Psychoterapia Systemowa

  • 0

Psychoterapia Systemowa

Tags : 

PRZEMOC W RODZINIE

Systemową terapię rodzinną stosuje się w stosunku do rodzin, w których dochodzi do przemocy. Definicja Jerzego Melliburdy określa przemoc jako intencjonalne naruszenie mocy oraz wszelkich praw i dóbr osobistych osoby w sposób uniemożliwiający jej obronę i powodujący szkody psychiczne, fizyczne i materialne. Według Wandy Sztander, celem przemocy jest uczynienie z człowieka istoty bezwolnej. Przemoc jest najczęściej związana z agresją. Jej działanie jest szczególnie destruktywne, gdyż jest wkomponowane w system wychowawczy stosowany w rodzinie lub w szerszej społeczności. Adam Frączek wymienia cztery podstawowe sposoby złego traktowania dziecka, takie jak: przemoc fizyczna, znęcanie psychiczne, seksualne eksploatowanie dziecka oraz zaniedbywanie.

INTERWENCJA W KRYZYSIE

Istnieją wyspecjalizowane ośrodki i zespoły zajmujące się interwencją w sytuacjach przemocy, mającą na celu jej powstrzymanie, zapewnienie bezpieczeństwa ofiarom i pomoc w radzeniu sobie w kryzysie. Niezbędna jest profesjonalna pomoc ukierunkowana na złagodzenie ostrych objawów urazu u dzieci i dorosłych, będących bezpośrednim następstwem przemocy. Kładzie się tutaj nacisk na przywrócenie osobie wiary we własne siły tak, aby była zdolna do samodzielnego radzenia sobie w przyszłości. Wymaga to od psychoterapeuty dostrzegania zasobów pacjenta i nie wyręczania go we wszystkim oraz przestrzegania granic kontraktu terapeutycznego.

PSYCHOTERAPIA INDYWIDUALNA OSÓB DOROSŁYCH

Psychoterapia indywidualna dorosłych ofiar przemocy trwa do 5 lat, a częstotliwość spotkań zależy od potrzeb pacjenta. Praca terapeutyczna z ofiarą przemocy powinna zmierzać do przywrócenia jej wiary we własne siły. Pierwszym krokiem na drodze do tego celu jest odzyskanie przez pacjenta kontroli. Zadaniem pierwszego stadium leczenia ofiar przemocy jest zapewnienie pacjentowi bezpieczeństwa. Kolejne kroki to odtworzenie historii urazu i przeżycie żałoby (opłakanie strat). Dopiero po przejściu tej trudnej dla pacjenta drogi rozpamiętywania, konfrontacji z negatywnymi uczuciami, możliwy jest etap trzeci, polegający na odbudowie związków społecznych i powrocie do normalnego życia. Dopiero po odzyskaniu siebie, pacjent może odzyskać kontakt z innymi, a także nadać swojemu życiu sens. Kontakt z psychoterapeutą stanowi podstawę tej zmiany.

ODDZIAŁYWANIA TERAPEUTYCZNE WOBEC DZIECI

W zależności od wieku dziecka stosuje się stosowną formę psychoterapii, pamiętając zawsze o konieczności zapewnienia poczucia bezpieczeństwa jako warunku pracy terapeutycznej. Z tego powodu praca terapeutyczna powinna obejmować dziecko wraz z jego opiekunem lub rodziną. Dotyczy to szczególnie małych dzieci. Psychoterapia nastawiona jest zawsze na odbudowanie poczucia bezpieczeństwa oraz odbudowanie uszkodzonej więzi. Materiałem psychoterapii może być wspólna zabawa. Gdy mamy do czynienia ze starszym dzieckiem i możliwa jest rozmowa, zwraca się uwagę również na zbudowanie poczucia bezpieczeństwa i dopiero wtedy odpamiętanie urazu i odreagowanie związanych z tym uczuć. Psychoterapeuta zwraca uwagę na pracę nad doświadczanym przez dziecko odwróceniem roli w relacjach z wykorzystującym je emocjonalnie rodzicem.

PSYCHOTERAPIA GRUPOWA DLA OFIAR PRZEMOCY

W sytuacji kryzysu, w jakim znajduje się człowiek doznający przemocy, niekwestionowana jest rola wsparcia społecznego. Takie wsparcie może dawać grupa osób z podobnymi doświadczeniami. Grupy wsparcia dla ofiar przemocy mają różny charakter: mogą być otwarte i mało ustrukturowane, nastawione na odreagowanie i radzenie sobie z negatywnymi uczuciami, mogą zawierać elementy psychoedukacji, być skoncentrowane na uczeniu radzenia sobie w życiu. Wszystkie one nastawione są na wzajemne wsparcie w grupie, w której uczestnictwo daje poczucie bezpieczeństwa, zmniejsza izolację, pomaga odbudować więzi z innymi. Grupy terapeutyczne stanowią miejsce do przepracowania objawów pourazowych. Uczestnik grupy terapeutycznej powinien być gotowy do rekonstrukcji historii urazu w grupie, w której toczy się praca nad przekształcaniem traumatycznych wspomnień. Kolejnym etapem leczenia jest odbudowanie związków i projektowanie swojej przyszłości.

TERAPIA RODZINY Z PRZEMOCĄ

W sytuacji wysokiej motywacji do zmiany i przy odpowiedniej kwalifikacji do terapii, praca z rodziną z przemocą może przynieść dobre efekty terapeutyczne dla wszystkich jej członków. Terapia rodziny z przemocą składa się z 6 etapów.

NAWIĄZANIE KONTAKTU Z RODZINĄ

Celem tego etapu jest:

  • wzajemne poznanie się rodziny i terapeutów
  • wytworzenie wewnętrznej motywacji u członków rodziny
  • wprowadzenie wątpliwości odnośnie silnego przeświadczenia członków rodziny, że zmiana destruktywnej sytuacji jest niemożliwa

Podstawową metodą na tym etapie jest prowadzenie rozmów w taki sposób, aby rodzina uznała, że terapeuci chcą wszystkich poznać, wysłuchać, zrozumieć i pomóc. W terapii rodzinnej zazwyczaj istnieje wspólny cel terapeuty i pacjenta (tym pacjentem jest rodzina), którym jest ustąpienie objawów. Sprawca przemocy w rodzinie powinien potraktować terapię rodzinną jako taką, która jest też jego wyborem. Stanie się to wtedy, gdy uzna, że psychoterapia leży w jego interesie. W tym etapie ważne jest to, aby rodzina przyjęła jako warunek konieczny, że współpraca terapeutyczna oznacza brak zgody na przemoc.

OPISANIE PROBLEMÓW RODZINY

Celem tego etapu jest stworzenie wiarygodnego, dokładnego, szczegółowego opisu zajść związanych z przemocą zarówno przeszłych, jak i aktualnych gdyż:

  • samo podzielenie się doznaną krzywdą zazwyczaj przynosi ulgę
  • stanowi akt zarejestrowania przemocy
  • poprzez szczegółowy opis dociera się do różnych informacji
  • osoby poszkodowane np. dzieci mogą mieć uczucie, że ktoś spoza rodziny wie co się działo, jaka krzywda je spotkała. Osoba stosująca przemoc wie, że to, co robiła, zostało ujawnione, oraz że otwarta rozmowa na ten temat będzie kontynuowana
  • zostaje opisany impas rodziny, bezradność jej członków, wieloletnie tolerowanie zachowań przemocowych, oraz ogromne lub nieodwracalne następstwa

Powinno dojść do wysłuchania relacji członków rodziny w obecności osoby, która tę przemoc stosuje.

UZGADNIANIE WARUNKÓW TERAPII RODZINNEJ

Celem tego etapu jest przyjęcie przez rodzinę, a w szczególności przez sprawcę:

  • oceny przemocy jako zachowań szkodliwych i niedopuszczalnych
  • założenia, że zachowania związane ze stosowaniem przemocy nie polegają na utracie kontroli, lecz przeciwnie – są formą sprawowania skutecznej kontroli. Osoba stosująca przemoc powinna przyjąć do wiadomości, że są to działania świadome, że posiada kontrolę nad swoimi impulsami i potrafi w różnych innych sytuacjach zachować się nie agresywnie
  • warunku koniecznego, że dalsza terapia jest możliwa jedynie wówczas, gdy przemoc w rodzinie ustanie

Trzeba pamiętać, że przemoc w rodzinie często idzie w parze z uzależnieniem od alkoholu, z podobnymi wzorcami z przeszłości, z trudnościami socjalnymi, biedą, bezrobociem, niskim statusem społecznym, związaną z tym izolacją dzieci. Dlatego często same rozmowy nie wystarczą. Terapeuci podejmują niekiedy działania interwencyjne. Wymaga to wydolności zespołu terapeutycznego do współpracy z sądem i innymi instytucjami. Rodzina musi mieć pewność, że terapeuci są gotowi poinformować sąd w sytuacji, gdy znów dojdzie do przestępstwa, jakim jest znęcanie się nad drugim człowiekiem.

KONTYNUACJA TERAPII

Celem etapu jest pogłębienie omawianych problemów poprzez:

  • analizowanie przeszłości rodziny, wzorców generacyjnych, osobistych doświadczeń rodziców, ich relacji małżeńskiej
  • przypominanie członkom rodziny, że nie wyrażają zgody na przemoc
  • ukazywanie mechanizmu, w jaki sposób rodzice wikłają swoje dzieci w to, aby stanowiły ich „drużynę” we wzajemnej walce, której wcale nie chcą zakończyć
  • uświadomienie, w jaki sposób przejmowana przez dzieci odpowiedzialność za bezpieczeństwo matki i istnienie rodziny jako całości zmienia ich widzenie świata
  • podtrzymanie pozytywnej zmiany w zachowaniu osoby, która wcześniej była sprawcą przemocy.

Celem terapii rodzinnej jest wytworzenie nawyku w rodzinie do prowadzenia rozmowy, w której:

  • opinie wszystkich członków rodziny są szanowane
  • osoba, która mówi jest słuchana i inni starają się ją zrozumieć
  • wypowiadane są zdania, których dotąd wypowiedzieć nie było wolno
  • dzieci zostają dopuszczone do głosu, wysłuchane i nic im nie grozi, jeśli powiedzą to co myślą. Uczą się wyrażać wprost swoje odczucia
  • dzieci przestają być obiektami do odreagowywania napięć
  • prezentowane są różnice zdań pomiędzy członkami rodziny, ale nie przeradzają się one w agresywny konflikt

TOWARZYSZENIE RODZINIE W POSZUKIWANIU NOWYCH ROZWIĄZAŃ

Celem tego etapu jest praca nad znalezieniem i utrwaleniem nowych wzorców relacji, gdy ustanie przemoc.

ZAKOŃCZENIE TERAPII

W tej fazie pracy może dojść do rozstania z rodziną lub przeformułowania celu dalszych spotkań terapeutycznych. Wszystkie wymienione sposoby terapii wobec ofiar przemocy dążą do odbudowania poczucia bezpieczeństwa tych osób i poczucia kontroli, dzięki czemu odzyskują one poczucie własnej wartości i pozbywają się dotkliwych objawów. Jednak nieuchronne w terapii jest przejście przez etap analizy doświadczeń urazowych po to, aby się od nich uwolnić. Dopiero wtedy możliwe jest zbudowanie satysfakcjonujących relacji społecznych.


W centrum „Amygdala” oferujemy diagnozę psychologiczną i psychoterapię dzieci, młodzieży i dorosłych. Osoby zainteresowane umówieniem konsultacji zapraszamy do kontaktu: 535-021-194


Leave a Reply

Godziny otwarcia:

PONIEDZIAŁEK: 9-20
WTOREK: 9-20
ŚRODA: 9-20
CZWARTEK: 9-20
PIĄTEK: 9-19

Gdzie jesteśmy