozwojowi osobowości poszczególnych jej członków. W rodzinnej terapii behawioralnej wykorzystywane są metody wzmacniania, wygaszania oraz modelowania. Celem strukturalnej terapii rodzinnej jest restrukturyzacja rodziny, pełnionych przez jej członków dotychczasowych ról oraz sposobów komunikowania się.


Zapraszamy na konsultacje psychologiczne dla dzieci i młodzieży do Moniki Bar. W celu umówienia terminu konsultacji prosimy o kontakt pod nr tel: 535 021 194

21 marca, 2020

Ekspozycyjna Terapia Narracyjna (Narrative Exposure Therapy, NET) jest rodzajem interwencji używanym w leczeniu PTSD. Terapia ta czerpie z założeń behawioralno-poznawczej terapii ekspozycyjnej. W terapii ekspozycyjnej pacjent jest proszony o przypominanie sobie i mówienie o traumatycznych doświadczeniach podczas ponownego przeżywania emocji, wrażeń cielesnych powiązanych z tym doświadczeniem, ale tym razem kładąc nacisk na czas i miejsce zdarzenia. Ekspozycyjna Terapia Narracyjna pomaga pacjentowi przyzwyczaić się do reakcji emocjonalnej wywołanej przez traumatyczne zdarzenie, co w konsekwencji prowadzi do ustąpienia ZABURZENIA LĘKOWEGO. Podczas opracowywania życiorysu danej osoby, wiele pozytywnych wspomnień jest przywracanych. Wspomnienia te stają się wartościowymi narzędziami pomocnymi w dalszym życiu. Jednym z celów Ekspozycyjnej Terapii Narracyjnej jest zmniejszenie objawów PTSD poprzez skonfrontowanie pacjenta ze wspomnieniami traumatycznego wydarzenia.

Ekspozycyjna Terapia Narracyjna:

  • zapewnia aktywną rekonstrukcję autobiograficznej/epizodycznej pamięci
  • to ekspozycja na “gorące miejsca” i aktywacja wspomnienia powiązanego ze strachem, w celu modyfikacji sieci emocjonalnej np uczenie się oddzielania wspomnienia traumatycznego od reakcji emocjonalnej
  • to powiązanie i integracja psychologicznych, cielesnych, poznawczych i emocjonalnych reakcji z jednym czasem, miejscem, kontekstem życia
  • to ponowna poznawcza ocena wzorców zachowania i sposobu myślenia np. zniekształceń poznawczych, automatycznych myśli, przekonań i reakcji oraz ponowna interpretacja poprzez przetworzenie negatywnych, traumatycznych zdarzeń
  • pomaga odtworzyć pozytywne doświadczenia życiowe, dzięki którym pacjent uzyskuje źródło wsparcia

W centrum Amygdala Psychotraumatologiem pracującym w nurcie Ekspozycyjnej Terapii Narracyjnej jest Michał Dolistowski. Osoby zainteresowane umówieniem konsultacji zapraszamy do kontaktu tel: 796-881-238.

8 marca, 2020

Mądry umysł to związana z uważnością praktyka docierania do wewnętrznej mądrości. Wchodząc w stan mądrego umysłu integrujemy przeciwieństwa (racjonalny i emocjonalny stan umysłu) i jesteśmy otwarci na doświadczanie rzeczywistości takiej, jaka jest. W przybliżeniu zagadnienia mądrego umysłu pomoże ilustracja.

Znalezione obrazy dla zapytania: dbt mindfulness handout 3

Mądrość wewnętrzna obejmuje zdolność do rozpoznawania i wykorzystywania zręcznych środków do osiągnięcia wartościowych celów. Można ją również definiować jako zdolność docierania do wiedzy, doświadczenia i zdrowego rozsądku oraz zastosowania ich do bieżącej sytuacji.

RACJONALNY I EMOCJONALNY UMYSŁ

Racjonalny i emocjonalny umysł to te jego stany, które kolidują z mądrym umysłem. Emocjonalny umysł to taki jego stan, kiedy emocje sprawują kontrolę i nie są równoważone rozumem. Kontrolują one nasze myślenie i zachowanie. Do czynników, które sprawiają, że stajemy się podatni na działanie pod wpływem emocjonalnego umysłu należą:

  • choroba
  • brak snu/zmęczenie
  • narkotyki lub alkohol
  • głód, przejedzenie się lub złe odżywianie się
  • stres związany z dużą ilością wymagań ze strony otoczenia
  • zagrożenia ze strony otoczenia

Czasami silne emocje powodują, że ludzie wyłączają się i działają jak roboty. Mogą ulegać dysocjacji i wydawać się bardzo, opanowani. Mogą się też izolować i zachowywać bardzo spokojnie. Sprawiają wrażenie chłodnych, rozważnych i rozsądnych, ale ich zachowanie w rzeczywistości pozostaje pod kontrolą przytłaczających emocji, których doświadczyliby, gdyby pozwolili sobie na to.

Racjonalny umysł to rozum, który nie jest równoważony emocjami i wartościami. Planuje i ocenia wszystko z logicznego punktu widzenia. Kiedy działamy pod wpływem racjonalnego umysłu, rządzą nami fakty, racje i logika.

Mądry umysł jest integracją przeciwieństw; emocjonalnego i racjonalnego umysłu. Jest on niekiedy doświadczany jako określone miejsce w organizmie. Może to być środek ciała (brzuch), miejsce w środku głowy lub pomiędzy oczami. Niekiedy można znaleźć to miejsce, śledząc swój wdech i wydech. Mądry umysł jest podobny do intuicji. Jest to rodzaj poznania będącego czymś więcej niż rozumowanie i czymś więcej niż bezpośrednia obserwacja. Jest on wolny od konfliktów. Mądry umysł to docieranie do sedna sprawy. To widzenie lub poznawanie czegoś bezpośrednio i wyraźnie. To poczucie dokonania właściwego wyboru. Mądry umysł jest niczym spokój, który nastaje po burzy.

JAK ĆWICZYĆ MĄDRY UMYSŁ?

Podczas ćwiczenia uważności można mieć oczy otwarte lub zamknięte.

Ćwiczenie 1: Odłamek kamienia w jeziorze

Usiądź w wygodnej, ale uważnej pozycji. Zamknij oczy. Skoncentruj się na swoim oddechu. Zwróć uwagę, jak powietrze wchodzi do płuc i wydostaje się na zewnątrz gdy w sposób naturalny wdychasz je i wydychasz. Wyobraź sobie, że jesteś nad jeziorem w ciepły, słoneczny dzień. Jest to duże, przejrzyste, błękitne jezioro. Słońce świeci, ogrzewając wodę swoimi promieniami. Wyobraź sobie, że jesteś małym odłamkiem, który odpadł z kamienia leżącego w pobliżu jeziora, i wyobraź sobie, że zostałeś delikatnie wrzucony do jeziora, na środek jeziora, muskając taflę chłodnej, jasnej, błękitnej wody. Wyobraź sobie, że powoli, bardzo powoli opadasz w głąb jeziora, zauważając wszystko, co w nim jest, w miarę jak łagodnie opadasz, w chłodnej, czystej, błękitnej wodzie, patrząc na to, co jest dookoła, a teraz osiadasz na jasnym dnie jeziora, na środku jeziora, wpatrując się w czystą wodę i to, co jest w pobliżu. Kiedy będziesz gotowy, otwórz oczy, starając się zachować świadomość tego jasnego, centralnego miejsca, które jest w tobie.

Ćwiczenie 2: Schodzenie po kręconych schodach

Usiądź w wygodnej, ale uważnej pozycji. Zamknij oczy. Skoncentruj się na swoim oddechu. Zwróć uwagę, jak powietrze wchodzi do płuc i wydostaje się na zewnątrz gdy w sposób naturalny wdychasz je i wydychasz. Wyobraź sobie, że wewnątrz ciebie znajdują się kręcone schody. Wyobraź sobie, że schodzisz tymi schodami, poruszając się w swoim tempie, są one tak jasne lub ciemne, jak tylko chcesz, z tyloma oknami, ile sobie życzysz, i gdy powoli idziesz w dół, zauważ czy jesteś zmęczony lub pełny obaw, usiądź na schodach jeśli zapragniesz, schodząc po schodach tak stromych lub niskich, jak tylko chcesz, jasnych lub ciemnych, zauważ podczas schodzenia, że zbliżasz się do swojego centralnego miejsca, do własnego mądrego umysłu, do mądrości, schodząc we własnym tempie, zatrzymuj się i siadaj, gdy dochodzisz do nieruchomego punktu. Kiedy będziesz gotowy, otwórz oczy, starając się zachować świadomość tego jasnego, centralnego miejsca, które jest w tobie.