Tag Archives: Terapia poznawczo-behawioralna

  • 0

Lęki/Strach/Ataki Paniki

Tags : 

Reakcja Walki i Ucieczki

Lęk/strach jest odpowiedzią organizmu na zagrożenie. Adrenalina jest pompowana do naszego krwiobiegu, by umożliwić nam ucieczkę lub walkę. Nie ma znaczenia, czy niebezpieczeństwo jest prawdziwe, czy my tylko wierzymy w to niebezpieczeństwo (a realnie go nie ma).
To system alarmowy organizmu, który pozwolił nam przetrwać.
Żyjąc w jaskiniach nie przetrwalibyśmy długo bez tej, ratującej życie, reakcji. Mechanizm działa tak dobrze, że często odpala się nawet, kiedy nie jest potrzebny, kiedy niebezpieczeństwo istnieje w naszej głowie, a nie w realnym świecie. Myślimy, że jest niebezpieczeństwo i to wystarczy, by uruchomić system.

Ludzie podatni na lęk wchodzą w tryb skanowania, czyli stale szukają wokół siebie niebezpieczeństwa, są hiper wrażliwi na każdy sygnał zagrożenia. W ten sposób zwiększają swoje szanse na uruchomienie systemu alarmowego.

Myśli lękowe
  • Jestem w niebezpieczeństwie, to niebezpieczne;
  • najgorszy możliwy scenariusz na pewno się wydarzy;
  • nie będę w stanie sobie z tym poradzić.
Doznania fizyczne, Adrenalina

Jeśli istnieje zagrożenie, albo wierzymy, że takie istnieje, nasze ciało automatycznie uruchamia mechanizm przetrwania. To pomaga zenergetyzować nas dostatecznie, by walczyć lub uciekać (reakcja walki lub ucieczki). Przymusy, impulsy zachowania powiązane z lękiem to unikanie, ucieczka. Z tego powodu odczuwamy wiele doznań fizycznych:

Zachowania związane z lękiem

  • Unikanie miejsc, ludzi;
  • nie wychodzenie, czy chodzenie do specyficznych miejsc o specyficznych porach np. zakupy w mniejszych sklepach w nie zatłoczonych porach dnia;
  • chodzenie tylko z kimś;
  • uciekanie, wychodzenie wcześniej.
Zachowania zabezpieczające

Uczestniczenie w lękorodnej sytuacji, ale używanie radzenia sobie, które pomaga ci przetrwać np. trzymanie drinka, palenie więcej, miętoszenie ubrania albo torby, unikanie kontaktu wzrokowego, posiadanie planu ucieczki, branie leków.

Zachowania zabezpieczające mogą podtrzymywać twój lęk. Kiedy polegasz na innych, by pomagali ci radzić sobie, nie możesz się przekonać, że bez ich pomocy lęk zmniejszyłby się i zniknął sam z siebie.

Unikanie ludzi, lub sytuacji sprawia, że czujesz się lepiej w danym momencie, jednak nie pomaga w dłuższej perspektywie. Jeśli obawiasz się, że zemdlejesz albo zwymiotujesz w alejce supermarketu nie nie przekonasz się, że to, tak naprawdę, się nie wydarzy z tej prostej przyczyny, że tam nie pójdziesz (unikanie). Unikając supermarketu zostawiasz swoje przekonanie o zemdleniu nietknięte, co oczywiście dokłada do twojego lęku.

Cykl Lęku

mysli-emocje-zachowanie-cykl-leku Lęk i strach- jak sobie z nim radzić mysli emocje zachowanie cykl leku

Wszyscy czasami czujemy lęk. Pewna ilość lęku pomaga nam się skupić, choćby przed egzaminem trochę stresu ma pozytywny efekt– motywuje nas do nauki, pomaga nam się skupić.

Błędne Koło Lęku

Patrząc na koła zębate, które wprawiają w ruch koło środkowe (główny problem) możemy dokonać zmian w każdym z tych małych kółek, wtedy przynajmniej spowolnimy, a w najlepszym przypadku usuniemy główny problem.

bledne-kolo (1)

Zidentyfikuj swoje Wyzwalacze

Kiedy lub w jakich sytuacjach istnieje prawdopodobieństwo, że poczujesz lęk? Jeśli możesz dostrzec jakiś wzór, schemat, może będziesz w stanie coś zrobić z tymi sytuacjami? może zachowasz się inaczej?

Typowe wyzwalacze:

  • określone miejsca;
  • określeni ludzie;
  • kiedykolwiek, gdziekolwiek (ale skonkretyzuj, mimo wszystko);
  • widzisz określone rzeczy;
  • słyszysz określone rzeczy;
  • myślisz o określonej sytuacji (martwisz się).

Nowe Zachowanie

Skoro unikanie sytuacji i używanie zachowań zabezpieczających daje ulgę (krótkoterminowo), ale podtrzymuje nasz lęk (długoterminowo), warto zachować się odwrotnie, konfrontując się z tym, czego się boimy. Krótkoterminowo będzie to prawdopodobnie nieprzyjemne, ale pomoże nam z czasem lepiej radzić sobie z sytuacjami, które wywołują lęk.

Zrób plan, by stopniowo zacząć robić rzeczy, których normalnie unikasz. Na przykład, jeśli zwykle unikasz chodzenia na duże imprezy w pracy, zacznij od kameralnej kolacji w restauracji, w której czujesz się swobodnie, nie zaczynaj od dużego przyjęcia bożonarodzeniowego gdzie będą wszyscy. Mimo, że będzie to prawdopodobnie nieprzyjemne, nauczysz się, że możesz uczestniczyć w tych wydarzeniach, a lęk stopniowo ustępuje.

Zrób hierarchię tego czego się boisz. Jeśli boisz się konkretnych miejsc (np. wind) możesz wypisać różne konkretne windy, (małe, większe, wysokie, szklane, w starych budynkach itp). Możesz zacząć od stania przy windzie po parę minut każdego dnia, przez kilka tygodni, a potem powoli posuwać się naprzód, na przykład stojąc w drzwiach windy, kiedy są otwarte, potem wsiadać do windy, ale nie zamykać drzwi, następnie zamknąć drzwi, ale nie jechać windą, potem pojechać tylko jedno piętro itd.

Możesz używać technik relaksacyjnych, albo zastosować afirmacje Pozytywne-afirmacje dodające ci odwagi (dam radę), by przetrwać trudne emocje  (patrz arkusz unikanie).

Jeśli normalnie polegasz na zachowaniach zabezpieczających, wypisz je w kolejności ich ważności i powoli przestań ich używać. Zaczynając od najmniej ważnych, idź powoli w górę listy, aż wyeliminujesz je wszystkie.

Co robić, kiedy czujesz lęk

STOPP zatrzymaj się, weź oddech, nie reaguj automatycznie

zmień myślenie, zapytaj siebie: na co reaguję ?

  • co myślę, że się teraz wydarzy
  • czy to fakt, czy przekonanie
  • co jest najgorszym (i najlepszym), co może się wydarzyć? co jest najbardziej prawdopodobne?
  • czy wyolbrzymiam coś?
  • jak ważne to jest faktycznie? jak ważne będzie to za 6 miesięcy?
  • czy wyolbrzymiam niebezpieczeństwo?
  • czy nie doceniam moich możliwości radzenia sobie?
  • czy czytam w myślach innych ludzi?
  • czy wierzę że potrafię przewidywać przyszłość?
  • czy jest inny sposób patrzenia na to?  jaki jest widok z Helikoptera ?
  • jakiej rady udzieliłbym komuś innemu w tej sytuacji?
  • czy mocno na siebie naciskam?
  • to, że się źle czuję, nie oznacza, że naprawdę jest źle.
  • czego potrzebuję od tej osoby, w tej sytuacji? czego oni chcą/potrzebują? czy jest tu jakiś kompromis?
  • jakie będą konsekwencje, jeśli zareaguje tak jak zwykle reaguję?
  • czy jest inny sposób poradzenia sob z tym? co byłoby najbardziej konstruktywnym/pomocnym sposobem postępowania w tej sytuacji dla mnie/dla sytuacji/dla innych?

podważ swoje automatyczne myśli- postaw je przed sądem

wizualizuj sukces: wyobraź sobie siebie, jak dobrze radzisz sobie z sytuacją, której się boisz. Wyobraź ją sobie szczegółowo i zobacz ją całą aż do dobrego końca.

Jak radzić sobie z fizycznymi objawami lęku
  • Przeciwdziałaj reakcji adrenalinowej ciała, ta reakcja to gotowość do działania użyj tej energii w zdrowy sposób.
  • praktykuj uspokajający/uważny oddech– samo to pomoże zmniejszyć fizyczne objawy emocji i zmniejszy intensywność myśli.
  • wizualizacja: kolorowe oddychanie: wdychaj niebieski (spokój) wydychaj czerwony.
  • idź na spacer, biegaj, jeździj na rowerze, popracuj w ogrodzie, lub w domu.
Różne rodzaje zaburzeń lękowych
  • lęk o zdrowie- stale martwisz się, że masz poważną chorobę
  • uogólnione zaburzenie lękowe (GAD): stale martwisz się wszystkim „co jeśli…?”
  • obsesyjno-kompulsywne zaburzenie lękowe (OCD)- intruzywne myśli – muszę coś (rytuały, sprawdzanie) robić, by się ich pozbyć, lub boję się samych tych myśli.
  • napady paniki: powtarzające się napady paniki.
  • fobia- lęk przed bardzo konkretną sytuacją, rzeczą itp
  • zaburzenie stresowe pourazowe PTSD – flashbacki, lęk i złość, poczucie winy wiążące się z traumą.
  • lęk społeczny: lęk w sytuacjach społecznych, lęk przed krytyką innych

 


  • 3

Zaburzenia po stresie traumatycznym/PTSD

Tags : 

PTSD (Zespół Stresu Pourazowego- ZSP)

Zaburzenie stresu pourazowego (PTSD) pojawia się po poważnym traumatycznym wydarzeniu, albo ciągu mniej poważnych zdarzeń. Complex PTSD (cPTSD)może pojawić się, kiedy wielokrotnie doświadczaliśmy traumatyczne zdarzenia w dzieciństwie.
To normalne, że doświadczamy stresu po wydarzeniu traumatycznym, ale zwykle symptomy ustępują po kilku tygodniach. Jeśli symptomy nie ustępują, wtedy terapia przedłużonej ekspozycji (PE) lub EMDR jest aktualnie polecana, jako skuteczne leczenie.
Symptomy to flashbacki, czyli przeżywanie na nowo traumatycznego zdarzenia (obrazy, dźwięki, emocje i doznania fizyczne), koszmary- powodujące silny lęk i/lub reakcje pełne złości, unikanie wszelkich wyzwalaczy, które mogą wywołać wspomnienie traumatycznego wydarzenia.
PTSD powstaje ponieważ doświadczenie traumy było tak stresujące, że chcemy unikać wszelkich przypomnień traumy. Nasz mózg nie przetwarza wtedy tego doświadczenia we wspomnienie, więc doświadczenie pozostaje aktualnym problemem, zamiast stać się wspomnieniem z przeszłości. Flashbacki powodują, że przeżywamy traumatyczne doświadczenie na nowo, jakby wydarzało się ponownie, właśnie w tej chwili. To bardzo stresujące, więc robimy wszystko, by te flashbacki powstrzymać i unikać wszystkiego, co przypomina nam to wydarzenie, stąd nie możemy przerobić tego wydarzenia w swojej głowie (we wspomnienie, które byłoby mniej stresujące).
Terapia Poznawczo-Behawioralna lub EMDR, pomaga naszemu mózgowi przerobić traumatyczne wydarzenie we wspomnienie, odłożyć do odpowiedniej szufladki w naszym umyśle, tak, że stanie się starym wspomnieniem, a nie czymś, co przeżywamy, jakby działo się tu i teraz.
Terapia pomoże nam myśleć o / wyobrażać sobie traumatyczne zdarzenie w bezpiecznym środowisku; stopniowo możemy wystawić się na te sytuacje, które przypominają nam trudne wydarzenie. Myślenie i mówienie o traumie jest trudne na początku, ale ostatecznie zmniejszy ogólny stres i rozwiąże problem.

 

 

Pokonanie Unikania

Próbujemy unikać wszelkich sytuacji, ludzi, miejsc, a nawet myśli, które mogą powodować stres. Unikanie pomaga nam nie odczuwać stresu (krótkoterminowo), ale jest jednym z głównym czynników podtrzymujących problem (długoterminowo). Po za tym, unikanie zwykle koliduje z naszym codziennym życiem.

  • Użyj arkusza Unikanie

Radzenie sobie ze wspomnieniem

Unikamy myślenia o traumatycznym zdarzeniu dlatego nasz mózg nigdy nie przerobi tego wspomnienia w normalny sposób. Stąd pomocnym jest myśleć o tym wydarzeniu i celowo je sobie przypominać.

    1. Dowiedz się jak najwięcej o tym wydarzeniu: pytaj się ludzi, którzy byli w nie zamieszani- co pamiętają ze swojej perspektywy (np. personel ratowniczy).
    2. Spróbuj złożyć historię w jedną logiczną całość.
    3. Zapisz ją, nawet tylko w formie podpunktów.
    4. Rozmawiaj o zdarzeniu z innymi ludźmi, których może tam nie było, ale potrafią słuchać i są wspierający i mogą zaoferować konstruktywne spojrzenie na sprawę.

Radzenie sobie z flashbackami i koszmarami

Ponieważ myślenie o traumie nas stresuje, to unikamy tego. Przez to nasza trauma pozostaje nie przerobiona; umysł nie może wytworzyć wspomnienia i odłożyć do odpowiedniej szuflady. Każdy wyzwalacz powoduje, że umysł ma poczucie, że wydarzenie ponownie się dzieje. Przeżywamy to, jakby działo się tu i teraz, czujemy te same emocje i doznania, jakby trauma wydarzała się ponownie właśnie w tej chwili.

Użyj tych metod radzenia sobie oraz technik uziemienia podczas flashbacku: Radzenie sobie z flashbackami.
Użyj Arkusz Rozróżniania przed flashbackiem, tak żeby się lepiej przygotować do zapewnienia swojego umysłu, że to zdarzenie NIE wydarza się ponownie tu i teraz. Poświęć trochę czasu każdego dnia – 15-20 minut, by myśleć o traumatycznym wydarzeniu, zapisz notatkę. Staraj się to robić codziennie o tej samej porze, może wieczorem, jeśli dręczą cię koszmary.
Wspominanie zakończ zapisaniem pozytywnego stwierdzenia, takim jak „przeżyłam/em”, „odzyskuję kontrolę nad swoim życiem”, „Mam…… które/który wspiera mnie”.

Naucz się metod radzenia sobie ze stresem, złością np.

  • STOPP
  • Uważny Oddech
  • Uważność
  • Relaksacja
  • Samopomoc w Złości
  • Samopomoc w Stresie

Godziny otwarcia:

PONIEDZIAŁEK: 9-19,
WTOREK: 9-19,
ŚRODA: 9-19,
CZWARTEK: 9-19,
PIĄTEK: 9-18,

SOBOTA-możliwość rezerwacji wizyty lub badania

NIEDZIELA: zamknięte

Gdzie jesteśmy