Category Archives: ZABURZENIA OSOBOWOŚCI

  • 0

Trening umiejętności DBT

Tags : 

Głównym celem terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT) jest zastąpienie nieskutecznych zachowań reakcjami skutecznymi. Celem treningu umiejętności DBT jest udzielenie osobie pomocy w zdobyciu potrzebnych zdolności. Są cztery odrębne moduły treningu umiejętności: uważność, skuteczność interpersonalna, regulacja emocji i tolerancja na dolegliwości psychiczne.

Standardowo trening umiejętności prowadzi się w grupach liczących 6-8 uczestników plus 2 osoby prowadzące raz w tygodniu przez 2,5 godziny (2 godziny z młodzieżą). Uczestnicy odbywają jeden pełny cykl treningu umiejętności w ciągu 6 miesięcy.

Moduł skuteczności interpersonalnej koncentruje się na tym, w jaki sposób pacjenci mogą zmniejszyć swój ból i cierpienie, wchodząc w skuteczne interakcje. Moduł regulacji emocji zakłada, że chociaż sytuacja może powodować ból i cierpienie, reakcje osoby również mogą się zmienić. Moduł tolerancji na dolegliwości psychiczne zakłada, że chociaż pojawia się wiele bólu i cierpienia, można je znieść oraz zaakceptować i przeżyć swoje życie mimo problemów.

Terapia i trening umiejętności DBT są skuteczne u osób:

  • z diagnozą zaburzeń osobowości (np. Borderline)
  • z diagnozą zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD)
  • z diagnozą zaburzeń psychicznych ( zaburzenia lękowe, odżywiania się, zaburzenia nastroju)
  • zgłaszających myśli i próby samobójcze
  • stosujących zachowania autodestrukcyjne (np. rozdrapywanie ran)
  • doświadczających przemocy lub przemocy w rodzinie
  • doświadczających nasilonych emocji tj. wstyd, poczucie winy, wrażliwość na krytykę, gniew, zazdrość, poczucie osamotnienia, powstrzymywana żałoba, poczucie smutki, nadmierny smutek, strach

WYTYCZNE TERAPEUTYCZNE TRENINGU UMIEJĘTNOŚCI

Uczestnicy, który porzucają trening umiejętności, nie są wykluczeni z treningu umiejętności. Tylko osoby, które opuszczą cztery zaplanowane sesje treningu umiejętności z rzędu, zostają wykluczone z terapii i nie mogą ponownie do niej przystąpić przez okres ujęty w kontrakcie terapeutycznym.

Uczestnicy grupowego treningu umiejętności wzajemnie się wspierają. Do wzajemnego udzielania sobie wsparcia zalicza się: zachowanie poufności, regularne uczęszczanie na sesje, ćwiczenie umiejętności DBT między sesjami, uprawomocnianie, udzielanie niekrytycznych informacji zwrotnych oraz gotowość do przyjęcia pomocy.

Uczestnicy, którzy mają się spóźnić na sesję lub ją opuścić, powiadamiają o tym z wyprzedzeniem.

Uczestnicy nie namawiają innych do angażowania się w zachowania problemowe. Do zachowań problemowych należą: przychodzenie na sesje pod wpływem alkoholu lub narkotyków. Jeśli jednak alkohol lub narkotyki zostały już spożyte, pacjenci mają przyjść na sesję i zachowywać się jak osoby czyste i trzeźwe.

Uczestnicy, którzy przejawiają tendencje samobójcze lub cierpią na poważne zaburzenia, muszą jednocześnie uczestniczyć w terapii indywidualnej.

ZAŁOŻENIA TERAPII I TRENINGU DBT

Ludzie radzą sobie najlepiej jak mogą.


Ludzie chcą poprawy swojego stanu.


Ludzie muszą zmienić swoje reakcje behawioralne, jeśli ich życie ma być inne.


Ludzie muszą nauczyć się nowych zachowań. Nowe umiejętności behawioralne powinny być przećwiczone w tych sytuacjach, w których są potrzebne.


Wszystkie zachowania (działania, myśli, emocje) mają swoją przyczynę.


Ustalenie i zmiana przyczyn zachowania jest skuteczniejszym środkiem do zmiany niż osądzanie i obwinianie.

CELE BEHAWIORALNE TRENINGU UMIEJĘTNOŚCI

Powstrzymanie zachowań, które mogą zniweczyć ukończenie treningu umiejętności. Do tego typu zachowań należą zachowania autodestrukcyjne: np. odrywanie strupów tak, by zaczęły krwawić.


Nabywanie i utrwalanie umiejętności. Większość czasu na treningu umiejętności jest poświęcona nabywaniu i utrwalaniu umiejętności behawioralnych DBT: uważności, tolerancji na dolegliwości psychiczne, regulacji emocji i skuteczności interpersonalnej.


Redukowanie zachowań kolidujących z terapią.


W centrum „Amygdala” psychoterapeutami pracującymi w nurcie CBT są: Agnieszka Tousty- Ingielewicz tel 664-421-740 , Marta Pyl-Sitnik i Magdalena Solis tel: 535-021-194. Osoby zainteresowane konsultacją psychoterapeutyczną zapraszamy do kontaktu.


  • 0

Ocena Kliniczna i Diagnoza

Tags : 

Ocena kliniczna to procedura, w której trakcie psycholog, wykorzystując testy psychologiczne, obserwacje i wywiady, podsumowuje objawy i problemy pacjenta. Diagnoza kliniczna to proces dochodzenia do klasyfikacji objawów klienta według wytycznych jasno zdefiniowanych w takich klasyfikacjach jak DSM-5 czy ICD-10.

PODSTAWOWE ELEMENTY OCENY

Psycholog musi rozpoznać podstawowy problem, czyli główne objawy występujące u pacjenta i prezentowane przez niego zachowania. Psycholog szuka odpowiedzi na pytania czy jest to problem wywołany stresorem środowiskowym, takim jak rozwód lub utrata pracy, czy może jest to manifestacja jakiegoś poważniejszego i długotrwałego zaburzenia, od jak dawna dany stan trwa i jak klient radzi sobie z tym problemem, z jakiej pomocy korzystał do tej pory, czy występują oznaki zachowań autodestrukcyjnych, do jakiego stopnia problem wpływa na jakość pełnienia przez niego ról społecznych, czy zachowania klienta spełniają kryteria któregoś z wzorców opisanych w podręczniku diagnostycznym DSM-5? Właściwa ocena powinna zawierać obiektywny opis zachowania danej osoby. Jak zazwyczaj reaguje ona na innych ludzi? Czy w jej zachowaniu występuje nadmierne objadanie się lub picie? Czy prezentuje ona jakieś zauważalne deficyty, na przykład umiejętności społecznych? Do jakiego stopnia jej zachowanie jest dostosowane do sytuacji?

Ocena powinna zawierać opis wszelkich mających znaczenie trwałych cech osobowości klienta. Czy klient potrafi przyjąć oferowaną pomoc? Czy jest zdolny do autentycznego zaangażowania uczuciowego i czy jest w stanie przyjąć na siebie odpowiedzialność za dobro drugiego człowieka? Ważna jest także ocena kontekstu społecznego, w jakim klient funkcjonuje. Jakie czynniki stresogenne występują w jego życiu i na jakie wsparcie może on liczyć? Ocena powinna umożliwić psychologowi opracowywanie hipotez na temat zachowań klienta w przyszłości. Które zachowania należy zmienić w pierwszej kolejności i jakie metody terapii mogą być w tym najskuteczniejsze? Jak dużych zmian można się spodziewać po zastosowaniu konkretnej terapii?

RZETELNOŚĆ, TRAFNOŚĆ I STANDARYZACJA OCENY

Test lub pomiar psychologiczny, aby był skuteczny, musi być rzetelny. Rzetelność opisuje stopień, z jakim narzędzie pomiarowe daje taki sam wynik za każdym razem, gdy używane jest do oceny tej samej rzeczy. W kontekście klasyfikacji lub oceny psychologicznej rzetelność to stopień, w jakim narzędzie pomiaru jest zgodne w ocenie, że zachowanie danej osoby pasuje do konkretnej kategorii diagnostycznej. Test psychologiczny i system klasyfikacji muszą być trafne. Trafność to stopień, w jakim narzędzie pomiaru rzeczywiście mierzy to, do czego mierzenia zostało stworzone. Standaryzacja to proces stosowania, punktowania i interpretowania testu psychologicznego w konsekwentny, czyli standardowy, sposób.

RELACJA TERAPEUTYCZNA

Aby ocena psychologiczna dała jasny obraz zachowań i symptomów klienta, ten musi czuć się komfortowo podczas rozmowy z psychologiem. Osoba badana musi mieć przekonanie, iż badanie pomoże psychologowi w pełni zrozumieć jej problemy, a także musi wiedzieć, w jaki sposób testy zostaną przeprowadzone i jak zostaną włączone w proces oceny jej stanu zdrowia. Psycholog powinien wyjaśnić, jak będzie przebiegać ocena i w jaki sposób uzyskane w wyniku badania informacje pomogą stworzyć jasny obraz problemów danego klienta. Klient otrzymuje informację, że uczucia, przekonania, postawy i szczegóły z życia osobistego, którymi dzieli się on z psychologiem, zostaną użyte w odpowiedni sposób, będą objęte ścisłą tajemnicą.

OCENA PSYCHOSPOŁECZNA

Ocena psychospołeczna to uzyskanie realistycznego obrazu osoby badanej w interakcji z jej środowiskiem społecznym. Obraz taki zawiera istotne informacje o cechach osobowościowych klienta i aktualnym poziomie jego funkcjonowania, a także dane na temat stresorów, z jakimi styka się on w swoim życiu, oraz dotyczące zasobów, jakimi dysponuje. Jedną z metod służącą do przeprowadzenia oceny psychospołecznej jest wywiad.

Wywiad to na ogół osobista rozmowa z klientem, pod czas której psycholog uzyskuje informacje o różnych aspektach jego sytuacji, jego zachowaniu i osobowości. Jednym z przydatnych narzędzi oceny, jakimi dysponuje psycholog, jest bezpośrednia obserwacja charakterystycznych zachowań klienta. Głównym celem obserwacji jest poszerzenie wiedzy na temat funkcjonowania psychicznego danej osoby dzięki przyjrzeniu się jej wyglądowi i zachowaniom w różnych kontekstach. Wielu psychologów oprócz dokonywania obserwacji prosi klientów o pomoc w zbieraniu potrzebnych danych, zlecając im prowadzenie samoobserwacji, czyli obserwowanie oraz opisywanie własnych zachowań, myśli i odczuć w różnych sytuacjach.

TESTY PSYCHOLOGICZNE

Naukowo opracowane testy psychologiczne to wystandaryzowane zestawy procedur lub zadań służące do uzyskania przykładów zachowań osoby badanej. Reakcje badanego porównuje się z reakcjami innych osób o podobnych cechach demograficznych, zwykle za pomocą ustalonych norm testowych lub rozkładu wyników testu. Za pomocą testów psychologicznych można mierzyć takie cechy, jak: wzorce radzenia sobie, wzorce motywacji, cechy osobowości, zachowania związane z pełnionymi rolami, wartości, poziom depresji lub lęku oraz funkcje intelektualne. W praktyce psychologicznej stosuje się dwie główne kategorie testów: testy inteligencji i testy osobowości (projekcyjne i obiektywne).

Do pomiaru zdolności intelektualnych dzieci stosuje się takie narzędzia jak Skala Inteligencji Wechslera dla Dzieci-WISC-R. Najpopularniejszym testem inteligencji dla dorosłych jest Skala Inteligencji Wechslera dla Dorosłych-WAIS-R. Skala zawiera materiał werbalny i zadaniowy i składa się z 15 testów.

Testy projekcyjne mają na celu odkrycie, w jaki sposób struktura osobowości danej osoby i jej doświadczenia z przeszłości wpływają na postrzeganie przez nią dwuznacznych sygnałów płynących z otoczenia. Najbardziej znane testy projekcyjne to test plam atramentowych Rorschacha, Test Apercepcji Tematycznej i test zdań niedokończonych.

Obiektywne testy osobowości to narzędzia ustrukturalizowane, wykorzystujące kwestionariusze, inwentarze samoopisu lub skale oceny, które zawierają starannie sformułowane pytania lub stwierdzenia oraz kilka podanych odpowiedzi do wyboru. Jednym z najpopularniejszych testów osobowości jest NEO-PI-R (Neuroticism-Extroversion-Openness Personality Inventory), który dostarcza informacji na temat głównych czynników osobowościowych. Najczęściej stosowanym testem oceny osobowości jest Minnesocki Wielowymiarowy Inwentarz Osobowości (MMPI-2). Stosowany jest w badaniach klinicznych i sądowych oraz w badaniach naukowych poświęconych objawom psychopatologicznym.

KLASYFIKACJA ZABURZEŃ PSYCHICZNYCH

Obecnie w użyciu są dwa główne systemy klasyfikacji chorób psychiatrycznych: międzynarodowa klasyfikacja chorób opracowana przez Światową Organizację Zdrowia International classification of diseases (ICD-10) oraz Diagnostic and statistical manual of mental disorders (Diagnostyczny i statystyczny podręcznik zaburzeń psychicznych) Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (DSM-5). Podręcznik DSM-5 określa, które podtypy zaburzeń psychicznych są aktualnie oficjalnie uznane, i dla każdego z nich podaje zestaw kryteriów.

Opracowano kilka wzorców ustrukturalizowanych wywiadów diagnostycznych. W praktyce klinicznej i badaniach naukowych popularny jest Ustrukturalizowany Wywiad Kliniczny SCID-5, za pomocą którego uzyskuje się diagnozy ściśle odpowiadające kryteriom diagnostycznym podręcznika DSM-5.

Podsumowując, celem oceny psychologicznej jest rozpoznanie i opisanie objawów pacjenta, określenie, na ile jego problemy są poważne i przewlekłe, wykrycie czynników, które mogły przyczynić się do powstania problemów, oraz zbadanie zasobów, którymi pacjent dysponuje, a które można wykorzystać w programie leczenia.


centrum „Amygdala” dyplomowanymi psychologami diagnostami -certyfikaty Polskiego Towarzystwa Psychologicznego- są Michał Dolistowski tel: 796-881-238 i Katarzyna Podleska tel: 604-484-845. Osoby zainteresowane umówieniem wizyty zapraszamy do kontaktu.


  • 0

Zaburzenie Osobowości Typu Borderline

Tags : 

Wpis ten jest wpisem gościnnym. Autorce wpisu bardzo dziękujemy za podzielenie się swoimi doświadczeniami, dzięki którym możemy przybliżyć czytelnikowi zaburzenie osobowości typu Borderline.

Kryteria zaburzenia osobowości typu Borderline odzwierciedlają wzorzec chwiejności i dysregulacji w sferze behawioralnej, poznawczej i emocjonalnej.

Oznacza to, że często czuję się zagubiona, bo nie wiem jak mam się zachować. Często odczuwam wyrzuty sumienia bo chcąc zadbać o potrzeby najbliższych mi osób „zapominam” o swoich własnych, a gdy chcę by moje potrzeby były brane pod uwagę, to często czuję się niekomfortowo, że dbając o swoje potrzeby „nie dbam” o potrzeby najbliższych mi osób. Tak naprawdę, to zawsze chcę dbać jednocześnie o potrzeby moje i moich najbliższych. Gdy nie dbam o potrzeby bliskich mi osób bardzo mnie to boli i bardzo to przeżywam, a jednocześnie bardzo mnie boli i bardzo mi smutno, gdy inni nie dbają o moje potrzeby.

Otaczający mnie świat, często jawi mi się jako zimny i srogi. Świat, który w każdej chwili może mnie „ukarać” jeśli zrobię coś źle. Spieszę wyjaśnić, że ten sam świat jawi mi się równie często w kolorowych i ciepłych barwach. Trudne chwile mam wtedy, gdy jestem przemęczona ( przebywanie wśród ludzi potrafi mnie zmęczyć), w takich chwilach wszystko zaczyna jawić mi się w czarnych barwach, pocieszające jest, że po takich momentach znowu wychodzi słońce i siły mi wracają. Często czuję ( równocześnie), dużą ilość różnych emocji od pozytywnych do negatywnych i samo to jest wyczerpujące, a w takich chwilach walczę też by nurt negatywnych emocji nie schwycił mnie w swoje sidła, bo ja nie chcę by kierowały mną te negatywne emocje.

Osoba z zaburzeniem osobowości typu Borderline ma zazwyczaj trudności z epizodyczną depresją, lękiem i drażliwością, jak i problemy ze złością i wyrażaniem złości.

Od mojej psychoterapeutki słyszałam, że różne osoby z zaburzeniem osobowości typu Borderline, mogą mieć różny zestaw cech. Dlatego, to co piszę, opisuje mnie i może opisywać (choć nie musi) wiele innych osób z tym zaburzeniem.

Epizodyczna depresja pojawia mi się wtedy, gdy czuje się przemęczona od nadmiernego wysiłku by zachowywać się normalnie (czytaj: jak inni), pojawia się wtedy, gdy wiem, że coś mi nie wyszło, a bardzo starałam się by moje zaburzenie nie dawało danego dnia o sobie znać, pojawia się wtedy, gdy boję się, że zostanę odtrącona bo nie zawsze udaje mi się zrobić wszystko tak dobrze jak bym tego od siebie oczekiwała.

I przechodzimy do tematu lęku… Lęk to dla mnie pojęcie wielowymiarowe bo odczuwam go w wielu różnych sytuacjach i na wiele sposobów. Odczuwam lęk w swojej głowie ( w końcu to tam znajdują się ludzkie myśli, przemyślenia, obserwacje), odczuwam lęk w swoim sercu ( mam wrodzoną wadę serca, więc lęk/ stres i wada serca to bardzo wybuchowe połączenie), odczuwam lęk w brzuchu (gdy bardzo mnie boli). W jakich sytuacjach odczuwam lęk? W sytuacji gdy mam przed sobą nowe dla mnie zadania, a bardzo chcę samej sobie udowodnić, że mogę, że jestem w stanie zrobić dane zadanie dobrze. Odczuwam lęk, gdy mówię innym o moich potrzebach, bo boję się, że to co mówię zostanie źle odebrane lub doprowadzi do sprzeczki (nie lubię sprzeczek i kłótni). Odczuwam lęk gdy dzieje się coś, na co wcześniej nie zdążyłam się przygotować. Odczuwam lęk, na myśl o tym, że ważne dla mnie relacje mogą się skończyć. (wiem, że czasem tak się dzieje, że relacje dobiegają końca, ale bardzo mnie to przeraża). Z lękiem i negatywnymi emocjami mam tak, że odczuwam je bardzo wyraźnie, ale jeśli tylko starcza mi sił to staram się pokazywać negatywne emocje innym ludziom, na bardzo małą skalę. Innymi słowy to co pokazuję innym, jest zaledwie małym % tego, jak w danej chwili źle się czuję. Bo wracając do tematu lęku, często czuję lęk przed obarczaniem innych swoimi problemami. Często przemilczam swoje trudności.

Co do odczuwanej złości i wyrażania złości, ciężko mi się jednoznacznie wypowiedzieć w tej kwestii, gdyż za moją impulsywność może odpowiadać tak samo wada serca i trudności z oddychaniem gdy coś mnie wyprowadzi z równowagi, jak i zaburzenie zaczynające się na literę B.


W centrum „Amygdala” zajmujemy się diagnozą zaburzeń osobowości, zapraszamy na konsultacje do dyplomowanych psychologów diagnostów-certyfikaty Polskiego Towarzystwa Psychologicznego- Michała Dolistowskiego tel: 796-881-238 i Katarzyny Podleskiej tel: 604-484-845.


  • 0

Przyczyny zaburzeń psychicznych

Tags : 

Psychologia zaburzeń zajmuje się szukaniem odpowiedzi na pytanie o to, co sprawia, że ludzie odczuwają psychiczne cierpienie i przejawiają nieprzystosowane zachowania.

Skłonność do rozwinięcia się zaburzenia czy choroby jest nazywana podatnością. Przyjmuje się, że wiele zaburzeń psychicznych pojawia się w momencie, gdy na osobę mającą skłonność do danego zaburzenia- podatną na nie- zaczynają oddziaływać określone stresory.

Stres to doświadczenie lub reakcja jednostki na okoliczności postrzegane przez nią jako zbyt obciążające lub przerastające jej możliwości radzenia sobie. O stresie mówimy na ogół wówczas, gdy jednostka styka się z epizodycznymi lub stale występującymi wydarzeniami, które są niepożądane. Przykładem może być sytuacja dziecka przeżywającego śmierć jednego z rodziców, u którego na skutek tych przeżyć może rozwinąć się predyspozycja do depresji lub podatność na tę chorobę w dorosłym życiu.

BIOLOGICZNE CZYNNIKI SPRAWCZE

Tradycyjna perspektywa biologiczna traktuje zaburzenia psychiczne jako choroby, których główne objawy mają charakter poznawczy, emocjonalny lub behawioralny. Zaburzenia psychiczne są zatem rozpatrywane jako zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, autonomicznego układu nerwowego i/ lub układu hormonalnego, które zostały albo odziedziczone, albo wywołane jakimiś procesami chorobowymi.

Istnieją 4 kategorie czynników biologicznych, które odgrywają szczególną rolę w rozwoju nieadaptacyjnych zachowań. Są to: nieprawidłowości dotyczące neuroprzekaźników i hormonów w mózgu oraz w innych częściach układu nerwowego, podatność genetyczna, temperament oraz dysfunkcja mózgu i plastyczność nerwowa.

Nieprawidłowości związane z układem hormonalnym mogą prowadzić do depresji i zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD). Badania z dziedziny genetyki rozwojowej wykazały, że poważne wady lub zaburzenia mogą być związane z nieprawidłowościami dotyczącymi struktury lub liczby chromosomów. Na przykład zespół Downa to zaburzenie intelektualne (charakteryzuje się również rozpoznawalnymi rysami twarzy- płaski profil i skośne oczy) spowodowane trisomią (obecnością trzech zamiast dwóch chromosomów) chromosomu 21. Zaburzenia psychiczne prawie zawsze są poligeniczne, czyli że wpływa na nie wiele genów. Geny mogą wywołać na przykład nieprawidłowości w budowie ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia procesów chemicznych zachodzących w mózgu oraz gospodarki hormonalnej organizmu bądź nadmierny wzrost lub nadmierny spadek reaktywności autonomicznego układu nerwowego, pośredniczącego w powstawaniu wielu reakcji emocjonalnych człowieka.

PERSPEKTYWA PSYCHOLOGICZNA

Zygmunt Freud założył szkołę psychoanalityczną, która podkreśla znaczenie nieświadomych motywów i myśli oraz ich dynamiczne wzajemne powiązania determinujące zachowanie- zarówno normalne, jak i zaburzone. Według Freuda w głębi nieświadomości kryją się bolesne wspomnienia, zakazane pragnienia i inne doświadczenia, które zostały wyparte ze świadomości. Freud był przekonany, że treści nieświadome wciąż szukają możliwości ekspresji, więc pojawiają się w fantazjach, snach, przejęzyczeniach. Dopóki nie zostaną przywrócone do świadomości i z nią zintegrowane- na przykład za pomocą psychoanalizy- dopóty mogą wywoływać zachowania irracjonalne i nieprzystosowane. Według Freuda niemożność rozwiązania wewnątrzpsychicznych konfliktów prowadzi do zaburzeń psychicznych.

Według psychologów behawioralnych, analiza bezpośrednio obserwowalnych zachowań oraz bodźców i warunków wzmacniających, które je kontrolują, może być podstawą zrozumienia ludzkiego zachowania, zarówno normalnego, jak i zaburzonego. Głównym obiektem zainteresowania przedstawicieli podejścia behawioralnego jest uczenie się, czyli modyfikacja zachowania na skutek doświadczenia. Behawioryści skupili się na wpływie warunków (bodźców) środowiskowych na procesy nabywania, modyfikowania i eliminowania różnych wzorców reakcji, zarówno adaptacyjnych, jak i nieadaptacyjnych.

Zachowanie nieprzystosowane postrzegane jest jako skutek nieumiejętności nauczenia się niezbędnych zachowań bądź kompetencji adaptacyjnych ( np. nawiązywanie satysfakcjonujących osobistych relacji z innymi ludźmi) i/ lub wyuczenia się reakcji nieskutecznych bądź nieprzystosowanych. Zachowanie to jest zatem rezultatem procesu uczenia się, który przybrał zły obrót, i definiowane jest w kategoriach konkretnych, obserwowalnych i niepożądanych reakcji.

Poznawczo lub poznawczo-behawioralne koncepcje zaburzonego zachowania na ogół koncentrują się wokół tego, w jaki sposób może dojść do zniekształcenia myśli i przetwarzania informacji oraz jak to może wpłynąć na pojawienie się nieprzystosowanych emocji i zachowań.

PRZEMOC DOMOWA

Pozbawienie dziecka niezbędnych zasobów zwykle zapewnianych przez rodziców lub opiekunów może naznaczyć jego psychikę głębokimi i czasem nieodwracalnymi bliznami. Deprywacja taka może zakłócić proces rozwoju podstawowej ufności, może opóźnić nabycie potrzebnych umiejętności lub spowodować wykształcenie dysfunkcyjnych schematów, w których relacje międzyludzkie jawią się jako niestabilne, niewarte zaufania i pozbawione uczuć.

Rodzice mogą zaniedbywać dziecko na wiele sposobów: nie zaspokajając jego fizycznych potrzeb, nie zapewniając mu miłości i nie okazując uczuć, nie interesując się jego sprawami i osiągnięciami, nie spędzając z nim czasu lub nie nadzorując jego aktywności. Do przypadków maltretowania dzieci przez rodziców zalicza się okrutne traktowanie w postaci znęcania się emocjonalnego lub fizycznego bądź molestowanie seksualne. Maltretowanie ze strony rodziców (przemoc fizyczna lub seksualna bądź oba rodzaje naraz) ma wiele negatywnych konsekwencji dla emocjonalnego, intelektualnego i fizycznego rozwoju dziecka.

Dzieci doświadczające maltretowania mają skłonność do zbytniej agresji (zarówno werbalnej jak i fizycznej), także przeradzającej się w dręczenie. Niektóre z nich reagują złością i agresją nawet na przyjazne gesty i propozycje ze strony rówieśników. Badacze stwierdzili również, że maltretowane dzieci często mają trudności z nabywaniem umiejętności językowych oraz poważne problemy behawioralne, emocjonalne i społeczne, w tym zaburzenia zachowania, zaburzenia depresyjne i lękowe, a także niepoprawne relacje z rówieśnikami, którzy starają się ich unikać lub je odrzucają.

Skutki wykorzystywania doświadczonego w dzieciństwie mogą się utrzymywać w wieku młodzieńczym i w dorosłym życiu. Spora część osób, które odrzucają lub wykorzystują swoje dzieci, to ofiary odrzucenia przez rodziców w dzieciństwie. Warto jednak pamiętać, że źle traktowane dzieci- czy to maltretowane, czy zaniedbywane- mogą robić postępy, przynajmniej do pewnego stopnia, jeśli tylko zmienią się warunki otrzymywanej przez nie opieki.

Zaburzona struktura rodzinna jest głównym czynnikiem ryzyka zwiększającym podatność jednostki na konkretne stresory. Konflikty małżeńskie o większym nasileniu mogą narazić dzieci na kontakt z jednym lub kilkoma czynnikami stresującymi: zaniedbaniem lub wykorzystaniem, mieszkaniem z rodzicem dotkniętym poważnym zaburzeniem, autorytarnym lub zaniedbującym stylem sprawowania opieki rodzicielskiej i przemocą wobec jednego z małżonków. Kilka przeprowadzonych badań wyraźnie potwierdziło, że szkodliwe skutki poważnych konfliktów między rodzicami odczuwane są przez dzieci także w dorosłym życiu.

ZABURZONE RELACJE Z RÓWIEŚNIKAMI

Ważne relacje z rówieśnikami zwykle nawiązywane są już w wieku przedszkolnym. Gdy relacje te nie przebiegają pomyślnie następuje zjawisko wykluczenia z grupy rówieśniczej. Długotrwałe wykluczenie z grupy wiąże się przede wszystkim z ryzykiem wzrostu absencji w szkole i pogorszenia się wyników w nauce, a doznawanie przemocy ze strony rówieśników może sprawić, że dziecko zacznie unikać chodzenia do szkoły.

W ostatnich latach w wielu szkołach pojawiła się nowa, szczególnie okrutna forma znęcania się- cyberprzemoc. Cyberprzemoc to obrażanie, nękanie i zastraszanie za pośrednictwem internetu, zamieszczanie na stronach i social mediach plotek i informacji z czyjegoś życia prywatnego lub intymnego. Psychologiczne konsekwencje tej formy przemocy obejmują: obniżenie poczucia własnej wartości, lęk, fobię szkolną, myśli samobójcze, a nawet samobójstwo.

Dzieci odrzucane przez rówieśników można podzielić na 2 typy: nadmiernie agresywny i nadmiernie wycofany. Dzieci odrzucane z powodu agresji w interakcjach z rówieśnikami przyjmują postawę zbytnio roszczeniową i agresywną. Łatwo się obrażają i przypisują przekomarzającym się z nimi kolegom wrogie intencje, co prowadzi do eskalacji konfrontacji. Takie osoby częściej też przejawiają postawę odwetową i rzadziej są skłonne do wybaczania innym. Postawę tę obserwuje się zwłaszcza u dzieci, które były maltretowane przez rodziców, dlatego wykształciły zaburzony obraz opiekuna, więc spodziewają się złego traktowania ze strony innych. Mając takie nastawienie mogą podchodzić do interakcji społecznych z nadmiernym lękiem, złością i pobudzeniem.

Druga grupa dzieci stale odrzucanych przez rówieśników to te, które wcale nie są agresywne, a wręcz przeciwnie- wysoce nieasertywne i uległe, często z powodu silnego lęku przed wyszydzeniem lub atakiem. Postawa izolacji może mieć poważne konsekwencje, gdyż często prowadzi do odrzucenia przez rówieśników, co z kolei pozbawia dziecko kolejnych szans na poznanie reguł zachowań społecznych. Zwykle też postawa ta skutkuje dalszymi niepowodzeniami w kontaktach społecznych lub powoduje, że dziecko staje się ofiarą przemocy i znęcania się ze strony rówieśników, co jeszcze bardziej osłabia wiarę w siebie i poczucie własnej wartości, czasem prowadząc do osamotnienia, depresji i lęku, zwłaszcza na etapie szkoły podstawowej.

Zwykle przyjmuje się, że zachowanie zaburzone lub nieprzystosowane jest wynikiem łącznego oddziaływania predyspozycji czy podatności na dane zaburzenie oraz stresorów ograniczających możliwości radzenia sobie. Ryzyko wystąpienia zaburzeń zwiększają takie czynniki, jak: niski status społeczno- ekonomiczny i bezrobocie, uprzedzenia i dyskryminacja na tle rasowym, płciowym i etnicznym, zmiany społeczne i niepewność, przemoc miejska i bezdomność.


Godziny otwarcia:

PONIEDZIAŁEK: 9-20
WTOREK: 9-20
ŚRODA: 9-20
CZWARTEK: 9-20
PIĄTEK: 9-19

Gdzie jesteśmy